´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ K├Ây Enstit├╝leri ├ťzerine : 04


K├ľY ENST─░T├ťLER─░ ├ťZER─░NE

SABAHATT─░N EY├ťBO─×LU


O kadar ki, halk devlet kap─▒s─▒yla okul kap─▒s─▒n─▒ bir g├Âr├╝yordu. H├ól├ó baz─▒ ya┼čl─▒ k├Âyl├╝ler okuryazar olan ├žocuklar─▒na, ÔÇťEh, sen de devletliler aras─▒na girdin gayr─▒ÔÇŁ diyorlarm─▒┼č.
Okuryazarlar─▒n halkseverli─či bize Bat─▒ k├╝lt├╝r├╝ ve uyan─▒k devlet adamlar─▒ yoluyla girmi┼č bir yeniliktir. Tanzimattan sonra devletin b├╝y├╝k g├Âvdesi k├Âyl├╝leri h├ól├ó kendi d─▒┼č─▒nda bir y─▒─č─▒n olarak g├Ârmekte devam etmekle beraber, yukar─▒larda s├Âz sahibi olmaya ba┼člayan baz─▒ yeni fikirli okuryazarlar, iktidar sahiplerinin anlay─▒┼čs─▒zl─▒─č─▒ndan, kay─▒ts─▒zl─▒─č─▒ndan veya aczinden faydalanarak devrimin tohumlar─▒n─▒ kanunlara, kitaplara ve ├že┼čitli kurumlara sokuyorlard─▒. Bunlar Frans─▒z Devrimi'nden ├Ânceki uyan─▒k okuryazarlar gibi, ├Âne s├╝rd├╝kleri demokrat d├╝┼č├╝n├╝┼č├╝n kendi hesaplar─▒n─▒ a┼čaca─č─▒n─▒, ba─čl─▒ olduklar─▒ Osmanl─▒ d├╝zeninin b├╝sb├╝t├╝n y─▒k─▒laca─č─▒n─▒ bilmiyorlard─▒. Mithat Pa┼ča, Nam─▒k Kemal, Tevfik Fikret, Ziya G├Âkalp c├Âmert ruhlar─▒yla T├╝rk milleti i├žin nas─▒l olaca─č─▒n─▒ bilmedikleri bir cennet istiyorlard─▒. ├ľyle bir cennet ki, i├žinde k├Âyl├╝ler yine k├Âyl├╝, devletliler yine devletli kalacak, fakat mucizeli bir nefesle hepsi iyiniyetli, temiz vicdanl─▒, mutlu ve ileri insanlar oluverecekti.
T├╝rk devrimi, okuryazarl─▒─č─▒, yeni anlam─▒yla, ├žo─čunlu─ča mal etme ├žabas─▒ olarak tan─▒mlanabilir. Atat├╝rk ve ─░n├Ân├╝, Cumhuriyetin ilk g├╝nlerinde okuryazarl─▒─č─▒n b├╝y├╝k kitleye yani k├Âyl├╝ye ula┼čmas─▒n─▒ ├ža─čda┼č bir millet olarak yeniden do─ču┼čumuzun ko┼čulu saym─▒┼člard─▒. Yeni devletin bu y├Ânde gittik├že artan ├žabalar─▒ nihayet, okuryazarlarla k├Âyl├╝ler aras─▒ndaki utan─▒lacak ayr─▒l─▒─č─▒n yak─▒n bir gelecekte ortadan kalkaca─č─▒ umudunu uyand─▒rm─▒┼čt─▒r. K├Ây Enstit├╝leri bu umudun ta kendisidir.
Bu b├Âyledir ama biz hen├╝z eski devletli okuryazarlar─▒n al─▒┼čkanl─▒klar─▒ndan kurtulmu┼č, k├Âyl├╝lerin okuryazarl─▒─ča bizim ├žocuklar─▒m─▒z kadar hakk─▒, istidad─▒ ve zorunlu─ču oldu─čuna toptan ve ger├žekten inanm─▒┼č de─čiliz. Okuryazarlar─▒m─▒z─▒n bir├žo─ču ve ├Âzellikle hallerinden memnun olanlar, devletin ilk ├Ânce onlar─▒n isteklerine cevap vermesini, onlar─▒n be─čenisine g├Âre a┼č pi┼čirmesini istiyorlar. ├çabas─▒n─▒ ve dikkatini b├╝y├╝k k├╝tleye ├ževiren devlet adamlar─▒n─▒ be─čenmiyorlar, k├Âyl├╝ye say─▒s─▒ ├Âl├ž├╝s├╝nde ├Ânem verilmesine bir t├╝rl├╝ katlanam─▒yorlar. Devletin