´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô II : 22


ÇANKAYA - II

FAL─░H RIFKI ATAY


v├╝cuda getirir. Vatan─▒n ak─▒beti ile endi┼čeli olmaktan m├╝tevellit ve samim├« oldu─čuna ┼č├╝phe edilmemek l├óz─▒m gelen i┼čbu m├╝tal├óalar─▒m─▒n m├╝naka┼ča mahiyetinde tel├ókki edilmemesini rica ederim. Bilhassa sizce yak─▒ndan mal├╗m olmu┼čtur ki, ├ócizleri her ne h├ól ve her ne vas─▒fta bulunursam bulunay─▒m do─čru oldu─čuna kani buldu─čum ve icap edenlere bildirilmesini memleket sel├ómeti icab─▒ sayd─▒─č─▒m i├žtihatlar─▒ma ba─čl─▒ kalmaktan nefsimi menetme─če muktedir de─čilim.ÔÇť
***
Mustafa Kemal ondan sonra ─░stanbul'a gelecek, Anadolu'da ─░stikl├ól M├╝cadelesine ba┼člamak f─▒rsat─▒n─▒ bekleyecektir. M├╝tarekenin o ilk g├╝nlerinde oldu─ču gibi, kendisine h├ókim olan ba┼čl─▒ca fikir elde kalan sil├óhlar─▒ ve kuvvetleri m├╝mk├╝n oldu─ču kadar i├žeriye alarak saklamak ve ilk ayaklanmada kullanmakt─▒r. B├╝t├╝n komutan arkada┼člar─▒na bunu tavsiye eder. Mustafa Kemal'e g├Âre ─░ngiliz adalar─▒ halk─▒ yeni bir harbe tutu┼čma─č─▒ istemez. ─░ngilizlerin esas menfaatlerine dokunulmad─▒k├ža, Anadolu'da bir mukavemet hareketine giri┼čilebilir. Mustafa Kemal bunu H├╝rriyet ve ─░til├óf h├╝k├╗metlerine de telkin etmi┼čtir. Onlar sadece g├╝lm├╝┼člerdir.
G├Âr├╝l├╝yor ki o daha ilk g├╝nden bir ÔÇťdayatmac─▒ÔÇŁ idi. Yukar─▒daki tart─▒┼čmalara ├Âzel ├Ânem verdi─čim i├žin bu hat─▒ralar i├žine katm─▒┼č de─čilim. Fakat umutsuzlar ve bitkinler ruhu ile vatan i├žin ve ┼čeref i├žin en k├Ât├╝ ┼čartlar i├žinde dahi daima yapacak bir ┼čey oldu─ču d├╝┼č├╝n├╝┼č├╝nden ve duyu┼čundan ayr─▒lmayan dayat─▒┼č├ž─▒lar ruhu aras─▒ndaki fark─▒ g├Âstermek istedim.
E─čer bu dayat─▒┼č├ž─▒l─▒k ruhu olmasayd─▒ Frans─▒zlar g├╝ney vil├óyetlerimize y├╝r├╝d├╝kleri zaman, kendili─činden kar┼č─▒ koyucu halk hareketleri olabilir miydi? Yunan istil├ós─▒na kar┼č─▒ da, hi├žbir komutas─▒z, ├Ânceden ve arkadan tertipsiz, ayaklanmalar olur mu idi?
─░zzet Pa┼ča istifa edece─či zaman Mustafa Kemal'in ─░stanbul'da bulunmas─▒ do─čru olaca─č─▒n─▒ kendisine yazar. O da ─░stanbul'da krizli g├╝nler ge├žirildi─čini anlayarak, komuta etti─či grup da kald─▒r─▒lm─▒┼č oldu─ču i├žin, ─░stanbul'a hareket etti. 19 Kas─▒m 1918'de ─░stanbul'dad─▒r. 19 May─▒s 1919'da Samsun'a ayak basacakt─▒r. Aradaki alt─▒ ay─▒ ─░stanbul'da nas─▒l ge├žirmi┼č oldu─čunu bana anlatm─▒┼čt─▒. Kurtulu┼č tarihimizde bu alt─▒ ay─▒n b├╝y├╝k ├Ânemi vard─▒r.
