´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô II : 01


ÇANKAYA - II

FAL─░H RIFKI ATAY


─░til├óf devletleri May─▒s ay─▒nda Sevres Antla┼čmas─▒n─▒ tebli─č ettiler. Bu antla┼čman─▒n imzalan─▒p imzalanmamas─▒ i├žin toplanan Saltanat ┼×├╗ras─▒nda yaln─▒z bir ki┼či ÔÇťm├╝stenkifÔÇŁ kalabildi: O da Top├žu Feriki R─▒za Pa┼ča idi.
Yunan ordusu b├╝y├╝k taarruzunu yaparak Bursa'ya kadar geldi. Bir├žoklar─▒nda gene Anadolu dayat─▒┼č─▒n─▒n s├Ânmekte oldu─ču hissi vard─▒.
Armstrong, ─░stanbul hat─▒ralar─▒n─▒ yazd─▒─č─▒ kitab─▒nda telgraf─▒n icat edilmi┼č oldu─čuna esef eder. ├ç├╝nk├╝ ─░stanbul'da bulunan ─░ngilizler, Anadolu dayat─▒┼č─▒n─▒n kolayca yenilebilecek ├žete kuvvetlerinden ibaret oldu─ču zamanlar, hemen ellerinde bulunan k─▒t'alar─▒ g├Ânderip hareketi durdurmaya karar vermi┼čler. Armstrong'a g├Âre, e─čer telgraf icat edilmeyip de eski devirlerde oldu─ču gibi, mahall├« ─░ngiliz g├Ârevlileri i├žlerinde bulunduklar─▒ ┼čartlara g├Âre karar vermek ve kararlar─▒ uygulamak yetkisinde olsalard─▒, Anadolu i┼čini halletmek o kadar g├╝├ž olmayacakt─▒.
Fakat ─░ngiltere'de ruh h├óli o kadar de─či┼čmi┼č ve herkes silahl─▒ maceralardan o kadar nefret etmi┼čti ki fikirlerini bir t├╝rl├╝ Londra'ya kabul ettirememi┼čler. Neden sonra Anadolu'ya kar┼č─▒ bir hareket yap─▒lmas─▒ yeniden d├╝┼č├╝n├╝lm├╝┼čse de o kadar b├╝y├╝k bir kuvvete ihtiya├ž varm─▒┼č ki te┼čebb├╝s edememi┼čler. Anadolu dayat─▒┼č hareketinin tutunmas─▒nda ve kuvvetlenmesinde Mustafa Kemal ve te┼čkil├ót─▒n─▒ ├Ânemsiz g├Âstermeye ve m├╝ttefiklere, padi┼čah taraftarlar─▒n─▒n nihayet hepsini ortadan kald─▒raca─č─▒ inan─▒┼č─▒ vermeye ├žal─▒┼čan H├╝rriyet - ve - ─░til├óf├ž─▒lar─▒n da yard─▒m─▒ olmu┼čtur. Bunlar, e─čer Mustafa Kemal ve te┼čkil├ót─▒n─▒n n├╝fuzlu ve k├Âkl├╝ oldu─čuna h├╝kmederlerse ─░ngilizlerin kendilerinden y├╝z ├ževirip onlarla i┼čbirli─či edeceklerinden korkmu┼člard─▒r.
***
Y─▒llarca sonra ├ž─▒kan kitab─▒nda Armstrong bak─▒n─▒z, o g├╝nler ├╝zerine neler yazar: ÔÇťÔÇŽPadi┼čah─▒n lehinde bulunmak, bize g├Âre en sa─člam siyasetti. Me┼čru h├╝k├╗meti temsil ettikten ba┼čka m├╝ttefiklerin emirlerini yapmaya haz─▒rd─▒ÔÇŽ Damat Ferit bamba┼čka bir tipti. ─░nat├ž─▒, c├╝retk├ór ve ak─▒ls─▒z bir adamd─▒. K├╝rt kan─▒ ile kar─▒┼č─▒k bir Arnavut olan Damat Ferit'in ruhu kan g├╝denlerin b├╝t├╝n d├╝┼čmanl─▒l─▒─č─▒n─▒ ta┼č─▒makta idi. Bu bir kabile adam─▒ idi. Malta s├╝rg├╝nlerinin bir k─▒sm─▒ Damat Ferit'in ricas─▒yla tevkif olunmu┼člard─▒r. Damat Ferit K├╝rtleri de ayakland─▒rmak i├žin te┼čebb├╝s ettiÔÇŽ Sevres Muahedesinden sonra T├╝rkler, memleketlerini kurtarmak i├žin birle┼čmi┼člerdi. Padi┼čah─▒n avenesi bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda idi. Her k─▒ymetli T├╝rk, milliyetperverdi.ÔÇŁ
Saray─▒n ve Bab-─▒ ├óli'nin y├╝z├╝ne g├╝len d├╝┼čman─▒n i├ži de i┼čte bu idi.
Bir Hikâye
Sadece m├╝tarekedeki ─░stanbul havas─▒n─▒ size teneff├╝s ettirebilmek i├žin ba┼č─▒mdan ge├žen bir vak'ay─▒ hik├óye edece─čim:
Ramazan ay─▒ idi. B├╝y├╝kada'da oturuyordum. Bir sabah vapurdan k├Âpr├╝ye ├ž─▒kt─▒─č─▒m vakit, Anadolu ile gizli temaslarda bulunan ve bu g├Ârevle Harbiye Nezaretinde kalan d├Ârd├╝nc├╝ ordu kararg├óh─▒ndan tan─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z bir y├╝zba┼č─▒ bana do─čru geldi:
- ─░ngilizler senin de ismini h├╝k├╗mete verdiler. Tevkif edileceksin. Anadolu'ya ka├žman─▒ d├╝┼č├╝nd├╝k, dedi.
- Nas─▒l gidebilirim?
Bir ticaret yaz─▒hanesinde bu i┼člerle u─čra┼čan Tol├žal─▒ S├╝leyman Bey'in adresini vererek:
- S├╝leyman Bey'i g├Âr, o sana s├Âyler, dedi.
«   01   ...    51   52   53   54   55   56   57   58   59   60   61   62   63   64   65   66   67   68   69   70   71   »   


´╗┐