´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô IV : 01


ÇANKAYA - IV

FAL─░H RIFKI ATAY


Nurer U─čurlu ba┼čkanl─▒─č─▒nda bir kurul taraf─▒ndan haz─▒rlanm─▒┼čt─▒r.
Dizgi - Yay─▒mlayan: Yeni G├╝n Haber Ajans─▒ Bas─▒n ve Yay─▒nc─▒l─▒k A.┼×.
Bask─▒: ├ça─čda┼č Matbaac─▒l─▒k ve Yay─▒nc─▒l─▒k Ltd. ┼×ti.
Kas─▒m 1999


YEN─░ DEV─░R

Ankara'da ─░lk G├╝nler

- 1 -

Saltanat─▒ kald─▒rmak, Osmanl─▒ devrine son vermekti. Eski devlet, art─▒k bir ge├žmi┼č zaman hat─▒ras─▒ idi.
1922 sonunda yeni bir devrin e┼či─čindeyiz. Fakat bu yeni devir, hen├╝z Mustafa Kemal'in bir s─▒rr─▒d─▒r. Cumhuriyet kelimesi, 1923 Nisan─▒nda il├ón olunan Halk F─▒rkas─▒ umdeleri aras─▒nda bile yoktur. Ba─čl─▒ oldu─ču limandan ayr─▒lm─▒┼č bir geminin i├žindeyiz. Enginlere do─čru uzakla┼č─▒yoruz. Fakat nereye varmak i├žin? Bunu yaln─▒z kaptan k├Âpr├╝s├╝ndeki adam biliyor. Halk yolcular─▒ ┼čevk i├žinde t├╝rk├╝ ├ža─č─▒rmaktad─▒rlar. Onlar─▒n i├žinde tek bir ┼čey var: Bu adama inanmak! Bu adam onlar i├žin kader gibi bir ┼čeyÔÇŽ
Fakat halife ─░stanbul'dad─▒r. Ne o, ne de Mustafa Kemal'in B├╝y├╝k Millet Meclisindeki muhalifleri ve bu muhaliflerle yeni i┼čbirli─či eden saltanat├ž─▒ ve ┼čeriat├ž─▒ gazeteciler, Tanzimat├ž─▒ veya medreseciler, bir esrarlar ├ólemine do─čru bu gidi┼čten ho┼čnut de─čildirler.
Dostum rahmetli Nam─▒k ─░smail, son Halife Abd├╝lmecid Efendi de resim merakl─▒s─▒ oldu─ču i├žin, ara s─▒ra veliaht k├Â┼čk├╝ne devam ederdi. Halife se├žildikten sonra saraya gitmi┼č. Mecid Efendi kendisini kabul etmi┼č:
- B├╝t├╝n ┼čehzadeli─čimi bu halka iyi bir padi┼čah olmak i├žin neler yapaca─č─▒m─▒ d├╝┼č├╝nerek ge├žirmi┼čtim. Bu d├╝┼č├╝ncelerimi bir deftere yazm─▒┼čt─▒m. Hepsini yakt─▒mÔÇŽ demi┼č.
Biz Mustafa Kemal ile ─░zmit'te bulu┼čtu─čumuz vakit tel├ó┼čl─▒ca bir g├╝n ge├žirmi┼čtik. Meclisteki hocalar ÔÇťHil├ófet-i ─░sl├ómiye ve B├╝y├╝k Millet MeclisiÔÇŁ isimli bir risale ne┼čretmi┼člerdi. Bu risalede ÔÇťMeclis halifenin ve halife meclisindirÔÇŁ deniyordu. Tasvir-i Efk├ór sahibi Velid Eb├╝zziya da toplant─▒da:
- Yeni h├╝k├╗metin dini olacak m─▒? diye sormu┼čtu.
- Dini var efendim, fakat İslâmda fikir hürriyeti de vardır.
- Hay─▒r, anlamak istiyoruz. H├╝k├╗met bir din ile tedeyy├╝n edecek mi?
┼×imdi ba┼čka t├╝rl├╝ ikiye ayr─▒lm─▒┼čt─▒k. Art─▒k bir tarafta hainler ve sarayc─▒lar, bir yanda milliyet├žiler ve istikl├ólciler yoktu. Ayr─▒l─▒k bu sonuncular aras─▒nda idi. ─░stikl├ólci Mustafa Kemal, saltanat─▒ kald─▒rd─▒─č─▒ g├╝nden beri, eski m├╝esseseleri ve nizamlar─▒ nereye kadar ve nas─▒l de─či┼čtirece─či bilinmeyen bir ihtil├ólci idi. Tanzimat'tan beri her ─▒slahat hareketinde kar┼č─▒ kar┼č─▒ya gelenler, yine kar┼č─▒ kar┼č─▒ya idiler. Bu ayr─▒l─▒┼č daha da derindir. ├ç├╝nk├╝ ihtil├ólcinin kar┼č─▒s─▒nda basit bir gericilik ayaklan─▒┼č─▒ yoktur. Saltanat geleneklerine ba─čl─▒ Osmanl─▒ Tanzimat├ž─▒lar─▒ da onlarla beraberdirler.
Vakitsiz ve ihtiyats─▒z bir ad─▒m, Mustafa Kemal'i pek g├╝├ž bir duruma sokabilir. Ama b├╝y├╝k stratej, bu g├╝├ž durumlar─▒, f─▒rsat bulduk├ža muhalifleri i├žin yaratacakt─▒r. Muhalifleri de ona f─▒rsat vermekte hi├ž hasis de─čildirler. Nitekim o g├╝nlerde se├žim kanununda bir de─či┼čiklik teklif etmi┼člerdir.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   ...    79   »   


´╗┐