´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô II : 19


ÇANKAYA - II

FAL─░H RIFKI ATAY


koyuldum. Bana yard─▒m eden ordu, kolordu kumandanlar─▒ ve kurmaylar─▒ her ihtimale kar┼č─▒ benimle olmaya s├Âz vermi┼č ┼čahsiyetler idi. B├Âyle olmayanlar─▒ birer bahane ile uzakla┼čt─▒rd─▒m.ÔÇť
Bu s─▒rada ─░stanbul'dan Mondros M├╝tarekesinin imzaland─▒─č─▒ haberi ve bu ordunun da m├╝tareke ┼čartlar─▒na g├Âre g├Ârevlerini yerine getirmesi emri geldi.
Y─▒ld─▒r─▒m Ordular─▒ Grup Kumandan─▒ Mustafa Kemal Pa┼ča memleketi ve milleti i├žin oldu─ču gibi, kendisi i├žin de yeni bir devir ba┼člad─▒─č─▒na m─▒ h├╝kmetmi┼čtir, nedir, m├╝tarekename ┼čartlar─▒n─▒ ve bunlar ├╝zerinde Bab-─▒ ├óli ile tart─▒┼čmalar─▒n─▒ bez kapl─▒ bir cep defterine ge├žirmi┼čtir. Sayfalarda k─▒rm─▒z─▒ mavi kalemle i┼čaretleri ve ara s─▒ra ÔÇťbenim imzamÔÇŁ gibi notlar─▒ vard─▒r.
Mustafa Kemal, son ├ža─č T├╝rk tarihinde parlay─▒p s├Ânen bir├žok ┼č├Âhretler gibi tesad├╝flerin adam─▒ de─čildi. Onun askerlik ve reformculuk hayat─▒, ta ilk gen├žli─činden beri ahenkli ve hi├žbir zaman ├želi┼čmeyen bir geli┼čme g├Âsterir. 1918'de Suriye kuzeyinde Birinci D├╝nya Harbinin son sava┼č─▒n─▒ veren Mustafa Kemal Pa┼ča, hen├╝z gen├ž bir kurmay subay─▒ iken Arnavutluk isyan─▒nda, sadece sanat ├╝st├╝nl├╝─č├╝ ile kendini belirten ve arkada┼člar─▒ aras─▒nda imtiyazland─▒ran Mustafa Kemal Bey'dir.
├çankaya sofras─▒nda konu┼čan Atat├╝rk de, daha Me┼črutiyetten ├Ânce Sel├ónik birahanelerinden birindeki masas─▒nda konu┼čan Mustafa Kemal Bey'in t─▒pk─▒s─▒d─▒r. Kafas─▒ bin bir fikirle, i├ži bin bir ihtirasla kanar, fakat hi├žbir zaman akl─▒n─▒n yolundan ┼ča┼čmaz. Onda idealist ve realist i├ž i├že girmi┼čtir. Daima ate┼čli ve o kadar hesapl─▒d─▒r. Deh├ó uzun bir sab─▒rd─▒r, demi┼čler. Mustafa Kemal hi├ž acele etmemi┼č, eline ge├žen hi├žbir f─▒rsat─▒ da ka├ž─▒rmam─▒┼čt─▒r.
31 Ekim 1918'de T├╝rkiye, Birinci D├╝nya Harbini Almanya ve Avusturya imparatorluklar─▒n─▒ yenerek kazanan b├╝y├╝k devletlere teslim olmu┼čtur. ÔÇťYapacak bir ┼čey kalmam─▒┼čt─▒.ÔÇŁ T├╝rkl├╝─č├╝n kaderi zafer devletlerinin l├╝tuflar─▒na ba─čl─▒ idi. Ge├žmi┼č ve y─▒k─▒lm─▒┼č idareyi b├╝t├╝n su├žlar─▒ ile harp├ži liderlere ve onlar─▒n partisine mal ederek ve bunda ne kadar samim├« oldu─čumuzu g├Âstermek ├╝zere hele ─░ngilizlere tam bir boyun e─či┼čle ba─članarak, ÔÇťne verseler ana ┼čakir, ne k─▒lsalar ana ┼čadÔÇŁ tevekk├╝l kap─▒s─▒ndan ayr─▒lmamal─▒ idik.
