´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ K├Ây Enstit├╝leri ├ťzerine : 37


K├ľY ENST─░T├ťLER─░ ├ťZER─░NE

SABAHATT─░N EY├ťBO─×LU


─░┼č e─čitimi ilkelerini on binlerce insana yaz─▒yla, s├Âzle t├╝kenmez inanc─▒, sevgisiyle benimseten o oldu. Kimin nerde, nas─▒l ve ne yapt─▒─č─▒n─▒, nelere muhta├ž, nelere tok oldu─čunu o bilirdi.
Ad─▒, resimleri gazetelerde ├ž─▒kmayan, i┼č gerektirmedik├že nutuk s├Âylemeyen, her t├╝rl├╝ ├Âv├╝nmeden, ├Âv├╝lmeden ka├ž─▒nan, g├Ârd├╝─č├╝ i┼čin keyfiyle yetinen, kendinden y├╝z ├ževirenlere bile kolay kolay k├╝smeyen de oydu. Onunla ve onsuz K├Ây Enstit├╝lerinin fark─▒n─▒ bu destan─▒ ya┼čam─▒┼č olanlar bilir ve herhalde yazacaklard─▒r.
1960

3. ├ľL├ťM YILD├ľN├ťM├ťNDE TONGU├ç

─░smail Hakk─▒ Tongu├ž yeni bir T├╝rkiye'nin ├Âzlemi i├žinde ya┼čl─▒ bir gen├ž, bir e─čitim delikanl─▒s─▒ olarak ├Âld├╝. ├ľld├╝─č├╝ g├╝n her i┼če yeniden ba┼člayacak durumdayd─▒. B├╝t├╝n ger├žek ├╝lk├╝c├╝ler gibi ├Âl├╝m├╝ hesaba katmadan, yapt─▒klar─▒ndan ├žok yapacaklar─▒na ├ževrilerek ya┼č─▒yordu. D├╝nya e─čitim tarihine K├Ây Enstit├╝leri sayfas─▒n─▒ eklemi┼č olan bu yaman ki┼či, ├Âl├╝rken ┼čanlar, ┼čerefler beklemek ┼č├Âyle dursun, kendi eserini ele┼čtirmekle u─čra┼č─▒yordu: ÔÇťEnstit├╝lere daha ├žok k─▒z ├Â─črenci almal─▒yd─▒kÔÇŁ, ÔÇťF─▒rsat varken ─░n├Ân├╝'y├╝ dinleyip daha ├žok enstit├╝ a├žmal─▒yd─▒kÔÇŁ, ÔÇťE─čitimde sinemadan yararlanmal─▒yd─▒kÔÇŁ diyordu. En hakl─▒ dava u─čruna g├Ârd├╝─č├╝ en ac─▒ haks─▒zl─▒klar, nank├Ârl├╝kler, kalle┼člikler onu ne y─▒ld─▒rm─▒┼č, ne i┼činde so─čutmu┼č, ne de yurduna k├╝st├╝rm├╝┼čt├╝. Kendini yakmadan k├Âylerin karanl─▒─č─▒na ─▒┼č─▒k g├Ât├╝r├╝lmeyece─čini biliyordu ├žoktan.
K├Ây Enstit├╝lerinin ger├žekle┼čmesinde ─░n├Ân├╝, Y├╝cel ve Tongu├ž adlar─▒ birbirinden ayr─▒lmaz, ama bu i┼čte en b├╝y├╝k y├╝k├╝ ve sorumlulu─ču Tongu├ž'un s─▒rtlam─▒┼č oldu─ču da su g├Ât├╝rmez. Devletin verdi─či harc─▒ yo─čuran odur. Bu kurumlar─▒ d├╝nya e─čitim tarihinde bir yenilik yapan onun d├╝┼č├╝ncesi, enstit├╝l├╝ gen├žleri bunca y─▒k─▒m ve k─▒r─▒mlara inat ├╝lk├╝lerine ba─čl─▒ tutan onun g├╝rb├╝z y├╝re─čidir. Devletin verdi─či imk├ónlar─▒n tek damlas─▒n─▒ bo┼ča harcamayan Tongu├ž, her ├Âr├╝len duvar─▒n, her kaz─▒lan topra─č─▒n yan─▒ ba┼č─▒nda durur gibiydi. Ama g├Âzetlemek, ├žal─▒┼čmaya zorlamak i├žin de─čil, g├╝ven, umut ve sevin├ž vermek i├žin! Tongu├ž'la birlikte ta┼č ta┼č─▒mak, t├╝rk├╝ s├Âylemek gibi tatl─▒ gelirdi insana. Ne mutlu Tongu├ž'la ├žal─▒┼čm─▒┼č olanlara!
