嚜選遛 Ana SayfaCumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar覺K繹y Enstit羹leri zerine : 11


KY ENST襤TLER襤 ZER襤NE

SABAHATT襤N EYBOLU


Ancak yaay覺覺n deimesinden bekleyebilirsiniz ahlak覺n da deimesini. Yaln覺z kad覺n erkek bir arada 癟al覺anlar, 癟arafs覺z, pe癟esiz gezmenin bir ahlaks覺zl覺k olmad覺覺na ak覺l erdirebilirler. Ahlak, ayn覺 zorluklar覺 ve sevin癟leri b繹l羹en insanlar aras覺nda kendiliinden doan, dayan覺may覺 kolaylat覺ran 癟arklar覺n, dililerin birbirini y覺pratmas覺n覺, k覺rmas覺n覺 繹nleyen bir d羹zen olarak d羹羹n羹l羹yor art覺k 癟a覺m覺zda. B繹yle olunca da ahlakl覺 insanlar yetitirmenin en kestirme yolu, onlar覺 bir i ortakl覺覺nda birletirmektir. 襤 ortakl覺覺 kimsenin kimseyi s繹m羹rmesine imk璽n vermemekle b羹t羹n ahlaks覺zl覺klar覺n ba覺 olan haks覺zl覺覺 繹nler. Bundan baka i kendiliinden insan覺 d羹nyaya, insanlara balayan deeri ortaya 癟覺karan er meydan覺d覺r. 襤ini iyi g繹ren insan ister istemez doruluktan yanad覺r. 襤ten ka癟an, iini hor g繹ren, k繹t羹 yapan kiilerse her zaman ister istemez b羹t羹n ahlaks覺zl覺klara 癟evriktir.
襤 eitimine inanc覺m覺z, bu eitimin yak覺ndan g繹rd羹羹m羹z somut ve devce baar覺lar覺ndan baka, okullarda olaan say覺lan t羹rl羹 ahlaks覺zl覺klar覺n K繹y Enstit羹lerinde eitimcileri a覺rtacak kadar azalmas覺n覺 g繹rmekten de geliyor. On binler aras覺nda g繹r羹ld羹羹 ileri s羹r羹lm羹 ve 癟ounun yalan olduu ortaya konmu olan sap覺kl覺klar doru da olsa her topluluun, hele bunca yoksulluklar i癟inden gelmi bir topluluun verecei firenin alt覺ndad覺r. Kald覺 ki K繹y Enstit羹l羹 gen癟lerde ahlaks覺zl覺k diye g繹sterilen 繹zellikler aras覺nda salam bir ahlak覺n temeli say覺labilecek olanlar覺 vard覺r. B羹y羹k bir devlet adam覺, bir K繹y Enstit羹s羹'n羹 gezerken bir ilikte ta yontan on be yalar覺nda bir 繹renciye, s繹ze dayanan eski bir eitim al覺kanl覺覺yla: Olum ne yap覺yorsun bakal覺m? diye sormu. renci y羹z羹ne bakm覺 ve kar覺l覺k olarak sadece iine devam etmi. B覺rak ta yontmay覺 olum, demi devlet adam覺; sana ne yapt覺覺n覺 soruyorum, onu s繹yle. renci iini b覺rakmadan: G繹r羹yorsunuz ya, ta yontuyorum, demi. Ne b羹y羹k sayg覺s覺zl覺k diye anlatm覺lard覺 bunu bana. Oysa bunda biraz kabaca da olsa yeni bir sayg覺n覺n, i sayg覺s覺n覺n belirtisi g繹r羹lmeliydi. 襤 ba覺nda ve a癟覺k havada 繹retimi k繹t羹leyenler bilim gibi ahlak覺 da hayat覺n 繹telerinde bir yerde d羹羹nenlere bilerek bilmeyerek kat覺lm覺 oluyorlar. Yaln覺z karatahta ve kitap okuluyla Anadolu i癟lerine imam bile yerletirilemeyeceini s繹yleyen bizleri de ya bilim ya da ahlak ad覺na k繹t羹l羹yorlar. stelik bunu s繹zde bir yurtseverlik ad覺na da yap覺yorlar; ie d繹k羹lmeyen kuru sevgiler y羹z羹nden bu memleketin 癟ektikleri, kurum kurum kuruduklar覺 yetmiyormu gibi.
Bozk覺rda y羹z binlerce aa癟 dikmi ve nice s繹zde bilginlere inat tutturmu bir Palamar 繹retmenimiz vard覺 bizim. Daha 癟oklar覺 vard覺 onun gibi; 繹rnek diye veriyorum. Ni癟in y覺llard覺r aa癟 dikmez oldu Palamar 繹retmen? Ni癟in ad覺 san覺 bilinmez oldu? O yurdunu lafla deil ile seviyordu da ondan. Bozk覺r覺 yeerten Palamar 繹retmeni iinden uzaklat覺ran mutsuz, karanl覺k ve k覺s覺r d羹羹nceler aras覺nda iten dolay覺s覺yla hayattan uzaklam覺 eski okul anlay覺覺n覺n pay覺 b羹y羹kt羹r. Bu anlay覺覺 deitirmenin ne kadar zor olduunu, neleri deitirmeye bal覺 olduunu bilmiyor deiliz. 襤mece'nin yapabilecei, insafl覺 ayd覺nlar覺 bu konuda d羹羹nmeye ve i okulunu bir dergi imk璽nlar覺 i癟inde gelitirmeye 癟a覺rmakt覺r. Daha somut olarak bu 癟ar覺m覺z覺 繹yle anlatabiliriz:
1) Herkes bulunduu i alan覺ndaki memleket ger癟eklerini akl覺n ve bilimin 覺覺覺yla, g羹ndelik politikadan, kiisel kayg覺lardan elinden geldii kadar s覺yr覺l覺p inceleyerek ulat覺rs覺n.
2) Herkes bulunduu i alan覺nda denedii eitim ve 繹retim yeniliini nedenleri, koullar覺 ve sonu癟lar覺yla birlikte yol arkadalar覺na bildirmeyi 襤mece'den istesin.
3) Herkes bulunduu 癟evrede 襤mece'nin daha s覺n覺rl覺 bir 繹rneini bir yaprakla da olsa ger癟ekletirsin.
1961

KY ENST襤TLER襤 VE GEREK B襤L襤M

K繹y Enstit羹leri Cumhuriyet eitim tarihinin en baar覺l覺 kurumu olmalar覺n覺, bir T羹rk buluu olarak Bat覺'da yank覺lar uyand覺r覺p Dou'da 繹rnek tutulmalar覺n覺, geriliimizin bamteline bast覺klar覺 i癟in g繹rd羹kleri sert tepkiye on be y覺ll覺k k繹t羹lemelere, budamalara kar覺 h璽l璽 ayd覺nlarca savunulmalar覺n覺, bilimsel ilkelere, g繹zlem ve deneylere dayan覺larak kurulmu olmalar覺na bor癟ludurlar. Onlar覺 bilim ad覺na baltalayanlar olmad覺 deil.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   ...    48   »