嚜選遛 Ana SayfaCumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar覺K繹y Enstit羹leri zerine : 10


KY ENST襤TLER襤 ZER襤NE

SABAHATT襤N EYBOLU


Nice k羹lt羹r kurumlar覺m覺z覺n, bilim ve sanat 癟al覺malar覺m覺z覺n, devrimci 癟abalar覺m覺z覺n 癟ok kez bocalamalar覺, 繹zenti olmakla kalmalar覺, topraklar覺m覺zda bilin癟siz de olsa yaayan, kendi ya覺yla kavrulan toplumsal deerlere balanmamalar覺ndan, getirdikleri yenilikle gelimeye elverili eski k繹klere a覺lanm覺 olmamalar覺ndan 繹t羹r羹d羹r. Eskiden Arap'a, Fars'a, bug羹n Bat覺'ya 癟evrik ayd覺nl覺覺m覺z Anadolu'nun imece ve benzeri k繹kl羹 geleneklerinden yararlanmam覺, bu y羹zden de Anadolu bir yanda kalm覺, en b羹y羹k, en temelli ger癟eimiz, en g羹r insan kayna覺m覺z olan k繹y d羹nyas覺yla aram覺z a癟覺ld覺k癟a a癟覺lm覺. Cumhuriyetin getirdii ayd覺nl覺kla yeni yeni anlamaya bal覺yoruz ki, dilimiz, d羹羹ncemiz, bilim ve sanat覺m覺z T羹rk k繹yl羹s羹n羹 yani milletimizin 癟ounluunu hesaba katmad覺k癟a, ilerlemeye onun geriliinden balamad覺k癟a, en rahat k繹klerde, en 覺覺kl覺 bah癟elerde bile geliemez, en g羹zel 癟i癟ekleri de a癟salar olgun dolgun meyveler veremez, kendi kendilerine gelin g羹veyi olmakla kal覺rlar.
Kimi ayd覺nlar覺m覺za g繹re bunlar laft覺r: Ayd覺nl覺k batan gelir; ba olan insanlarsa ister istemez bir az覺nl覺kt覺r; bu az覺nl覺覺n y羹kselmesini, p覺r覺l p覺r覺l olmas覺n覺 salamal覺; b羹y羹k bilginlerimiz, sanat teknik adamlar覺m覺z olunca, onlar覺n 覺覺覺yla halk da ayd覺nlan覺p kalk覺n覺r y羹kselir. Bu ayd覺nlara g繹re 繹rnein dil sorunumuz, bu gittik癟e b羹y羹yen k繹rd羹羹m 繹yle 癟繹z羹mlenir; Bat覺dakilere benzer bir dil bilginimiz, bir 羹st羹n yazar覺m覺z, Shakespeare'e, Goethe'ye, Pukin'e, Hugo'ya benzer bir ya da birka癟 airimiz 癟覺kar; halk da onlar覺n diline kendi dilini uydurur. Ayn覺 g繹r羹 T羹rkiye'de sporun d羹nya ampiyonlar覺yla, kad覺nl覺覺n g羹zellik krali癟eleriyle, meyveciliin 羹癟er kiloluk birka癟 eftaliyle, hayvan bak覺m覺n覺n yel gibi u癟an birka癟 Arap at覺yla y羹kselecei umuduna g繹t羹r羹r.
襤mece'yi 癟覺karanlarsa, K繹y Enstit羹lerini kuranlar gibi, ayd覺nl覺覺n alaca karanl覺klardan, se癟kinliin az 癟ok uyanm覺 癟ounluktan, en y羹ksek 癟am覺n en s覺k, en geni ormanda yetieceine, millet癟e gidilmeyen bir yolda teklerin yaya kalaca覺na inan覺yorlar. Onlara g繹re bir milletin eitimi ne yukardan aa覺, ne aa覺dan yukar覺 deil, toptan ve milletin genel artlar覺na g繹re d羹羹n羹lmelidir. Ayd覺nlar m覺 halka inecek, halk m覺 ayd覺nlara y羹kselecek gibi k覺s覺r tart覺malar覺 b覺rak覺p k繹y羹 kentten, ba覺 bedenden, ilkokulu 羹niversiteden ay覺rmayan b羹t羹n bir g繹r羹le y羹zy覺llard覺r birikmi karanl覺klar覺 hep birlikte, 襤mece'yle da覺tman覺n yollar覺n覺 aramal覺, bulunmu yollara d繹k羹lmeliyiz. T羹rkiye, cumhuriyetin kurulduu g羹nden beri kans覺z bir devrim i癟indedir. Bu devrimin amac覺 mutlu bir az覺nl覺k yaratmak deil, y羹zy覺llard覺r hakk覺 yenmi, karanl覺klarda kalm覺 T羹rk 癟ounluunun 癟ada bir toplum bilincine ererek toptan uyanmas覺, kalk覺nmas覺d覺r. Bu amaca yaklat覺覺m覺z 繹l癟羹de, T羹rk halk覺n覺n egemenlii de bir dilek olmaktan 癟覺kacakt覺r. 襤ster istemez bir az覺nl覺k olacak ayd覺n y繹neticiler, yarat覺c覺 bilim ve sanat adamlar覺 uyanan 癟ounluun i癟inden daha k繹kl羹, daha bereketli bir bilin癟le yetiecektir.
襤mece'nin ikinci ilkesi ve inanc覺, 癟a覺m覺zda mutlulua ancak i ahlak覺yla erilebileceidir. Kimi ayd覺nlara g繹re ahlak, birtak覺m kurallar覺n insanlara zorla, 繹羹tlerle, telkinlerle, g羹zel ya da korkun癟 繹rneklere a覺lanarak, ya da insan覺n kendi kendini yenmesi dinine, b羹y羹klerine, devletinin kanunlar覺na boyun emesiyle var覺lan kutsal bir deerdir. Bu deer insana soyundan sopundan da gelebilir. Bu g繹r羹 eitime uygulan覺nca, eitenin yapaca覺 i 繹羹t, ceza ve m羹k璽fat vermekten 繹teye ge癟mez. Bu yoldan kimseyi adam edemediini g繹r羹nce de hep kendi d覺覺nda, kanda, 癟evrede, zamanda, kitaplarda, sporda, sinemada urada burada t羹rl羹 etkenler arar bulur. Oysa ahlak hi癟bir kurala s覺mayacak ve hi癟bir etkene balanamayacak kadar karma覺k, deiken, balant覺l覺 ve insanlar aras覺 bir deerdir. Hele bizim gibi k繹kten yenileme, eskisinden 癟ok baka bir d羹nyaya ayak uydurma durumunda olan bir toplumda, taban tabana kar覺t d羹nya g繹r羹lerinin yan yana, i癟 i癟e yaad覺klar覺, akla karan覺n, koyunla kurdun zor ay覺rt edildii 癟evrelerde hangi kurallar, hangi 繹l癟羹lerle ve hangi s繹zc羹lerle nas覺l benimsetebilirsiniz?
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   ...    48   »