´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ K├Ây Enstit├╝leri ├ťzerine : 06


K├ľY ENST─░T├ťLER─░ ├ťZER─░NE

SABAHATT─░N EY├ťBO─×LU


─░nsan Beyo─člu'nda dola┼čmakla yeni olsayd─▒ en geri fikirlere orada ya┼čayanlar aras─▒nda rastlamazd─▒k. K├Âyl├╝lerin cahilli─činde, tezek kokusunda, ka─čn─▒da, mum ─▒┼č─▒─č─▒nda romans─▒ g├╝zellikler bulan k├Âyl├╝ler de─čil biziz. Bak─▒n bir kaymakam tam yirmi be┼č y─▒l ├Ânce yazd─▒─č─▒ bir kitapta ne diyor:
ÔÇťTa┼čra halk─▒ her tecedd├╝d├╝, her at─▒lganl─▒─č─▒ ─░stanbul'un aksine iyi g├Âr├╝r. ├ç├╝nk├╝ ─░stanbul esasen ┼čehir olmak itibar─▒yla bedbindir, korkakt─▒r. At─▒lganl─▒klarla huzurunun ka├žaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝r, endi┼čelenir. H├ólbuki ta┼čra zaten bug├╝ne kadarki vaziyetlerin hi├žbirisinden iyilik g├Ârmemi┼č, bilakis sa─čmal bir inek gibi yaln─▒z b├╝y├╝k ┼čehir ve kasabalar nam─▒na sa─č─▒lm─▒┼č, mahk├╗m olmu┼č oldu─ču i├žin belki daha iyi olurum, diye ├╝mitlenir.ÔÇŁ
Enstit├╝lerde ├Âyle her kitap okunmamal─▒ym─▒┼č, her ileri fikir s├Âylenmemeliymi┼č. Ya Allah korusun bu ├žocuklar solcu olurlarsa ne yaparm─▒┼č─▒z! O zaman ne vatan sevgisi kal─▒rm─▒┼č, ne millet d├╝┼č├╝ncesi. Bu solcu s├Âz├╝n├╝, ger├žek anlam─▒n─▒ anlatmadan, iyi veya k├Ât├╝ niyetli insanlar─▒n eline silah olarak verenler T├╝rk k├Âyl├╝s├╝ne ve T├╝rk devrimine dostluk etmiyorlar. Halk─▒n kafas─▒nda az belirsizlik varm─▒┼č gibi bir de bu ├ž─▒kt─▒. D├╝nyaya a├ž─▒lm─▒┼č oldu─čumuz i├žin sa─č-sol gibi milletleraras─▒ davran─▒┼č kavramlar─▒n─▒n bize de girmesi pek tabii idi. Fakat her nedense bu iki s├Âz hemen kanun d─▒┼č─▒ bir renk al─▒verdiler. Kimse bunlar─▒ rahat├ža benimseyemiyor. Okuryazar ancak tarafs─▒z, renksiz kalmakla ┼čerefini, rahat─▒n─▒ ve i┼č g├Ârme g├╝c├╝n├╝ koruyabiliyor. Oysaki renksizlik, tarafs─▒zl─▒k en az─▒ndan toplum hayat─▒na ilgisizlik say─▒lmaz m─▒? Mademki, sol ve sa─č d├╝nyada iyi k├Ât├╝ bir ├Âl├ž├╝ olmu┼čtur, T├╝rk okuryazarlar─▒ da siyasi d├╝┼č├╝n├╝┼č├╝n├╝ dilerse bu kelimelerden faydalanarak anlatabilmelidir. Partilerin d─▒┼č─▒nda bir davran─▒┼č─▒ belirtmek i├žin kullan─▒lan bu s├Âzler ilmi bir kesinlik ta┼č─▒mamakla beraber b├╝sb├╝t├╝n belirsiz de de─čildir. Bat─▒l─▒lar bunlarla say─▒s─▒z siyasi inan├žlar─▒ iki b├╝y├╝k b├Âl├╝me ay─▒rm─▒┼člar. Her yerde, her zaman okuryazar toplum hayat─▒n─▒n nas─▒l bir d├╝zene girmesi gibi meseleler ├╝zerinde az ├žok bir fikir sahibidirler. Bir k─▒s─▒m insanlar, ister ├ž─▒karlar─▒, ister g├Ân├╝l hevesleriyle, sistemli veya sistemsiz olarak a┼ča─č─▒ yukar─▒ derler ki: ÔÇťAtalar─▒m─▒z─▒n kurduklar─▒ d├╝zenden, bulduklar─▒ de─čerlerden uzakla┼čmamal─▒y─▒z. Bize d├╝┼čen onlar─▒ devam ettirmek, d├╝zeltmek, zaman─▒m─▒za uydurmakt─▒r. ─░nsanlar─▒n inan─▒┼člar─▒yla oynanmaya gelmez, de─či┼čtirelim derken her ┼čeyi berbat edebiliriz.