Okulu bir e─čitim i┼čletmesi haline getirmek sadece T├╝rkiye'nin ekonomik ko┼čullar─▒na ve h─▒zl─▒ kalk─▒nma gere─čine uygun bir bulu┼č de─čildi; bu bulu┼č, d├╝nya okullar─▒n─▒ orta├ža─č al─▒┼čkanl─▒klar─▒ndan biraz daha kurtarmak i├žin her yerde at─▒lmaya ba┼člayan ileri ad─▒mlardan biriydi. Orta├ža─č kal─▒nt─▒s─▒ okul, her bak─▒mdan t├╝keterek ├Â─čreten okuldur. Tongu├ž'un ve devrimci Bat─▒ e─čitimcilerinin ├Âne s├╝rd├╝kleri okulsa ├╝reterek ├Â─čreten okuldur. Bu okulda i┼č s├Âzden ├Ânce gelir; ├Â─črenciye bilgi verilmez, ├Â─črenci bilgiyi al─▒r. ├çocuk y─▒llar y─▒l─▒ bo┼čuna i┼čleyen bir ├Â─črenme makinesi olmakla kalmaz, okula geldi─či g├╝n kendi kaderini yo─čurmaya ba┼člar. A─čac─▒ dikip b├╝y├╝terek, suyu aray─▒p bularak, her ┼čeyi kendi g├Âzleriyle g├Ârerek, kendi hayat─▒n─▒ ve d├╝nyas─▒n─▒ kazanan, ta┼čtan ekme─čini ve bilgisini ├ž─▒karan bir i┼č├ži! Eski okulda ├Â─čretme ├žocu─ča zorla ya da yalvara yakara hap yutturma gibidir; yeni okulun arad─▒─č─▒ ise, ├žocukta kendili─činden var olan kurma, t├╝retme, ├╝retme g├╝c├╝n├╝ bilimle uzla┼čt─▒rman─▒n yoludur. Bu yol bulundu─ču g├╝n, okul, ├Â─črenciler ve ├Â─čretmenler i├žin bir zorlama ve zorlanma yeri olmaktan ├ž─▒k─▒p, okuldan ka├žmakla buldu─čumuz ya┼čama sevincinin ta kendisi olacak. Ne imtihan kalacak o zaman, ne yoklama, ne azar, ne ├Âz├╝r, ne ├žat─▒k ka┼č, ne s─▒n─▒f birincili─či, ne ├Â─čretmene sayg─▒s─▒zl─▒k ya da dalkavukluk, ne de m├╝d├╝rlere curnalc─▒l─▒k. Yarat─▒c─▒ i┼č, ahlak─▒ da kendili─činden getirecek okula.
Tongu├ž b├Âylesi bir okulu hayal etmekle kalmad─▒. Eski al─▒┼čkanl─▒klar─▒n, kar┼č─▒ komalar─▒n, ├želmelerin ortas─▒nda K├Ây Enstit├╝lerine bu okulun tohumlar─▒n─▒ ekti. K─▒sa zamanda ald─▒─č─▒ sonu├žlar yer yer kendi umutlar─▒n─▒ da a┼čan birer e─čitim mucizesini and─▒r─▒yordu. Eski okullarda yeti┼čmi┼č ├Â─čretmenlerle i┼č e─čitimini uygulamak deveye hende─či atlatmakt─▒: Deveye hende─či atlatt─▒ Tongu├ž. Y├╝ksek K├Ây Enstit├╝s├╝ kapat─▒lmasayd─▒ deveye hendek atlatmaya da l├╝zum kalmayacakt─▒. Tasarlay─▒c─▒ oldu─ču kadar da uygulay─▒c─▒ bir d├╝┼č├╝ncesi vard─▒ Tongu├ž'un.
«   01   ...    27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47   48   »   


´╗┐