´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô II : 28


ÇANKAYA - II

FAL─░H RIFKI ATAY


E─čer kar┼č─▒ konulamazsa hi├ž olmazsa dost ─░talya tercih edilmelidir. Bu i┼č i├žin ─░talya istenildi─či kadar sil├óh ve cephane verecekmi┼č. Bu teklifi dinleyenler aras─▒nda akla yak─▒n bulanlar, hatta ─░talyan gemileri ile ─░zmir'e giderek taraf toplamaya ├žal─▒┼čanlar bile olmu┼č. Gene onlar b├Âyle bir te┼čkil├ót─▒n ba┼č─▒na ge├žerek adam─▒ da se├žmi┼čler: Mustafa Kemal! ─░talyan ┼čahsiyetine de ad─▒n─▒ haber vermi┼čler ve Mustafa Kemal'in bu i┼či yapaca─č─▒n─▒ da kendisine s├Âylemi┼čler. As─▒l g├Âr├╝┼čt├╝kleri Comte Sfor├ža (1) idi. Mustafa Kemal'e meseleyi ÔÇť─░talyanlar─▒n T├╝rklere do─črudan do─čruya yard─▒m edecekleriÔÇŁ yolunda anlatm─▒┼člard─▒. Mustafa Kemal, ─░talya'n─▒n b├Âyle bir ┼čey yapaca─č─▒na inananlar─▒ pek saf bulmakla beraber, mademki bulu┼čma g├╝n├╝n├╝ bile kararla┼čt─▒rm─▒┼člard─▒, gidip konu┼čmakta bir sak─▒nca g├Ârmedi. Bu bir ac─▒ hat─▒ras─▒ idi. Bana ┼č├Âyle anlatm─▒┼čt─▒: ÔÇťBulu┼čma saatinde Comte Sfor├ža'n─▒n ├žal─▒┼čma odas─▒nda bulunuyordum (2). ├çok terbiyeli ve nazikti. Evimi basan ─░talya askerlerinin geri ├ža─čr─▒lmas─▒ i├žin temsilcili─čin nas─▒l yard─▒m etti─čini hat─▒rlatt─▒m.
- Ekselans, dedi, herhangi bir tehlike kar┼č─▒s─▒nda el├žili─čin emrinize haz─▒r oldu─čunu ben de s├Âyleyebilirim, dedi.
Y─▒ld─▒r─▒mla vurulmu┼ča d├Ând├╝m. ├ťz├╝nt├╝m├╝ saklamak i├žin kendimi g├╝├ž tuttum. ─░talyan tebaas─▒ (uyruk) m─▒ olmu┼čtum? Dedim ki:
- Beni buraya ├Ânemli bir meseleden bahsetmek i├žin siz davet etmi┼čsiniz. Bu ├Ânemli ┼čeyi dinlemek istiyorum.
Bir an durdu: 'Ha', dedi, 'bulu┼čmam─▒z─▒ sizin de tan─▒d─▒─č─▒n─▒z arkada┼člar─▒n─▒z istediler. ├ľyle pek ├Ânemli bir mesele bahis mevzuu (konusu) de─čildi.'
- ├ľyle ise fazla rahats─▒z etmeyeyim, dedim ve kalkt─▒m.
Bir millet esirli─če d├╝┼č├╝nce milletten olan herkes nas─▒l bir hi├ž olur. Ben bu yabanc─▒n─▒n evinden ├ž─▒karken, b├╝t├╝n u┼čaklar─▒n arkamdan g├╝ld├╝klerini duyar gibi oluyordum. Caddenin kalabal─▒─č─▒ aras─▒nda kendimi kaybetmeye ├žal─▒┼čt─▒m ve beni buraya s├╝r├╝klemi┼č olanlara k├╝st├╝m. Bununla beraber bu zat, ilk s├Âz├╝n├╝n benim ├╝st├╝mdeki tesirini g├Âr├╝nce, bana b├╝t├╝n o tasar─▒lar─▒ndan bahsetmemek inceli─čini g├Âstermi┼čti.ÔÇŁ
