´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô II : 52


ÇANKAYA - II

FAL─░H RIFKI ATAY


Ge├ž geldi ve salonun biti┼či─čindeki odada oturdu. Toplant─▒ tart─▒┼čmalar─▒n─▒ kendisine anlatt─▒k:
- Pekiyi ama Anadolu ne diyor? dedi.
Toplant─▒ya gelenlerin unuttuklar─▒ da bu idi.
Bu s─▒rada ─░smet Bey'in Necmeddin'le bana:
- Anadolu'da yeni bir kahraman yaratmaya ├žal─▒┼čmay─▒n, dedi─čini de hat─▒rlar─▒m.
Anadolu? Anadolu ─░stanbul'un k─▒lavuzlu─čuna ba─članmal─▒ idi. Fakat ─░stanbul ne yapacakt─▒?
├çoktand─▒r ─░stanbul'da Amerikan mandas─▒ fikri al─▒p y├╝r├╝m├╝┼čt├╝. Vatansever ve milliyet├ži tak─▒m─▒n─▒n ba┼čl─▒ca s├Âz ve kalem sahiplerine g├Âre e─čer T├╝rkiye topyek├╗n Amerikan mandas─▒na girecek olursa ileride yeniden kurtulmak imk├ón─▒n─▒ bulabilirdi. B├╝y├╝k tehlike, par├žalanmakta, Anadolu ve Trakya'n─▒n Frans─▒z, ─░talyan ve Yunan n├╝fuz b├Âlgelerine ayr─▒lmas─▒ndad─▒r. Fakat iki b├╝y├╝k mesele var: Amerika'y─▒ T├╝rkiye mandas─▒n─▒ kabul etmeye nas─▒l kand─▒rabiliriz? Ermeni ├Âld├╝r├╝┼č├ž├╝l├╝─č├╝ su├žumuzu Amerikal─▒lara nas─▒l affettirebiliriz?
Yahya Kemal'in:
- Ah bizi toptan yaln─▒z biri alsaÔÇŽ diye k─▒vrand─▒─č─▒ g├Âz├╝m├╝n ├Ân├╝ne gelir. ─░ster Amerika, ─░ster ─░ngiltere veya FransaÔÇŽ
Bu s─▒ralarda ─░stanbul'a u─črayan bir Amerikan ├óyan─▒ manda meselesini kongreye kabul ettirmenin hemen hemen imk├ón─▒ olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âylemi┼čtir.
Bir de ─░ngiltere mandac─▒lar─▒, daha do─črusu himayecileri vard─▒. Bunlar ÔÇť─░ngiliz Muhipleri CemiyetiÔÇŁni kurmu┼člard─▒r. Cemiyet Sait Molla gibi sat─▒l─▒k ajanlar─▒n elindedir. Programlar─▒ basittir: ÔÇťE─čer ─░ngiltere bize bir l├╝tufta bulunursa, Osmanl─▒ saltanat─▒, hil├ófetin ruhan├« ve manev├« b├╝t├╝n kudretini ─░ngiliz m├╝ttefiklerine hadim k─▒lmay─▒ taahh├╝t eder.ÔÇŁ
Hen├╝z bar─▒┼č ┼čartlar─▒ hakk─▒nda bir ┼čey bilindi─či de yok. Ama tasarlamalar─▒n yaman oldu─čunu biliyoruz. M├╝ttefikler Wilson'un bar─▒┼č notas─▒na verdikleri cevapta ÔÇťyabanc─▒ toplumlar─▒ Bat─▒ medeniyetine d├╝┼čman Osmanl─▒ idaresinden kurtarmak ve Osmanl─▒ Devletini ─░stanbulÔÇÖdan d─▒┼čar─▒ atmakÔÇŁ gerekti─čini s├Âylemi┼člerdi.
─░stanbul Avrupa k─▒t'as─▒nda idi.
─░stanbul h├╝k├╗meti Paris'e bir heyet g├Ândermeye karar verir. 1919 y─▒l─▒n─▒n Haziran─▒nday─▒z. Paris'e gidecek heyetin e┼čyas─▒, tuhaf bir tesad├╝f olarak, ÔÇťDemokrasiÔÇŁ z─▒rhl─▒s─▒na y├╝klenmi┼čtir.
Paris'e gidenler ─░ttihat├ž─▒ ve Anadolu d├╝┼čman─▒ olmalar─▒na ve Ermeni ├Âld├╝r├╝┼č├ž├╝l├╝─č├╝ su├žu ile adam asmalar─▒na g├╝venmektedirler. Clemenceau bir s├Âzle onlar─▒n bu t├╝rl├╝ hayallerini alt├╝st eder: ÔÇťHer millet, kendi ba┼č─▒ndakilerin yapt─▒klar─▒ndan sorumludurÔÇŁ der.
Heyet bir kuru vait bile almaks─▒z─▒n, bar─▒┼č ┼čartlar─▒n─▒n dikta edilece─či g├╝nlerde yeniden ├ža─č─▒r─▒laca─č─▒n─▒ ├Â─črenerek ─░stanbul'a d├Âner. Delegelerden biri R─▒za Tevfik idi. Heyetle beraber elimize ge├žen Paris gazetelerinde onun bir konu┼čmas─▒ ├ž─▒km─▒┼čt─▒. Anas─▒n─▒n bir odal─▒k ve babas─▒n─▒n Arnavut oldu─čunu s├Âyleyen Osmanl─▒ delegesi:
- ─░ngilizlerden ├žok ┼čey ├Â─črendim. Frans─▒z medeniyetine tutkunum. Bende his ve fikir itibariyle be─čenilecek ne varsa sizindir. Bende fena olan her ┼čeyin kayna─č─▒ benim, dedi─čini okuruz.
Milliyet├ži gazeteler, sans├╝r ve ter├Âr alt─▒nda, bu s├Âzleri tenkit edebilmek h├╝rriyetinden bile yoksun. Divan-─▒ Harp ├Âl├╝m sehpalar─▒yla ba┼ču├žlar─▒nda.
«   01   ...    42   43   44   45   46   47   48   49   50   51   52   53   54   55   56   57   58   59   60   61   62   ...    71   »   


´╗┐