O g├╝nlerde memleketin hi├žbir taraf─▒nda hi├žbir dayanma yoktur. M├╝tareke ┼čartlar─▒, sadrazam ve Ba┼čkomutanl─▒k Kurmay Reisli─či taraf─▒ndan Y─▒ld─▒r─▒m Ordular─▒ Grubu Komutanl─▒─č─▒na da bildirilmi┼čtir ve bu ┼čartlara g├Âre kendisine d├╝┼čen g├Ârevin yap─▒lmas─▒ emredilmi┼čtir.
Mustafa Kemal'e g├Âre bir i┼č ba┼č─▒nda bulunan herkesin daima yapaca─č─▒ bir ÔÇť┼čeyÔÇŁ vard─▒r. Bir g├Ârev ve sorumluluk adam─▒, ÔÇťteslim olmazÔÇŁ. Nitekim Y─▒ld─▒r─▒m Ordular─▒ Grubu Komutan─▒ m├╝tareke ┼čartlar─▒n─▒n baz─▒lar─▒n─▒ ├žok kar─▒┼č─▒k ve gelecek i├žin tehlikeli g├Ârmektedir. Daha 11 Kas─▒mda ─░zzet Pa┼ča'ya bir telgraf yollayarak, Toros t├╝nelleri, Suriye s─▒n─▒r─▒ gibi meselelerde ve m├╝tarekenamenin birtak─▒m ┼čartlar─▒nda kar─▒┼č─▒kl─▒k oldu─čunu s├Âyler ve a├ž─▒klama ister. ─░zzet Pa┼ča hemen cevap verir: Toros t├╝nelleri ─░til├óf devletleri kuvvetleri taraf─▒ndan sadece ÔÇťkorunmaÔÇŁ i├žin i┼čgal olunacakt─▒r. ─░┼čletme ordular grubuna aittir. ─░til├óf kuvvetlerinin Amanos t├╝nellerini de i┼čgal etme─če haklar─▒ yoktur. Suriye'deki garnizonlar─▒n teslim olmas─▒ maddesi de ÔÇťihtiyatÔÇŁ olarak yaz─▒lm─▒┼čt─▒r. Cephedeki k─▒t'alar bunlar aras─▒nda de─čildir.
Y─▒ld─▒r─▒m Ordular─▒ Komutan─▒ bu telgraftan rahat etmez. Bir cevap yazarak: ÔÇťSuriye'deki garnizonlar─▒n teslimi ihtiyat olarak yaz─▒lm─▒┼č bir maddedir, diyorsunuz, benim anlay─▒┼č─▒ma g├Âre bu madde ─░ngilizler taraf─▒ndan bizi aldatmak i├žin konmu┼čtur, m├╝tareke ┼čartlar─▒n─▒ h├╝k├╗metin ba┼čka t├╝rl├╝, ─░ngilizlerin ba┼čka t├╝rl├╝ anlad─▒klar─▒na ┼č├╝phe etmiyorum, nitekim ─░ngilizler bu gece (5/6.11.1334 - 1918) raporla anlataca─č─▒m─▒z ├╝zere Suriye k─▒t'as─▒ndad─▒r diyerek yedinci ordunun teslimini istemi┼člerdir. Kilikya s─▒n─▒r─▒n─▒ sormaktan maksad─▒m, bu tarih├« ismi kabul eden h├╝k├╗metin bu b├Âlgeyi g├Âsteren ─░ngilizce atlasta Kilikya s─▒n─▒r─▒n─▒n Mara┼č kuzeyinden ge├žti─čini dikkate al─▒p almad─▒─č─▒n─▒ anlamakt─▒, ├ž├╝nk├╝ benim fikrimce Adana ismi yerine tarih├« Kilikya ismini koyan ─░ngilizler Suriye s─▒n─▒rlar─▒n─▒ Kilikya kuzey s─▒n─▒r─▒ do─čusuna uzanmas─▒ndan ibaret kabul etmektedirlerÔÇŁ diyor.
«   01   ...    09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   ...    71   »   


´╗┐