嚜選遛 Ana SayfaCumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar覺K繹y Enstit羹leri zerine : 14


KY ENST襤TLER襤 ZER襤NE

SABAHATT襤N EYBOLU


K覺sacas覺, K繹y Enstit羹lerinin dayanaklar覺 bilimseldi. Ne var ki bu bilimsellik, akademik 癟evrelerde, t覺pk覺 Pasteur'羹n ve Freud'羹n bilimsellii gibi ger癟ek bilimin b羹t羹n bulular覺 gibi, acayiplik, densizlik, sayg覺s覺zl覺k say覺l覺yor, bilim ad覺na aforoz ediliyordu. Bat覺l覺 bilim g繹r羹羹yle T羹rkiye ger癟eklerinin kaynamas覺ndan doan ve cumhuriyetin zorunlu bir sonucu olan K繹y Enstit羹leri, kurucular覺yla birlikte, bilim d覺覺, hatta bilim d羹man覺 kurumlar diye curnal ediliyorlard覺. Oysa K繹y Enstit羹lerinin yaln覺z ilkeleri deil, duvarlar覺 bile bilim 覺覺覺nda 繹r羹l羹yordu. Pek az yerde haz覺ra konmu olan K繹y Enstit羹lerinin kurulu yerlerini se癟mede bile bilimsel bir titizlik g繹steriliyor, her b繹lgenin tabiat ve ekonomi 繹zelliklerini ve 繹rencilerin sonradan kendi k繹ylerinde rastlayacaklar覺 iletme zorluklar覺n覺 bir araya toplayan yerler aran覺yordu. Kurulacak enstit羹n羹n projelerini titiz artnamelere g繹re y羹ksek mimarlar yar覺mayla yap覺yorlard覺. Dikilecek aa癟lar覺n tutmas覺 ve k繹yl羹lere umut vermesi i癟in Ankara Ziraat Fak羹ltesi'yle, yerli yabanc覺 uzmanlarla ibirlii yap覺l覺yordu. Hasanolan'覺n g繹lgesiz bozk覺r覺nda umulmad覺k 癟amlar覺n bug羹n yap覺lar boyunca y羹kselmi olmalar覺 bundand覺r. Ayn覺 yerde bug羹n bak覺ms覺zl覺ktan 癟羹r羹d羹羹n羹 duyduum balar覺n bir ara mucizeli bir berekete kavumas覺 bundand覺.
1962

E襤T襤M STNE

Eitim geleneklerimizi deitirmek yasalar覺m覺z覺 deitirmekten 癟ok daha zordur. Neden derseniz, insan覺 doar domaz saran eitim 癟emberleri en kanl覺 devrimlerin bile kolay kolay sarsamayaca覺 kadar temelli, akl覺n kucaklay覺p dizginleyemeyecei kadar karma覺k, en s覺k覺y繹netimlerin eline avucuna s覺mayacak kadar sinsi ve kaypakt覺r. Dinsel inan癟lar gibi eitim gelenekleri de devrimlerden, y覺k覺mlardan arda kal覺r, varl覺klar覺n覺n sebebi ortadan kalkt覺ktan sonra bile, kuaktan kuaa s羹rer giderler.
Ne ileri ayd覺nlar bilirim: B羹t羹n k繹r inan癟lardan s覺yr覺lm覺, bilim ayd覺nl覺klar覺na y繹nelmi, devrimleri yiit癟e desteklemi, eski d羹zenin k繹kten deimesi gerektiine inanm覺lard覺r; b繹yle iken kendi 癟ocuklar覺n覺n eitiminde, 癟emberleri k覺rmak 繹yle dursun, kendi ana babalar覺ndan daha titiz, daha insafs覺z bir tutuculua d羹erler. Yalan覺n, daya覺n ve bask覺n覺n eski d羹zeni besleyen, eski kafalar覺 yetitiren eitim yollar覺 olduunu bildikleri, bakalar覺na 繹rettikleri halde, kendileri dayak da atar, yalan da s繹yler, bask覺 da yaparlar 癟ocuklar覺na. niversitelerde okumu nice analar 癟ocuklar覺n覺 覺martmakta kara cahillere ta 癟覺kar覺rlar. Hak edilmemi ayr覺cal覺klar覺n insanl覺k i癟in bir mutsuzluk kayna覺, k覺s覺r bir bencillik yata覺 olduunu bilen nice hakseverler kendi 癟ocuklar覺na b羹t羹n ayr覺cal覺klar覺 yak覺t覺r覺r, b羹t羹n kolayl覺klar覺 arat覺r覺r, b羹t羹n s羹sleri tak覺t覺r覺rlar.
Bizim eski d羹zenimiz gemisini kurtaran kaptan, her koyun kendi baca覺ndan as覺l覺r ve benzeri atas繹zlerinin de belirttii gibi, dayan覺mas覺z, kaderin ve padiah覺n kar覺s覺nda insanlar覺 tek tek b覺rakan bir d羹zendi. Hen羹z pek deimi sayamayaca覺m覺z, ama deime yolunu tutmu olan bu d羹zenin gerektirdii eitim bencillikten yanayd覺 ister istemez. ocuklar覺n eitimi, kara g羹nler i癟in gizli 癟覺k覺nlarda alt覺n biriktirmelere benziyordu. Camide herkes bakalar覺n覺n derdine ortak g繹r羹n羹p evde kendi 癟ocuuna: Sen kendi 癟覺kar覺na bak olum, 繹tesi nene l璽z覺m diyordu. Bunu a癟覺k癟a s繹ylemese bile kimseye g羹venmemeyi, etliye s羹tl羹ye kar覺mamay覺, g繹r羹nd羹羹 gibi olmay覺p olmad覺覺 gibi g繹r羹nmeyi, bakas覺n覺n ezilmesi pahas覺na da olsa, devletliler kat覺na y羹kselme f覺rsat覺n覺 ka癟覺rmamay覺, ak覺ll覺 olmaktan 癟ok kurnaz olmay覺 繹retiyordu ona. Ak覺ll覺, bilgili olman覺n insana bir ey kazand覺rmad覺覺, 羹stelik ba覺na bel璽 getirdii yerlerde ve 癟alarda akla ve bilgiye dayanan bir eitimi hangi ana babadan isteyebilirsiniz? O ana baba ki 癟ocuklar覺n覺n budala bir zengin olmas覺n覺, yoksul bir peygamber olmas覺ndan daha ho g繹r羹rler; keke yaas覺nlar da, isterlerse bize bile yararlar覺 olmas覺n derler. Ama kimseye yarar覺 olmadan yaamak insanca yaamak deilmi, 癟覺karc覺l覺a dayanan bir eitim insan覺 kurtlara, tilkilere benzetirmi, kulak asmazlar 繹ylesi d羹羹ncelere. ocuklar覺n覺n bilgi edinmesini, bilginin salad覺覺 癟覺kar 繹l癟羹s羹nde isterler: Hemen kar覺n doyurmayan bilgiler insan覺 ne kadar y羹celtirse y羹celtsin, d羹nyay覺 ne kadar ayd覺nlat覺rsa ayd覺nlats覺n, botur onlar i癟in.
«   01   ...    04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   ...    48   »