ÔÇŁ Bir k─▒s─▒m da der ki ÔÇťD├╝zenin iyisi ge├žmi┼čte de─čil, gelecektedir. Eski de─čerler, eski inan─▒┼člar bu d├╝zene do─čru gitmemize engel oluyor. Onlar─▒ m├╝zelere koyun, g├╝zel taraflar─▒n─▒ seyretmek ve kendi hayat─▒m─▒z i├žin t─▒pk─▒ atalar─▒m─▒z gibi yenilerini aramak boynumuzun borcudur.ÔÇŁ
Kabataslak birine sa─č birine sol denen bu iki davran─▒┼čtan her birinin kendi i├žinde a├ž─▒kl─▒k, koyuluk farklar─▒ olaca─č─▒ tabiidir. Hatta sistemli d├╝┼č├╝nmeye al─▒┼čk─▒n olmay─▒nca insan d├╝┼č├╝ncelerinde k├óh sa─č, k├óh sol da olabilir. Toptan ve ├žabuk de─či┼čmeyi istemekle, hi├žbir ┼čeyin hi├žbir zaman de─či┼čmesini istememek aras─▒nda seksen ├že┼čit davran─▒┼ča yer vard─▒r. Fakat sorar─▒m size: T├╝rk devrimine ger├žekten inananlara, yani imparatorluktaki toplum d├╝zenini, din, ─▒rk ve s─▒n─▒f farklar─▒n─▒n tarihe kar─▒┼čmas─▒n─▒ isteyenlere sol denemez mi? Halk├ž─▒l─▒k, devlet├žilik, devrimcilik, laiklik, cumhuriyet├žilik ve Atat├╝rk'├╝n a├ž─▒k olarak anlatt─▒─č─▒ anlamda milliyet├žilik (daha yerinde bir deyimle millet├žilik) ilkeleri sa─čc─▒l─▒─č─▒n hangi rengiyle uzla┼čt─▒r─▒labilir? ┼×unu da unutmayal─▒m ki Avrupal─▒lar sa─čc─▒s─▒ geri olmakla beraber gene Avrupal─▒d─▒r. Bizde ise sa─čc─▒ olmak demek atalar─▒m─▒z gibi Avrupa'ya kapal─▒ kalmak demektir. Yok e─čer solculuklar─▒ maksat, keyfi bir anlay─▒┼čla, millet, vatan ve ba─č─▒ms─▒zl─▒k d─▒┼č─▒ bir ├že┼čit a┼č─▒r─▒ solculuksa, b├Âyle bir davran─▒┼č─▒ vatan─▒, milleti ve ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒ sa─člam temellere dayanmak i├žin al─▒nteri d├Âken, yoksulluklar i├žinde akla karay─▒ se├žen insanlar aras─▒nda de─čil, olumlu hi├žbir i┼č g├Ârmeyen, rahatlar─▒na ve ├ž─▒karlar─▒na her ┼čeyden daha ├žok ba─čl─▒ kalan okuryazarlar aras─▒nda aramal─▒d─▒r. Kald─▒ ki, b├Âyle bir davran─▒┼čta olanlar─▒n d├╝┼č├╝ncelerini a├ž─▒k├ža s├Âylemeleri devrime a├ž─▒kl─▒k kazand─▒rmaktan ba┼čka bir sonu├ž vermez. A├ž─▒kl─▒ksa bug├╝n T├╝rk okuryazarlar─▒n─▒n en ├žok muhta├ž oldu─ču bir ┼čeydir. A├ž─▒kl─▒k olmamas─▒ y├╝z├╝nden devrimin kaybetti─či g├╝├žler yad─▒rganmayacak kadar ├žoktur.
1948
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   ...    48   »   


´╗┐