O s─▒rada ─░stanbul'da bir├žok kimseleri, ─░ngilizlerin emri ile hapse atm─▒┼člard─▒. Fethi Bey de bunlar aras─▒nda idi. Mustafa Kemal arkada┼č─▒n─▒ ve tan─▒d─▒klar─▒n─▒ g├Ârmek ├╝zere polis m├╝d├╝rl├╝─č├╝ne gitti: ÔÇťDam kat─▒na ├ž─▒kt─▒k. Etraf─▒ma bakt─▒m. Bir dar koridor ├╝zerinde kar┼č─▒l─▒kl─▒ ufak odalar! G├Âr├╝n├╝┼č heybetli idi. Sadrazamlar, naz─▒rlar, b├╝t├╝n Osmanl─▒ 'rical-i m├╝himmesi' ve baz─▒ tan─▒nm─▒┼č gazeteciler. Ne kadar derin d├╝┼č├╝ncelere dald─▒m. Can─▒m─▒n yand─▒─č─▒ ┼ču idi: Bu kimseler aras─▒nda hesap sorulmas─▒ l├óz─▒m gelenler vard─▒. Fakat hesap soran millet de─čildi. Bilakis milleti daha a─č─▒r fel├ókete s├╝r├╝kleyen insanlard─▒. Ben de o g├╝nlerde baz─▒ takiplere u─črar gibi oldu─čumu hissettim. Ne azledilmi┼č, ne teka├╝t olmu┼č, ne de a├ž─▒─ča ├ž─▒kar─▒lm─▒┼čt─▒m. Resm├« vaziyetim ├╝zerimde idi. Harbiye Naz─▒rl─▒─č─▒ yaverimi, otomobilimi alm─▒┼č ve tahsisat─▒m─▒ kesmi┼čti. ─░ktidarda bulunanlardan b├Âyle bir hareket beklemiyordum.ÔÇŁ
Bu nereden geldi─či hen├╝z belli olmayan bir bask─▒ idi. O tarihlerde General Allenki ─░stanbul'a gelmi┼čti. Bir g├╝n Harbiye Naz─▒r─▒n─▒ ve Kurmay ─░kinci Ba┼čkan─▒n─▒ kar┼č─▒s─▒na alarak cebinden ├ž─▒kard─▒─č─▒ bir not defterinden baz─▒ ┼čeyler not ettirmek ister. Naz─▒r ve ─░kinci Ba┼čkan konu┼čmaya kalk─▒nca da:
- Sizi g├Âr├╝┼čmek i├žin de─čil, baz─▒ arzular─▒m─▒ s├Âylemek i├žin kabul ettim, der.
ÔÇť─░┼čte o bulu┼čmada Allenki Alt─▒nc─▒ Ordu Kumandanl─▒─č─▒na benim tayin olunmakl─▒─č─▒m─▒ tavsiye eder. Gidece─čim yerin neresi ve alaca─č─▒m vazifenin ne oldu─čunu ve ne vaziyette kalaca─č─▒m─▒ bildi─čim i├žin hemen reddettim. Yaver, otomobil ve tahsisat meselesi bu vak'aya ba─čl─▒ olsa gerekir.ÔÇŁ
Mustafa Kemal'i ni├žin tutmam─▒┼člard─▒? ─░zzet Pa┼ča'dan sonra sadrazaml─▒─ča gelenlerle, durmadan de─či┼čen kabinelerdeki naz─▒rlar onun hakk─▒nda ┼č├Âyle bir anlay─▒┼čta idiler: Mustafa Kemal Tal├ót ve Enver pa┼čalar─▒n ve umum├« olarak ─░ttihat - ve - Terakki'nin muhalifi idi.
«   01   ...    18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   ...    71   »   


´╗┐