´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô II : 32


ÇANKAYA - II

FAL─░H RIFKI ATAY


┼×u Anadolu ba┼čtan ba┼ča ayaklansa ve seller gibi ─░zmir'e do─čru aksaÔÇŽ ─░zmir Anadolu topra─č─▒ndan de─čil de, etimizden ve can─▒m─▒zdan kopuyor sankiÔÇŽ
─░zmir etraf─▒nda telgrafhanelere ko┼ču┼čan halk, a├ž susuz, ─░stanbul'dan, saray ve Bab-─▒ ├óli'den haber beklemekteÔÇŽ 19 May─▒sta ise Damat Ferit h├╝k├╗meti b├╝sb├╝t├╝n H├╝rriyet - ve - ─░til├óf├ž─▒ bir karakter alm─▒┼čt─▒r. Yeni Harbiye Naz─▒r─▒ ┼×evket Turgut Pa┼ča m├╝stesna! ├ç├╝nk├╝ o politika ile u─čra┼čmayan sade ve m├╝tevaz─▒ bir askerdi.
Rum ve Ermeni gazetelerinin neler yazd─▒klar─▒n─▒ terc├╝me ettirip okumay─▒ bile g├Âze alam─▒yorduk. 20 May─▒s tarihli bir T├╝rk gazetesinde ├ž─▒kan ┼ču sat─▒rlara bak─▒n─▒z: ÔÇť─░zmir'i kaybettik. Halk─▒ avutmaya l├╝zum yok. Yar─▒n ─░stanbul'u da kaybedince yine ba─č─▒r─▒p ├ža─č─▒racak m─▒y─▒z? Buna ne hakk─▒m─▒z var?ÔÇŁ
Yani hepsi cezam─▒z. B├╝t├╝n millet el birli─či ile bir cinayet i┼člemi┼čtir. B├╝t├╝n millet, devletini, h├╝rriyetini, vil├óyetlerini vererek ve hi├ž ses ├ž─▒karmayarak bu cinayetinin cezas─▒n─▒ ├Âdemeye raz─▒ olmal─▒d─▒r.
23 May─▒sta halk, kapkara T├╝rk bayraklar─▒ ile kad─▒nlar─▒, ├žoluk ├žocuklar─▒ ile Sultanahmet meydan─▒na do─čru akt─▒. K├╝rs├╝ ├╝zerindeki siyah ├žar┼čafl─▒ kad─▒n hayaletleri ve siyah bayrak, o g├╝nlerin iki sembol├╝ olarak kalm─▒┼čt─▒r.
Divanyolunda bir kenarda duruyordum. Meydandan gelip caddeyi t─▒kayan g├╝r├╝lt├╝l├╝ halk kalabal─▒─č─▒, birden, e─čer bir mah┼čer varsa t─▒pk─▒ o kaynay─▒┼čla, ilahi bir cezbeleni┼č i├žinde kendinden ge├žti:
- Padi┼čah─▒mÔÇŽ Padi┼čah─▒m, diye hayk─▒r─▒yorlard─▒.
Taht─▒n─▒ saray─▒n─▒ b─▒rak─▒p art─▒k kendilerine kat─▒lmaya gelen Vahdettin'in otomobilinden inerek ├Ânlerine ge├žti─čini san─▒yorlard─▒. Padi┼čah─▒n ayn─▒ sel├óml─▒ktaki ├╝niformal─▒ resimlerine benzeyen bir adam, ta ├Ânde, heyecandan sapsar─▒, Beyaz─▒d meydan─▒na do─čru y├╝r├╝yordu.
Bak─▒┼člarda, seslerde, ├ž─▒rp─▒n─▒┼člarda ├Âyle bir ├ž─▒lg─▒nl─▒k vard─▒ ki, nereye gitse gidecekler, ne istese yapacaklard─▒. Sanki padi┼čah milleti bir mucizeler ve t─▒ls─▒mlar yerine do─čru s├╝r├╝kl├╝yordu. Fatihlerin, Yavuzlar─▒n evl├ód─▒, nihayet:
- Art─▒k yeter, demi┼čti.
ÔÇťPadi┼čah─▒mÔÇŽ Padi┼čah─▒mÔÇŽÔÇŁ ba─čr─▒┼čanlar, d├╝┼č├╝p bay─▒lanlar, ├ži─čnenenler, bir tersin y├╝ze veya bir y├╝z├╝n terse ├ževrili┼či gibi, her insan kendi kendisinin ba┼čkas─▒ idi.
Zavall─▒lar, ┼×evket Turgut Pa┼ča'y─▒ Vahdettin'e benzetmi┼člerdi.
Kalabal─▒k Harbiye Nezaretinin, kapanan d─▒┼č kap─▒s─▒ ├Ân├╝nde durdu. Padi┼čah bir ┼čey s├Âyleyecekti. Bir emir verecekti. Onun sesini duyacaklard─▒. Bir yaver, Harbiye Naz─▒r─▒ ┼×evket Turgut Pa┼ča'n─▒n kendilerini s├╝k├╗netle da─č─▒lmaya davet etti─čini s├Âyledi. K─▒pk─▒rm─▒z─▒ ate┼č suya d├╝┼čt├╝ ve k├Âm├╝r rengi ba─člad─▒.
***
Mustafa Kemal'i daha ├Ânce Anadolu'ya ÔÇťs├╝rme─čeÔÇŁ karar vermi┼člerdi. Enverci harp su├žlusu ve ─░ttihat├ž─▒ de─čildi ama tekin de de─čildi. ├çalmad─▒─č─▒ kap─▒ yoktu.
Bir g├╝n Harbiye Naz─▒r─▒ ┼×akir Pa┼ča kendisini ├ža─č─▒rd─▒, yan─▒na gitti─či vakit bir tek kelime s├Âylemeden ├Ân├╝ne bir dosya uzatt─▒:
- Bunu okur musunuz? dedi.
Mustafa Kemal dosyay─▒ ba┼čtan sona g├Âzden ge├žirdi. ─░til├óf makamlar─▒ taraf─▒ndan verilen raporlar─▒n ├Âzeti ┼ču idi: ÔÇťSamsun ve ├ževresinde bir├žok Rum k├Âyleri her g├╝n T├╝rklerin sald─▒r─▒s─▒na u─čramaktad─▒r. H├╝k├╗met bu barbarca sald─▒r─▒lar─▒n ├Ân├╝ne ge├žememektedir. Oralar─▒n emniyet ve huzurunu temin etmek insanl─▒k nam─▒na borcumuzdur.ÔÇŁ
«   01   ...    22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   ...    71   »   


´╗┐