嚜選遛 Ana SayfaCumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar覺Kemalizmde ve Kemalizm Sonras覺nda T羹rk Kad覺n覺 - II : 07


KEMAL襤ZMDE VE KEMAL襤ZM SONRASINDA TRK KADINI - II

DR. BERNARD CAPORAL


O s覺ralar kad覺nlara askeri r羹tbeler vermeye pek eilimli olmayan T羹rkiye B羹y羹k Millet Meclisi, bu dilekleri g繹z 繹n羹ne almad覺, gen癟 kahraman覺 bir 癟eyizle 繹d羹llendirmekle yetindi (37).
Ayn覺 yiitlik ve 繹zveriyle savam覺 daha nice kad覺n覺n ise, adlar覺 g羹n羹m羹ze ulamam覺t覺r. rnein, 28, 29 ve 30 Haziran 1919 g羹nleri, tam 羹癟 g羹n, Ayd覺n b繹lgesinde T羹rklerle Yunanl覺lar覺 kar覺 kar覺ya getiren iddetli savalar s覺ras覺nda, 癟ok 繹nemli bir g繹revi 羹stlenmi bir grupta yer alan kad覺nlar覺 an覺msayabiliriz. Bunlar, cephenin en 繹n saflar覺na dek sokularak, erkekler kadar cesaretle savam覺lard覺 (38).
Silah ta覺mam覺 olmakla birlikte dier T羹rk kad覺nlar覺 da kavgaya kat覺lmaktan geri kalmam覺lard覺r. Buna benzer daha niceleri i癟inden se癟ilen aa覺daki olaylar, T羹rkiye'de herkes癟e bilinir.
Anlat覺ld覺覺na g繹re, bir T羹rk kad覺n覺 s覺rt覺nda 癟ocuuyla cepheye, bir araba dolusu m羹himmat ve cephane g繹t羹rmektedir. Yamur yamaya balay覺nca, cephaneler 覺slanmas覺n diye 癟ocuunu sard覺覺 繹rt羹y羹 hemen 癟覺kar覺p cephanelerin 羹zerine 繹rter.
襤ki 繹k羹z羹n 癟ektii bir arabada, siperlere erzak ta覺makla g繹revli bir kad覺n覺n 繹yk羹s羹 de, s覺k s覺k dile getirilir: k羹zlerden biri d羹man kurunlar覺yla a覺r yaralan覺r. Kad覺n ve yan覺ndaki iki 癟ocuu 繹k羹z羹n yerine koularak arabay覺 癟ekmeye devam ederler.
S覺rtlar覺nda s羹t bebekleriyle, cepheye yiyecek-i癟ecek ta覺yan kad覺nlar覺n 繹yk羹leri de anlat覺lan ilgin癟 olaylardand覺r (39).
Gene, Sakarya savalar覺 s覺ras覺nda, 23 Austos 1922'de cepheye cephane ta覺yan konvoydaki hamile bir kad覺n, doum yapar. Hemen cephe gerisine g繹ndermek isterler; fakat o reddeder: Ben bunlar覺 nas覺l b覺rak覺r覺m? Ordu cephane bekliyor (40).
Bu anlat覺lar覺, daha da 癟oaltabiliriz. Ama ger癟ei t羹m羹yle yans覺tmaktan gene de uzak kal覺rlar; zira yurdun kurtar覺lmas覺 kavgas覺na, T羹rk kad覺nlar覺n覺n t羹m羹 kat覺lm覺t覺r. J. Schlicklin, Anadolu T羹rk halk覺 ayaktad覺r. Erkekler, kad覺nlar ve 癟ocuklar bu kutsal savaa kat覺lmaktad覺rlar. D羹nya tarihinde, bu denli oybirliiyle giriilmi bir sava覺n 繹rnekleri pek az olsa gerektir der (41).
Bu oybirliinin yarat覺lmas覺nda, kad覺nlar覺n geni katk覺lar覺 olmutur. rnein, Yunanl覺lara kar覺 giriilen b羹y羹k taarruz 繹ncesinde, 襤stanbul gen癟liini ulusal birlie t羹m羹yle katmak isteyen Halide Edip, bu ama癟la 癟ar覺 癟覺kard覺. Halide Edip, 癟ar覺s覺nda, 襤stanbul gen癟liini solgun ve gelip ge癟ici zevkleri terk ederek; yan覺p tutuan Sakarya vadilerindeki dramatik ve sevin癟li d羹羹ne kat覺lmaya 癟a覺r覺yordu. Ulu bir 癟覺nar覺 and覺ran Anadolu, top sesleri ve bomba patlamalar覺 aras覺nda d羹man覺n sald覺r覺s覺na kar覺 bakald覺r覺rken, o, iki y覺l 繹nceki s繹ylevini an覺msatarak 繹yle hayk覺r覺yordu:
Peki neredesiniz imdi? Sizler ki, Sultanahmet Camii'nin ebedi minarelerinden inen siyah bayraklar覺n g繹lgesinde Y羹ce Tanr覺'y覺 tan覺k g繹stererek, benimle birlikte and i癟mitiniz, neredesiniz imdi? Hep birlikte, Sultanahmet'te and i癟tik. Eer size bu g羹zel ve Ulusal And覺 an覺msatmasayd覺m, o g羹n orada s繹ylediim s繹zlere bal覺 kalmam覺 olurdum. Bak覺lar覺m覺z ve kalplerimiz 襤stanbul'a dorulmutur. imdiden, Fatih'e doru ilerleyen t羹menin ayak seslerini duyar gibiyim (42).
Minnettar ve 繹zg羹r T羹rkiye, anayurdun kurtuluu urunda, kendilerini feda eden ve cesaretle savaan kad覺nlar覺n覺n an覺s覺n覺 繹l羹ms羹zletirmek i癟in, an覺tlar dikmeyi bir vefakarl覺k 繹devi bilmitir. Bug羹n, Sultanahmet Alan覺'nda, Halide Edip'in b羹st羹n羹 g繹rebilirsiniz. Kurtulu Sava覺'n覺 anlatan pek 癟ok an覺tta, T羹rk kad覺n覺 simgelenmitir. rnein Adana heykeli, yaralanan kocas覺n覺n t羹feini kaparak kavgaya at覺lan bir kad覺n覺 simgelemektedir. Bakentin Ulus alan覺ndaki an覺t da, omzunda havan mermisi ta覺yan bir k繹yl羹 kad覺n ile b羹t羹nlemektedir. Bu an覺tla ilgili an覺s覺nda A. Afetinan unlar覺 anlat覺r: 1955 Nisan覺'nda dikilecek an覺tla kurulacak m羹ze i癟in, ilk elden, baz覺 an覺lar覺 derlemek 羹zere, askerlerden oluan bir komisyonla birlikte Afyonkarahisar ve Dumlup覺nar'a gidilmiti. Yal覺 bir kad覺n A. Afetinan'覺n yan覺na sokularak, der ki: Ankara'da, Kemal Atat羹rk heykelini tan覺yor musunuz? Orada, s覺rt覺nda havan topu
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   ...    53   »