Mustafa Kemal'in harbe girilmesine kar┼č─▒ oldu─ču, Enver'le ve ─░ttihat├ž─▒larla durmadan sava┼čt─▒─č─▒ bilindi─či i├žin, ne hen├╝z iktidar─▒ almamakla beraber as─▒l g├╝c├╝ ellerinde tutan H├╝rriyet - ve - ─░til├óf├ž─▒lar─▒n, ne de ─░ngilizlerin ondan bir ┼č├╝pheleri yoktu. Tam f─▒rsat gelmedik├že s─▒rlar─▒n─▒ tutmay─▒ ve sab─▒rl─▒ olmay─▒ bilen de bir adamd─▒.
─░stanbul'da ├Ânce ─░zzet Pa┼ča'n─▒n kald─▒─č─▒ sadrazam kona─č─▒na gitti. Kendinden dinledi─čine g├Âre ├žekilmenin sebebi bir haysiyet meselesi idi. Mustafa Kemal bunu do─čru bulmad─▒─č─▒, yeni sadrazam Tevfik Pa┼ča'n─▒n h├╝k├╗met kurmas─▒n─▒ ├Ânlemek ve ─░zzet Pa┼ča'n─▒n tekrar iktidara gelmesini sa─člamak i├žin ├žal─▒┼čman─▒n do─čru olaca─č─▒ fikrinde oldu─čunu bildirdi. Bu fikrini kabul ettirmi┼č, hatta yeni bir naz─▒rlar listesi de haz─▒rlanm─▒┼čt─▒r. Hemen Meclis ├╝yeleri ile bulu┼čma ve g├Âr├╝┼čmeler yapt─▒. Harpten kalma Meclis hen├╝z da─č─▒lm─▒┼č de─čildi. Tevfik Pa┼ča'ya g├╝venoyu verilece─či g├╝n sivil esvapla Meclise gitti. Birtak─▒m milletvekilleri d├╝┼č├╝n├╝yorlard─▒ ki e─čer g├╝vensizlik oyu verirlerse Meclis da─č─▒t─▒labilir. Fakat g├╝venoyu vermekle vakit kazan─▒l─▒p belki faydal─▒ i┼čler de yap─▒labilir. H├ólbuki Meclis zati da─č─▒t─▒lacakt─▒. Da─č─▒tacak olan da Tevfik Pa┼ča idi. Ama Meclisi da─č─▒tabilmek i├žin ├Ânce ondan g├╝venoyu almal─▒ idi. Ayak├╝st├╝ bir s├╝r├╝ tart─▒┼čmalardan sonra ├Ânemli say─▒da milletvekilleri bir salonda topland─▒lar ve Mustafa Kemal'i de ├ža─č─▒rd─▒lar, Mustafa Kemal ayd─▒nlat─▒c─▒ a├ž─▒klamalar yapt─▒ktan sonra g├╝vensizlik oyu verilmesini tavsiye etti. Haz─▒r bulunanlar teklifini kabul ettiler ve dinleyiciler locas─▒nda oylar─▒n say─▒lmas─▒n─▒ beklerken, Tevfik Pa┼ča'n─▒n ├žo─čunlukla g├╝venoyu ald─▒─č─▒n─▒ ├Â─črenerek ┼ča┼čt─▒, kald─▒.
Evine d├Âner d├Ânmez saraya telefon ederek padi┼čahtan bir g├Âr├╝┼čme izni istenmesini s├Âyledi. Maksad─▒ kendisi ile a├ž─▒k g├Âr├╝┼čmek ve en iyi tedbirleri almas─▒na yard─▒m etmekti. Padi┼čah cuma sel├óml─▒─č─▒na «   01   ...    12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   ...    71   »   


´╗┐