´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô II : 65


ÇANKAYA - II

FAL─░H RIFKI ATAY


- Yook, dedi, neden oynatay─▒m? Ama ┼čehit olmak i├žin kan akmal─▒. Kendimi, beni g├Ât├╝recek olanlarla bo─ču┼čmaya haz─▒rl─▒yordum. Nas─▒l olsa v├╝cuduma bir iki s├╝ng├╝ saplayacaklard─▒. Sehpaya kanl─▒ kanl─▒ gidecektim, dedi.
Umum├« hapishanenin ko─ču┼člar─▒na s─▒─čm─▒yorduk. Hen├╝z biten Sultanahmet tevkifhanesine ta┼č─▒nmam─▒z i├žin emir geldi.
ÔÇťAk┼čamÔÇŁdaki arkada┼člar Merkez Komutan─▒ Emin Bey'e r├╝┼čvet vermeye ba┼člad─▒klar─▒ndan, (b├╝y├╝k bir ┼čey de─čil, Merkez Komutanl─▒─č─▒nda evden gelenlerle konu┼čmak ├╝zere her ├ž─▒k─▒┼č─▒m i├žin 15 lira), beni ÔÇťek├óbir ko─ču┼čuÔÇŁ denen odaya ald─▒lar. Bu odaya top├žu Hasan R─▒za Pa┼ča, ┼×evket Turgut Pa┼ča, Pertev Pa┼ča, Haz─▒m Bey ve daha bir hayli b├╝y├╝k ve orta r├╝tbeli Osmanl─▒ ┼čahsiyetleri vard─▒. S├Âzde 31 Mart Vak'as─▒ ├╝zerine Hareket Ordusu ─░stanbul'a geldi─či vakit Y─▒ld─▒z Saray─▒ ya─čma edilmi┼č. Bu pa┼čalar o ya─čmadan sorumlu imi┼čler. Tehcir san─▒─č─▒ Mutasarr─▒f Nusret de bu ko─ču┼čta idi. Karyolalar─▒n hepsi tek, biri ├žiftti. Ben bu ├žift karyolan─▒n ├╝st├╝nde, eski Musul Mebusu ─░brahim Fevzi de alt─▒nda yat─▒yorduk.
Kar┼č─▒m─▒zdaki ko─ču┼č, h─▒rs─▒z ve yankesici gibi ad├« su├žlularla, onun yan─▒ndaki b├╝y├╝k ko─ču┼č da Kuvay-─▒ Milliyeci subaylar, k├╝├ž├╝k ─░ttihat├ž─▒lar, Anadolu'dan getirilme tehcir san─▒klar─▒yla doluydu.
Bu pa┼čalar hat─▒ralarla dolu olmal─▒ idiler. Bir gen├ž gazeteci i├žin, hemen hemen yar─▒m asr─▒n tarihi ile ba┼č ba┼ča g├╝nler, geceler ge├žirmek ele ge├žer f─▒rsat m─▒ idi? Fakat ├žo─ču i┼čtahs─▒z ve d├╝┼č├╝nceli idiler. Ah bilseniz kapal─▒ havada insanlar ne ├žabuk biter. L├óf l├óf─▒ bir t├╝rl├╝ a├žmaz.
Bir k─▒sm─▒ da fakir adamlard─▒. Hareket Ordusundan beri ismini duydu─čumuz, Osmanl─▒ Devletinde Harbiye Naz─▒rl─▒─č─▒ eden ┼×evket Turgut Pa┼ča'n─▒n yeme─či, k├╝├ž├╝k bir ispirto ├╝zerinde titrek elleri ile pi┼čirdi─či iki ├╝├ž yumurta idi. Bir├žoklar─▒m─▒z d─▒┼čardan, baz─▒lar─▒m─▒z evlerden olduk├ža iyi yemekler getiriyorduk.
Tevkifhane M├╝d├╝r├╝ Yasin Efendi, Sultan Hamid'in alayl─▒ subaylar─▒ndan biri idi. Uzun, s─▒r─▒m gibi, ya─č─▒z bir Habe┼č├«. Eski yerimizde iken bu Yasin Efendinin ├žad─▒r─▒na u─čray─▒p hediye vermeden bizimle g├Âr├╝┼čmek imk├ón─▒ yoktu. Me┼čhur bir yankesiciyi Ramazan ak┼čamlar─▒ Divanyolu'na sal─▒verdi─čini ve onun tramvaylarda vurdu─ču para ve e┼čyay─▒ beraber payla┼čt─▒klar─▒n─▒ da biliyorduk. Bu yankesici onun av atmacas─▒ gibi bir ┼čeydi.
Yasin Efendiyi 31 Marttan sonra t├╝fek├žiler, harem a─čalar─▒ ve ├Âteki saray adamlar─▒ ile beraber tutup Harbiye Nezaretinin en alt kat─▒nda bir avluya t─▒km─▒┼člar. O vakit 31 Mart asilerini asan Divan-─▒ Harp'in reisi, ┼čimdi ko─ču┼čumuzda bulunan Top├žu R─▒za Pa┼ča idi. Bir g├╝n R─▒za Pa┼ča, yarg─▒lanacak daha kimler oldu─čunu g├Ârmek ├╝zere Harbiye Nezaretinin alt─▒ndaki bodrumu tefti┼č etmeye gider. Yasin Efendi ve bir s├╝r├╝ arkada┼č─▒ korkudan titreye titreye, bu kelli felli, iri yar─▒, sert pa┼čan─▒n a─čz─▒ndan ├ž─▒kacak kelimeyi bekledikleri s─▒rada, R─▒za Pa┼ča, ├žizmesinin ucu ile birka├ž─▒n─▒ d├╝rterek:
- Bu kadar arab─▒ ├žorab─▒ ben ne yapaca─č─▒m? Tutup tutup asmal─▒ÔÇŽ der. Daha do─črusu diyece─či tutar.
Bu s├Âz├╝n, harem a─čalar─▒ ve t├╝fek├žiler gibi Yasin Efendiyi de ne h├óle soktu─čunu tasarlayabilirsiniz. M├╝tareke olunca r├╝tbesi geri verilen Yasin Efendi, K├╝rt Mustafa Pa┼ča'n─▒n tan─▒d─▒─č─▒ oldu─čundan, tevkifhane m├╝d├╝rl├╝─č├╝ne gelir. Top├žu Hasan R─▒za Pa┼ča art─▒k eski azametinden hi├ž eser kalmayan, ya┼čl─▒, ├ž├Âk├╝k, umutsuz bir insan art─▒─č─▒ idi. Yasin Efendi ara s─▒ra ko─ču┼č kap─▒s─▒na bir sehpa gibi dikilip, Habe┼čle Arap aras─▒ bir ┼čive ile:
- SenÔÇŽ R─▒za Pa┼čaÔÇŽ SenÔÇŽ As─▒n ┼čunlar─▒, as─▒n ┼čunlar─▒! ┼×imdi ben seni asaca─č─▒m. Mustafa Pa┼ča'ya yalvard─▒m, emir verdi, seni ben asay─▒m diyeÔÇŽ Bakkaldan ipini ald─▒m, ya─člad─▒m, der, zavall─▒ Osmanl─▒ pa┼čas─▒ boyun b├╝ker, dururdu.
***
Bir g├╝n beni Yasin Efendi'nin yan─▒na ├ža─č─▒rd─▒lar. M├╝d├╝r:
«   01   ...    55   56   57   58   59   60   61   62   63   64   65   66   67   68   69   70   71   »   


´╗┐