kendilerini okutmu┼č, yerle┼čtirmi┼č, aya─č─▒na otob├╝s, yatakl─▒ vagon, u├žak, tramvay getirmi┼č, ├žocuklar─▒na ilk, orta ve y├╝ksekokullar haz─▒rlam─▒┼č olmas─▒ fedak├órl─▒k say─▒lmaz. Bunlar─▒ d├╝┼č├╝nmek devletin tarihi, tabii, apa├ž─▒k ├Âdevidir, ama k├Âyl├╝ler i├žin harcanan paran─▒n ve eme─čin ad─▒, en uyan─▒klar─▒m─▒z─▒n a─čz─▒nda bile, fedak├órl─▒kt─▒r. Sanki devlet bizim kadar onlar─▒n da devleti de─čilmi┼č gibi.
K─▒rk bin k├Ây├╝n her birine bir nefes devrim g├Ât├╝rmenin en kestirme, en ucuz, en m├╝tevaz─▒ yolu olarak kanunla┼čan K├Ây Enstit├╝leri kar┼č─▒s─▒nda baz─▒ okuryazarlar─▒m─▒z ni├žin ya ├Âfkeli, ya duraksar, ya k├╝├ž├╝mser, ya k├Ât├╝mser bir tav─▒r tak─▒n─▒yorlar? Ni├žin kendi ├žocuklar─▒nda meziyetli bir tav─▒r tak─▒n─▒yorlar? Ni├žin ortaokulda, lisede, ├╝niversitede ve y├╝ksekokullarda ho┼č g├Ârd├╝kleri kusurlar─▒ K├Ây Enstit├╝lerinde tehlikeli say─▒yorlar? Ni├žin kendi ├žocuklar─▒nda meziyet sayd─▒klar─▒ t├╝rl├╝ ├žocukluk ve gen├žlik hallerini k├Âyl├╝ ├žocuklar─▒nda affetmiyorlar? Ni├žin bunca zamand─▒r b├╝t├╝n dertlerine sa─č─▒r kald─▒klar─▒ k├Âyl├╝lerden baz─▒lar─▒n─▒n k├Ây okulu hakk─▒ndaki hakl─▒ haks─▒z ┼čik├óyetlerini sorgusuz sualsiz destekliyorlar? Ni├žin camilerini kendileri yapan k├Âyl├╝lerin kendi ortak mallar─▒ olarak g├Âzlerinin ├Ân├╝nde duracak olan okullar─▒n─▒, zaruretin kar┼č─▒s─▒nda, kendilerinin yapmas─▒n─▒ adaletsizlik saymaya kalk─▒┼č─▒yorlar? Ni├žin i┼či idare edenlerin hangi ko┼čullar i├žinde neler yapt─▒klar─▒n─▒ sormaya bile l├╝zum g├Ârmeden dedikodular─▒ can kula─č─▒yla dinliyorlar? Ni├žin aralar─▒ndan, on y─▒ld─▒r yirmi bin gencin giri┼čti─či bu i┼čin d├Ârt yan─▒n─▒ yak─▒ndan incelemek isteyenler ├ž─▒km─▒yor? ├ç├╝nk├╝ okuryazarlar─▒m─▒z─▒n eski al─▒┼čkanl─▒klar─▒n─▒ bilerek veya bilmeyerek (daha ├žok bilmeyerek) devam ettiriyorlar, ya da ettirenlere alet oluyorlar. ├ço─čunlu─čun okuryazar olmas─▒na kar┼č─▒ koymakla eskiden kalma imtiyazlar─▒n─▒ korumu┼č oluyorlar. Zaten devrim kendini eski okuryazarl─▒─č─▒n temsilcilerinden bir t├╝rl├╝ kurtaramam─▒┼čt─▒r. Devlet adamlar─▒ okuryazar azl─▒─č─▒ y├╝z├╝nden ya da tarafs─▒z kalmak korkusuyla eski kafal─▒, fakat iyiniyetli Bab─▒├óli efendilerine b├╝y├╝k i┼čler vermek zorunda kalm─▒┼člard─▒r. B├Âylece devrimi g├Âr├╝n├╝┼čte benimsemi┼č, fakat i├žin i├žin eski okuryazar saltanat─▒na ba─čl─▒ kalem efendileri, akrabal─▒k, ahbapl─▒k gibi m├╝nasebetlerin de yard─▒m─▒yla devrimciler aras─▒na yerle┼čmi┼č bulunuyorlar.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   ...    48   »   


´╗┐