´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô II : 30


ÇANKAYA - II

FAL─░H RIFKI ATAY


cezaland─▒rarak ─░til├óf devletlerini samimiyetimize inand─▒rmaÔÇť bahanesi alt─▒nda vatansever ve milliyet├ži ┼č├Âhretleri tasfiye etmek meselesini b├╝sb├╝t├╝n k─▒z─▒┼čt─▒rm─▒┼člard─▒r. Nitekim Damat Ferit'in yeni Divan-─▒ Harp'i zavall─▒ Kemal'i idama mahk├╗m eder. Bo─čazl─▒yan kaymakam─▒ sigaras─▒n─▒ i├žerek, b├╝y├╝k bir so─čukkanl─▒l─▒kla sehpaya gider ve idam ferman─▒n─▒ s├╝k├╗t ve sayg─▒ ile dinler: ÔÇťEvl├ót ve iyalimi millete emanet ediyorumÔÇŁ der ve ÔÇťYa┼čas─▒n millet!ÔÇŁ diye hayk─▒rarak can verir.
Kemal'in cenazesi, ─░stanbul milliyet├žili─činin, bilhassa gen├žli─čin i├ž isyan─▒n─▒ g├Âstermeye f─▒rsat olmu┼čtur. T─▒bbiyeliler, cesaretle ├Âne at─▒lm─▒┼člard─▒r. ─░├ž ├ž├Âz├╝l├╝┼č, bu t├╝rl├╝ heyecanl─▒ h├ódiselerde, bir duraklama ge├žirir. Bir dik bay─▒r ├╝st├╝nden yuvarlan─▒┼č, hi├ž olmazsa bir m├╝ddet bir ├žal─▒ya tutunur.
Su ile zeytinya─č─▒ ayr─▒l─▒r gibi, bu idam─▒ hakl─▒ bir ceza sayan saray ve i┼čgal tak─▒m─▒ ile onu cinayet sayan milliyet├žiler ve halk tak─▒m─▒ birbirinden ayr─▒lm─▒┼čt─▒r.
Damat Ferit h├╝k├╗meti, Anadolu'da T├╝rklerle H─▒ristiyanlar aras─▒ndaki ├žat─▒┼čmalar─▒ ÔÇťnasihat heyetleriÔÇŁ g├Ândererek yat─▒┼čt─▒rmaya da kalkar. Bu heyetlerde ┼čehzadeler ve Rum patrikhanesi temsilcileri de vard─▒r. Dahiliye Naz─▒r─▒:
- Patrikhaneyi memnun etmek i├žin elimizden gelini yap─▒yoruz, der.
Anadolu ÔÇť┼čerirÔÇŁlerinin, Anadolu'da bir harekete ├Ânayak olabileceklerin yakalanmalar─▒ hakk─▒nda emirler gider, havadisler gelir. B├╝t├╝n bu kayna┼čmalar, ─░zmir i┼čgali haz─▒rl─▒klar─▒n─▒n bitti─čini g├Âstermekte idi.
Havada bir titreme var. Bir t├╝rl├╝ sahi olabilece─čine inanm─▒yoruz. Fakat vapur g├╝vertelerinde ve kamaralarda Rumlar, bize yan yan bakarak ve s├Âzlerinin i┼čitilmemesine dikkat ederek konu┼čuyorlar. Y├╝zlerinden sevin├ž ak─▒yor.
Ajanslar─▒n getirdi─či Avrupa edebiyat─▒ k├Ât├╝ m├╝ k├Ât├╝. Damat Ferit Divan-─▒ Harp'i milliyet├ži T├╝rkler i├žin neyse, b├╝y├╝k devletlerin y├╝ksek meclisi b├╝t├╝n T├╝rkler i├žin ├Âyle bir mahkeme.
Ah Pierre Loti Paris gazetelerinden birine bir mektup yazmaz m─▒s─▒n? Kaleminin renkli m├╝rekkebini g├Ân├╝l ya┼člar─▒m─▒za katmaz m─▒s─▒n? Sen olmazsan Claude Farrere! Vay Times'─▒n bir k├Â┼česinden A─ča Han! Umutlar─▒m─▒z bunlar.
16 May─▒sta Yunanl─▒lar ─░zmir'e, 19 May─▒sta Mustafa Kemal Samsun'a ├ž─▒kacakt─▒r.
***
16 ve 19 May─▒s
Bu ikisine bir de 16 Mart─▒ eklemeliyim. Tuhaf kader cilveleri vard─▒r. E─čer Lenin ├žarl─▒─č─▒ y─▒kmasayd─▒ ve Rusya zafer g├╝n├╝ne eri┼čse idi, ─░stanbul Rus olacakt─▒. ─░nsan─▒n acaba bir ─░stanbul k├Â┼česine Lenin'in b├╝st├╝n├╝ koysak m─▒, diyece─či gelir. E─čer Yunan ordusu 16 May─▒s 1919'da ─░zmir'e ├ž─▒kmasayd─▒, bizim b├╝y├╝k devletler cephesine kar┼č─▒ bir sava┼ča giri┼čmemiz pek g├╝├ž, belki imk├óns─▒z olaca─č─▒na ┼č├╝phe yoktu. Da─čdan haydutlar inerek vatan─▒ kurtarma sava┼č─▒na kat─▒lacaklar, Anadolu'nun b├╝t├╝n da─č─▒n─▒k dayat─▒┼č kuvvetleri art─▒k ortakla┼ča bir sava┼č amac─▒ bulacaklard─▒. 16 Martta ─░ngilizler ─░stanbul'u i┼čgal edince de, Anadolu ─░stanbul'dan b├╝sb├╝t├╝n koparak tam be┼č hafta sonra, 23 Nisanda Ankara'da yeni T├╝rk devletinin temelleri at─▒lacakt─▒.
├ľzel notlar─▒m─▒n aras─▒ndaki bir hik├óye, tarih kitaplar─▒nda ├žocuklar─▒m─▒z─▒n okumakta olduklar─▒n─▒ bir ho┼č tamamlamaktad─▒r. Bu notlar, i┼čgal gecesi Harbiye Nezaretinde n├Âbet tutan muharebe memurunun anlat─▒┼č─▒ ├╝zerine haz─▒rlanm─▒┼čt─▒r: ÔÇťGece yar─▒s─▒ndan sonra muharebe makinesinin t─▒k─▒rt─▒s─▒ ile uyand─▒m. Durmaks─▒z─▒n 'acele' i┼čaretiyle Harbiye Nezaretini arayan makinenin ba┼č─▒na ge├žtim:
- Neresi oras─▒? diye sordum.
«   01   ...    20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   ...    71   »   


´╗┐