´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô III : 01


ÇANKAYA - III

FAL─░H RIFKI ATAY


Nurer U─čurlu ba┼čkanl─▒─č─▒nda bir kurul taraf─▒ndan haz─▒rlanm─▒┼čt─▒r.
Dizgi - Yay─▒mlayan: Yeni G├╝n Haber Ajans─▒ Bas─▒n ve Yay─▒nc─▒l─▒k A.┼×.
Bask─▒: ├ça─čda┼č Matbaac─▒l─▒k ve Yay─▒nc─▒l─▒k Ltd. ┼×ti.
Kas─▒m 1999


GER─░LLA DEVR─░

Kurulu┼č

├ľns├Âz

Anadolu'da yeni bir T├╝rk devletinin temeli 23 Nisan 1920'de B├╝y├╝k Millet Meclisi a├ž─▒ld─▒─č─▒ g├╝n at─▒lm─▒┼čt─▒r. Mustafa Kemal bu Meclis Ba┼čkan─▒ se├žildi─či g├╝n, ger├žekte, yeni T├╝rk devletinin ilk ba┼čkan─▒ olmu┼čtur.
23 Nisan 1921'den 13 Eyl├╝l 1921'de Sakarya zaferi kazan─▒l─▒ncaya kadar bu devir b├╝y├╝k ve tehlikeli krizler i├žinde ge├žmi┼čtir. Mustafa Kemal'in e┼čsiz liderlik nitelikleri as─▒l bu krizler s─▒ras─▒nda kendini g├Âsterir.
Gerilla devri 1920 sonlar─▒nda kuzey ve g├╝neybat─▒ cephesi komutanl─▒klar─▒ Genelkurmay Ba┼čkan─▒ ─░smet Bey'le Dahiliye Vekili Refet Bey'e (Bele) verilerek nizaml─▒ ordu devri ba┼člay─▒ncaya kadar s├╝rer. Kara g├╝nler ├╝st├╝ne Sakarya zaferi ─▒┼č─▒k tutuncaya kadar on alt─▒ aydan fazla ge├žecektir.

Ortam

Birinci D├╝nya Sava┼č─▒n─▒n sonunda Anadolu anar┼či i├žinde idi. Seferberli─čin daha ikinci y─▒l─▒nda asker ka├žaklar─▒ irili ufakl─▒ ├žeteler kurmu┼člard─▒. Halk ordudan da h├╝k├╗metten de t├╝rl├╝ ├žetelerden de bezgindi. O y─▒llar─▒ yedinci ordu komutanl─▒─č─▒ndan ├žekildi─či vakit Ba┼čkomutanl─▒─ča verdi─či ve kopyas─▒n─▒ Sadrazam Tal├ót Pa┼ča'ya yollad─▒─č─▒ raporda Mustafa Kemal a├ž─▒k├ža anlatm─▒┼čt─▒r. Halk, i├žinden, devlete kar┼č─▒ idi. Sava┼čtan hi├žbir ┼čey bekledi─či yoktu.
Bir ├Ârnek vermek istiyoruz. ├çanakkale'de d├╝┼čman bo─čaz─▒ zorlarken arkalarda Laz Mehmet, Arnavut ─░zzet ve asker ka├ža─č─▒ ├žeteleri yollar─▒ tutmakta, k├Âyleri basmaktad─▒r. Biga'n─▒n Kayap─▒nar k├Ây├╝nden Kara Hasan'─▒n da otuz ki┼čilik bir ├žetesi vard─▒r. Paras─▒ oldu─ču s├Âylenen kasabal─▒ veya k├Ây a─čas─▒na haber g├Ânderir veya ├žocu─čunu da─ča kald─▒r─▒r. Hara├ž ba┼čl─▒ca gelir kayna─č─▒. 1916 Kas─▒m ay─▒nda h├╝k├╗met ka├žaklar─▒ affetmekten ba┼čka ├žare bulamaz. Kara Hasan da altm─▒┼č ki┼čilik ├žetesi ile Biga'ya gelip sil├óhlar─▒ kendilerinde kalmak ┼čart─▒yla teslim olmu┼čtur. ├çeteden kimse k├Ây├╝ne d├Ânemez. Arada kan vard─▒r. Hak ve ├Â├ž vard─▒r. Kara Hasan yirmi odal─▒ Piti han─▒n─▒ kira ile tutarak ├žetesini yerle┼čtirir. ─░├žlerinden kimse okuyup yazma bilmedi─či i├žin belinde fi┼čekli─či omzunda t├╝fe─či ile okuryazar bir celep de aralar─▒na girer. Ge├žinmek l├óz─▒m. Kara Hasan alacak verecek, evlenme bo┼čanma gibi i┼člere bakmakla kendi kendini g├Ârevlendirir. Han bir kararg├óht─▒r. Kimin kimden alaca─č─▒ varsa ona gelir. Bor├žlu ya ├Âder veya kefil g├Âsterir yahut han─▒n mahzenine hapsolup dayand─▒─č─▒ kadar cop yer. ├ľlenler de olmu┼čtur. Al─▒nan paran─▒n yar─▒s─▒ Kara Hasan'─▒n. Bir k─▒z─▒ g├Âz├╝ne kestiren Kara Hasan'a ba┼čvurur. Kocas─▒ ile ge├žinemeyen kad─▒n, damad─▒n─▒ istemeyen kaynata han─▒n kap─▒s─▒ndad─▒r. Mahkeme dosyalar─▒ ├žete kararg├óh─▒na aktar─▒lm─▒┼čt─▒r. Mal m├╝lk anla┼čmazl─▒klar─▒ ├Ânce handa, sonra tapuda ├ž├Âz├╝l├╝r. Resm├« makamlar ileri gitmemesini diledikleri vakit de:
- Ben bu kadar adam─▒ ne ile besleyece─čim ├Âyleyse? Masraflar─▒m─▒ siz mi vereceksiniz? der.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   ...    67   »   


´╗┐