´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô II : 42


ÇANKAYA - II

FAL─░H RIFKI ATAY


Do─čuda mill├« bir hareket ├žekirde─či kurulmakla tasfiye edilmenin ne ili┼či─či oldu─čunu sormas─▒ ├╝zerine de Fevzi Pa┼ča kendisine bu y├╝zden Divan-─▒ Harp'e verilece─čini s├Âyler.
K├óz─▒m Karabekir'in b├╝t├╝n d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝, ne yap─▒labilirse ancak do─čuda yap─▒labilece─či idi. T├╝rl├╝ kurulu┼člar─▒ orada birle┼čtirmeli, haz─▒rlanmal─▒, olaylar─▒n geli┼čmesini beklemeli idi. ├ťlkenin ├Âteki b├Âlgeleri mill├« hareket i├žin elveri┼čli de─čildi. ─░stanbul'da ise devleti teslim alm─▒┼č olanlar─▒n istediklerini uygulamaktan ba┼čka bir harekete giri┼čilemezdi.
Mustafa Kemal, Anadolu'ya giden Ali Fuad (Cebesoy) gibi onunla da g├Âr├╝┼čt├╝. Mustafa Kemal'e g├Âre de Anadolu'da haz─▒rlanmak, f─▒rsat g├Âzetmek, e─čer bar─▒┼č ┼čartlar─▒ a─č─▒r olursa giri┼čilecek mill├« hareketin ┼čartlar─▒n─▒ sa─člamak l├óz─▒md─▒. Ama o memleketi do─ču ve bat─▒ diye ikiye ay─▒rmay─▒ do─čru bulmuyordu. Vatan bir b├╝t├╝n olarak ele al─▒nmal─▒ idi ve kurtulu┼č i├žin millet├že yurt ├Âl├ž├╝s├╝nde tedbirler ve ├žareler aran─▒p bulunmal─▒ idi.
Karabekir daima kendi ├╝st├╝nde g├Ârd├╝─č├╝ Mustafa Kemal'e s├Âz verdi ama komutan o, kuvvet onda idi. Mustafa Kemal'in kendinden ba┼čka dayana─č─▒ olmad─▒─č─▒, Erzurum Kongresi'ne gelecek olanlar─▒n da ancak kendisine ba─čl─▒ kalacaklar─▒ fikrine saplanm─▒┼čt─▒. Mustafa Kemal ise askerlikten ├žekildikten sonra milletin ba┼č─▒na ge├žmi┼č olmak durumunda ve davran─▒┼č─▒ da bu yolda idi.
Karabekir:
- Ben ┼čah─▒slar─▒n milleti kurtaracaklar─▒na ve kurtulu┼čun ┼čah─▒slar─▒ sivrilmekte oldu─čuna inanmam, diyordu.
Sebebi, bir toplant─▒da:
- Mill├« harekete bir lider l├óz─▒md─▒r. Hareketin ba┼č─▒na Mustafa Kemal ge├žmeli, arkada┼člar ona yard─▒mc─▒ olmal─▒d─▒r, diye karar verilmi┼č olmas─▒ ve bu fikir etraf─▒nda propaganda yap─▒lmas─▒ idi. Karabekir liderli─če ÔÇť┼čah─▒s├ž─▒l─▒kÔÇŁ damgas─▒ vurdu─ču vakit d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝ Mustafa Kemal'i ba┼ča ge├žirmemek ve kendi, a├ž─▒k├ža meydanda g├Âr├╝nmeksizin, ba┼čta bulunmak oldu─čuna ┼č├╝phe yoktu. Erzurum'a gelen delegelerden baz─▒lar─▒ ile Erzurumlulara verdi─či bir ├žad─▒r yeme─činde:
- Bu size birinci yeme─čim. ─░kincisini in┼čallah ─░stanbul'da Yu┼ča tepesinde yiyerek ┼č├╝kran namaz─▒n─▒ da Ey├╝p camiinde k─▒laca─č─▒z, demi┼čti.
Bir ─░ngiliz ┼čairin kad─▒nlar i├žin s├Âyledi─či, ne onlarla ne onlars─▒z, s├Âz├╝ hat─▒rlardad─▒r. Mustafa Kemal, ┼čimdi onlars─▒z yapamayacaklar─▒ ile birlikte olmak, ama ilerde onlarla yapamayaca─č─▒n─▒ da d├╝┼č├╝nerek tedbirli olmak zorunda idi. Karabekir, s├Âzde hizmetinde bulunmak, ger├žekte onun en k├╝├ž├╝k hareketini g├Âzden ka├ž─▒rmamak, sual sorarsa s─▒r vermemek g├Ârevi ile Ba┼č├žavu┼č Ali'yi Mustafa Kemal'in emrine vermi┼čti. Ali ├çavu┼č diledi─či vakit komutan─▒ Karabekir'in yan─▒na izinsiz girebilecekti. Ali ├çavu┼čtan Mustafa Kemal ku┼čkulanm─▒┼č, onu elde etmi┼čtir. Daha sonralar─▒ K├óz─▒m Karabekir de ÔÇťDeli HalitÔÇŁ denen t├╝men komutan─▒ Halit Pa┼ča'n─▒n Mustafa Kemal Erzurum'dan ayr─▒ld─▒─č─▒ zaman, onunla ┼čifre ile haberle┼čti─čini ├Â─črenip, onun emri ├╝zere hareket edece─či hakk─▒nda bir de telgraf─▒n─▒ yakalam─▒┼čt─▒. Halit Pa┼ča, gerekti─činde K├óz─▒m Karabekir'le ilgisini keserek do─črudan do─čruya Mustafa Kemal'i tan─▒yaca─č─▒n─▒ yaz─▒yordu. Karabekir bu karar─▒n Mustafa Kemal Erzurum'da iken verilmi┼č oldu─čunu tespit etti. Pek at─▒lgan ve pek g├Âzl├╝ Halit Pa┼ča gerekti─činde kumandaya do─črudan do─čruya el koyacakt─▒.
Erzurum Kongresi
Mustafa Kemal askerlikten ├žekildikten sonra be┼č ki┼či gelerek kendisine M├╝dafaa-i Hukuk Cemiyetinin ba┼čkan─▒ oldu─čunu bildirmi┼člerdir. Cemiyetin yeri yok, kadrosu yok, b├╝t├žesi yoktur. Pek ├žoklar─▒nda umut da yoktu. M├╝dafaa-i Hukuk'un b├╝t├╝n paras─▒ doksan lira kadar bir ┼čeydi. Baz─▒lar─▒, kad─▒nlar─▒m─▒z─▒n nesi varsa satal─▒m, demi┼člerse de onlar da sava┼č y─▒llar─▒ g├Â├žlerinde sat─▒l─▒p t├╝kenmi┼čti.
«   01   ...    32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47   48   49   50   51   52   ...    71   »   


´╗┐