´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô II : 39


ÇANKAYA - II

FAL─░H RIFKI ATAY


Anadolu'dan ve milletten ayr─▒lmayaca─č─▒n─▒ yazm─▒┼č ve sonuna kadar bir millet ferdi gibi ├žal─▒┼čaca─č─▒na mukaddesat─▒ ad─▒na s├Âz vermi┼čtir.
Amasya antla┼čmas─▒n─▒n hi├ž a├ž─▒klanmayan bir gizli maddesi vard─▒r. Bu maddeye g├Âre Mustafa Kemal, K├óz─▒m Karabekir, Fuad pa┼čalarla Rauf Bey bir mill├« h├╝k├╗metin ilk kadrosu olarak tespit edilmi┼čtir.
Erzurum'a Do─čru
Mustafa Kemal 23 Haziranda Tokat - Sivas yolu ile Erzurum'a hareket etti. ─░stanbul onu geri almakta direniyordu. Mustafa Kemal'i hi├žbir s─▒fatla tan─▒mamak i├žin her yana emirler verilmi┼čtir. Azlettiler, ald─▒r─▒┼č etmedi. ├ťst├╝ndeki resmi s─▒fat─▒ mill├« kongrelerde liderlik otoritesini al─▒nc─▒ya kadar kendi ├╝st├╝nde tutmaya ├žal─▒┼čacakt─▒. Zaafa d├╝┼čenlere de durmadan umut ve y├╝rek pekli─či vermek l├óz─▒md─▒. ─░stanbul'da Kuvay-─▒ Milliye ├Ânc├╝l├╝─č├╝ yapanlar bile Urfa, Mara┼č ve Antep'i alan Frans─▒zlara ho┼č g├Âr├╝nmesini ├Â─č├╝t veriyorlard─▒. Mustafa Kemal: ÔÇťFrans─▒zlar─▒ ho┼č tutmakla ne kazanaca─č─▒m─▒za ak─▒l erdiremiyorum. Garp zihniyeti dalkavukluk ve riyak├órl─▒k, hele zul├╝m g├Ârm├╝┼č bir milletten gelirse, o milletin ya┼čamak hakk─▒ olmad─▒─č─▒na h├╝kmeder. Tersine ahl├óks─▒zl─▒k ve zulme kar┼č─▒ avaz─▒m─▒z ├ž─▒kt─▒─č─▒ kadar hayk─▒rmal─▒y─▒z. Avrupa'ya ya┼čamaya hakk─▒m─▒z oldu─čunu anlatmal─▒y─▒z. Sizler de bu yolda y├╝r├╝y├╝n├╝zÔÇŁ diye cevap veriyordu.
Refet (Bele) komutanl─▒─č─▒n─▒ ─░stanbul'da ─░ngiliz gemisi ile yerine g├Ânderilmi┼č olana teslim ediyordu. Mustafa Kemal onunla hayli tart─▒┼čt─▒. Refet:
- Almanya'ya kar┼č─▒ bizim de ihtiyatl─▒ davranmam─▒z─▒ gerektirmez mi?
ÔÇťKarars─▒z ve programs─▒z hareketlerle maksada hiyanet ederizÔÇŁ diyordu.
Yolda bir de Ali Galip hik├óyesi vard─▒. ─░stanbul onu Mustafa Kemal'i yakalamak i├žin yollam─▒┼čt─▒r. Fesat├ž─▒ ve f─▒rsat├ž─▒ oldu─ču kadar korkak bir adam. Mustafa Kemal onu bile elde etmek i├žin sabaha kadar dil d├Âker. Bu y├╝zden uyumaz. Yan─▒ndakiler de uykusuzdur. Sabah bayram toplar─▒ at─▒l─▒rken Sivas'tan yola ├ž─▒karlar. Geceyi Refahiye'de ge├žiren Mustafa Kemal ertesi g├╝n uzun bir y├╝r├╝y├╝┼čle Erzurum'a varmak ister. Yol bozuk. Yanlar─▒na ald─▒klar─▒ yemekten ├╝stelik ondan ba┼čka herkes hasta.
├çardak bo─čaz─▒ndan F─▒rat'─▒n yan─▒ndan ge├žen ┼čosa ├╝zerine yama├žtan d├╝┼čen bir metre kutrunda kaya yolu t─▒kam─▒┼čt─▒r. Araban─▒n ge├žmesine imk├ón yoktu. Yanlar─▒na bir kazma alm─▒┼člard─▒. ─░ki ki┼či zorla bir ge├žit a├žabildiler. Mustafa Kemal eski a├ž─▒k bir arabada idi. Durmadan bozulur, ┼čof├Âr tamir etmek i├žin u─čra┼č─▒p durur ve yorgun arg─▒n arabay─▒ s├╝rerdi. Bu y├╝zden Erzurum'a var─▒lamayaca─č─▒ anla┼č─▒ld─▒─č─▒ndan Erzincan'─▒ tutmak istediler.
Karanl─▒k bast─▒. ├çardak bo─čaz─▒ndan bir t├╝rl├╝ ├ž─▒kamam─▒┼člard─▒. Haziran oldu─ču h├ólde ├ževrede kar vard─▒. Gece ilerleyince yolu da kaybettiler. Seller ┼čosay─▒ berbat etmi┼čti. Arkada iki otomobil de yeti┼čememi┼čti.
- Geceyi oldu─čumuz yerde ge├žirelim, dedi.
Arabadaki battaniyeyi topra─ča serdiler. Bu arkada┼č─▒n─▒n yata─č─▒ idi. Kendisi a├ž─▒k otomobilin i├žinde uyumaya ├žal─▒┼čt─▒. G├╝n ayd─▒nl─▒─č─▒nda yeniden yola d├╝z├╝ld├╝ler.
K├óz─▒m Karabekir ve yan─▒ndakiler Mustafa Kemal ve arkada┼člar─▒n─▒ kar┼č─▒lamak ├╝zere Il─▒c─▒'ya kadar gelmi┼člerdi. S├Â─č├╝t a─ča├žlar─▒ alt─▒nda konuklara yorgunluk kahvesi ikram edilmi┼čti. Sekiz on ki┼či kahve i├žerek konu┼čuyorlard─▒. Mustafa Kemal'in g├Âz├╝ Il─▒ca ba┼č─▒ndaki s─▒rtlara ili┼čti. S─▒cak yaz g├╝ne┼či batmak ├╝zere idi. Tam yolun ge├žti─či yerde, arkas─▒n─▒ g├╝ne┼če ald─▒─č─▒ i├žin, kaya renkli ve par─▒lt─▒l─▒, heykel gibi bir hayal. G├Âlge ve ─▒┼č─▒k oyunu. Yan─▒ndakilere g├Âsterdi. Ufuk ├╝zerinde yeni insan ve ka─čn─▒ siluetleri. A┼ča─č─▒ do─čru inen kervan yava┼č yava┼č s├Â─č├╝tl├╝─če kadar geldi. Ba┼člar─▒ndaki adam oturanlar─▒n ├Ânemli kimseler oldu─čunu sezinerek elini g├Â─čs├╝ne g├Ât├╝r├╝p sel├óm verdi. Mustafa Kemal hat─▒r─▒n─▒ sordu:
«   01   ...    29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47   48   49   ...    71   »   


´╗┐