´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô II : 45


ÇANKAYA - II

FAL─░H RIFKI ATAY


Erzurum'dan Sivas'a gitmek i├žin paralar─▒ yoktu. Bir emekli binba┼č─▒ b├╝t├╝n paras─▒n─▒ ├Âd├╝n├ž verdi ki 900 lira idi, 100 lira da aralar─▒nda toplayarak 29 A─čustos 1919'da Erzurum'dan ayr─▒ld─▒klar─▒ vakit Heyet-i Temsiliye'den yaln─▒z be┼č ki┼či idiler. D├Ârd├╝ gelmemi┼člerdi.
Erzincan bo─čaz─▒na geldiklerinde baz─▒ jandarma subay ve erleri otomobilleri durdurup bo─čaz─▒n K├╝rt haydutlar─▒ taraf─▒ndan tutulmu┼č oldu─čunu bildirdiler. Merkezden kuvvet istedikleri i├žin, bu kuvvet gelip bo─čaz a├ž─▒l─▒ncaya kadar beklemelerini s├Âylediler. Erzincan'a d├Ânecekler, kim bilir ne kadar orada kalacaklard─▒. Fakat daha b├╝y├╝k tehlike tam g├╝n├╝nde Sivas'a varmamakt─▒. Mustafa Kemal, ├žift mitraly├Âzl├╝ bir otomobili ├Âne katarak hemen y├╝r├╝mek karar─▒n─▒ verdi. Ufak tefek ate┼člere ├Ânem verilmeyecek, vurulanla ├Âlenle u─čra┼č─▒lmayacak, haydutlarla yak─▒n kar┼č─▒la┼čma olursa hepsi arabalar─▒ndan atlay─▒p ├žarp─▒┼čacaklar, sa─č kalanlar yola devam edeceklerdi. Dadalo─člu'nun yazd─▒─č─▒ gibi, ÔÇť├Âlenler ├Âl├╝r, kalan sa─člar bizimdir.ÔÇŁ
Hi├žbir vak'a olmadan 2 Eyl├╝l ak┼čam─▒ Sivas'a var─▒lm─▒┼čt─▒r. ┼×ehirde ne kadar fayton ve yayl─▒ araba varsa hepsini kar┼č─▒lay─▒c─▒lar tutmu┼člard─▒. Yaln─▒z H├╝rriyet - ve - ─░til├óf Partisinden kimse yoktu. Kalabal─▒k aras─▒nda Frans─▒z subay─▒n─▒n tehdidi ├╝zerine tel├ó┼članan gen├ž Rasim'i g├Âr├╝nce Mustafa Kemal:
- Gen├žler i├žin vatan i┼člerinde ├Âlmek olabilir, korkmak asla! dedi.
Kurtulu┼č Sava┼č─▒nda Sakarya Zaferi nas─▒l bir kader d├Ân├╝m├╝ olmu┼čsa, Anadolu'da yeni devletin kurulu┼čunda Sivas Kongresi'nin o kadar b├╝y├╝k ├Ânemi vard─▒r.
─░smet Bey (─░n├Ân├╝), Halide Edip (Ad─▒var) ve Refet Bey (Bele) de i├žinde olmak ├╝zere bir├žok yurtsever kimseler Anadolu'da kurtulu┼č sava┼č─▒ verilebilece─čine inanm─▒yorlar, Amerikan mandas─▒ alt─▒na girmekten daha iyi bir ├žare g├Ârm├╝yorlard─▒. Halide Edip 10 A─čustos 1919 tarihi ile yazd─▒─č─▒ mektuptaki metni Atat├╝rk'├╝n ÔÇťNutukÔÇŁunda vard─▒r, ÔÇťBiz ─░stanbul'da kendimiz i├žin b├╝t├╝n eski yeni T├╝rkiye s─▒n─▒rlar─▒ i├žine almak ├╝zere ge├žici bir Amerikan mandas─▒n─▒ ehven-i ┼čer olarak g├Âr├╝yoruzÔÇŁ dedikten sonra, mektubunu; ÔÇťSerg├╝ze┼čt ve cidal devri ge├žmi┼čtir. Hudutlar─▒nda bu kadar ├žok evl├ód─▒ ├Âlen zavall─▒ milletimizin fikir ve temedd├╝n (meden├«le┼čmek) muharebesinde ka├ž tane ┼čehidi var?ÔÇŁ diye bitiriyordu. ─░smet ─░n├Ân├╝'n├╝n K├óz─▒m Karabekir'e yazd─▒─č─▒ mektubu buraya oldu─ču gibi al─▒yorum:
ÔÇťKarde┼čim K├óz─▒mc─▒─č─▒m,
ÔÇťBundan evvel bir mektup yazm─▒┼čt─▒m. Onu daha almam─▒┼čs─▒n─▒zd─▒r. Bununla vaziyet hakk─▒nda mal├╗mat vermek istiyorum: ┼×imdi ─░stanbul'da belli ba┼čl─▒ iki cereyan vard─▒r. Amerika, ─░ngiliz taraftarl─▒─č─▒. ─░ngiliz taraf─▒nda H├╝rriyet ve ─░til├óf ve T├╝rk├že ─░stanbul gazetesi, Adil BeyÔÇŽ v.s. M├╝tebakisi Tevfik Pa┼ča dahil oldu─ču h├ólde Amerikan muaveneti (koruyuculu─ču) taraftar─▒d─▒rlar. Evvelce Amerikal─▒lar─▒n kabul etmesi pek ┼č├╝pheli oldu─ču i├žin ─░ngilizler sakin idiler. H├ólbuki tahmin hil├óf─▒na olarak, Amerika'da gelmek i├žin temay├╝l artm─▒┼č. ─░stanbul'da propagandaya ba┼člad─▒lar. Taraftarlar─▒n─▒ h├╝k├╗met ile beraber k├Âr├╝kl├╝yorlar. ─░stanbul'un baz─▒ mahallerine beyannameler bile da─č─▒tm─▒┼člar. ─░ngilizleri isteriz diyeÔÇŽ ─░ngilizlerin emeli bu esnada memlekette, Amerikan heyetinin tahkikat─▒n─▒ ve temay├╝lat─▒n─▒ iptal edebilecek cereyan ihzar ve il├ón ettirmek, bu suretle bir defa Amerika i┼čini suya d├╝┼č├╝rd├╝kten sonra yine bildiklerini yapmakt─▒r, diye tahmin olunuyor. Korkulur ki b├╝t├╝n Asya'y─▒ eline ge├žirmi┼č olan ─░ngilizler, yeg├óne kabiliyet-i harbiyye ve ihtilaliyyesi olan T├╝rkiye'yi elinde bulundurarak tamamen ├ž├╝r├╝t├╝p mahvetmek isteyeceklerdir. E─čer Amerika'n─▒n gelmesi suya d├╝┼čerse, ─░ngilizler i├žin bu g├╝nk├╝ taksim vaziyetini tevsik etmekten (ileri s├╝rmekten) ba┼čka yap─▒lacak bir ┼čey yok gibidir ki, ─░ngilizlere di─čerleri bu hususta muavenet edecekler, muhalefet etmeyeceklerdir.
ÔÇťE─čer Anadolu'da halk─▒n Amerikal─▒lar─▒ herkese tercih ettikleri zemininde, Amerika milletine m├╝racaat edilse pek ziyade faydas─▒ olacakt─▒r, deniyor ki ben de tamam─▒yla bu kanaatteyim. B├╝t├╝n memleketi par├žalamadan Amerika'n─▒n murakabesine tevdi etmek (denetimine vermek) ya┼čayabilmek i├žin yeg├óne ehven ├žare gibidir. Fakat bug├╝n bu kanat─▒n k─▒ymeti onun ihzar─▒ndad─▒r. Avrupa'n─▒n Amerika'n─▒n pazarl─▒k «   01   ...    35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47   48   49   50   51   52   53   54   55   ...    71   »   


´╗┐