´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ K├Ây Enstit├╝leri ├ťzerine : 38


K├ľY ENST─░T├ťLER─░ ├ťZER─░NE

SABAHATT─░N EY├ťBO─×LU


Ger├žek├ži d├╝┼čler g├Âren ve d├╝┼člerini ger├žekle┼čtirmesini bilen bir e─čitimciydi Tongu├ž. Bat─▒l─▒lar onun i├žin T├╝rklerin Pestalozzi'si dediler kendisine. Bununla beraber ba┼čar─▒s─▒ yaln─▒z d├╝┼č├╝ncesiyle a├ž─▒klanamaz. Bu ba┼čar─▒da insanlara g├╝venmenin pay─▒ b├╝y├╝kt├╝r. Atat├╝rk gibi, ─░n├Ân├╝ gibi Tongu├ž da halka, Mehmet├ži─če g├╝veniyordu. ─░┼č arkada┼člar─▒na, en ac─▒ ihanetler bahas─▒na da olsa g├╝veniyordu. Zorla yapt─▒r─▒lamayacak i┼čleri k├Ây ├žocuklar─▒na sevin├žle yapt─▒ran, ─░stanbul ├žocuklar─▒na da─č ba┼člar─▒nda, bozk─▒rlarda ─░stanbul'u aratmayan bu g├╝ven oldu. Yapabilirsiniz dedi herkese ve herkes yapt─▒.
Tongu├ž'un, ─░stiklal Sava┼č─▒'n─▒ kazanan ve devrimleri ba┼čaranlarla ortak bir ba┼čka ├Âzelli─či de, kafas─▒yla Bat─▒'ya, y├╝re─čiyle halka ba─čl─▒ olmas─▒, Bat─▒'y─▒ bildi─či kadar Anadolu'yu da bilmesiydi. Bu iki tarafl─▒ bilgisi onu Bat─▒ z├╝ppeli─čine d├╝┼čmekten de korumu┼čtur, k├Ây romantizmine de. En ileri e─čitim ilkelerini en geri ├ževrelere uygulamas─▒ bu bilgiyle m├╝mk├╝n olmu┼čtur. Bat─▒l─▒ kalarak yerli ko┼čullara uyma: Tongu├ž'un de─či┼čmez takti─či buydu. Onun i├žin yaratt─▒─č─▒ yeni okulu Bat─▒l─▒ bilginler de yad─▒rgamad─▒, T├╝rk k├Âyl├╝s├╝ de. Yad─▒rgayanlar yaln─▒z bizim kara c├╝ppeli ya da frakl─▒ yar─▒ ayd─▒nlar─▒m─▒z, halk dayaktan anlar diyen idarecilerimiz, i┼č s├Âz├╝nden, i┼č├ži k─▒l─▒─č─▒ndan gocunan s├Âm├╝rgenlerimiz, Bat─▒'y─▒ da, memleketi de yar─▒m yamalak bilen kendini be─čenmi┼č s├Âzde bilginlerimiz oldu. B├Âyle okul olmaz, olsa da bize gelmez dediler. Onlar diye dursunlar, Tongu├ž'un d├╝┼č├╝ncesi Anadolu topraklar─▒na s├Âk├╝lmez k├Âkler salm─▒┼čt─▒r. Bu k├Âkler onun ├Âzled─či okulu er ge├ž yaratacak. Enstit├╝ler konusunda aldat─▒ld─▒─č─▒n─▒ anlamaya ba┼člayan halk, b├╝y├╝k dostu Tongu├ž'un hakk─▒n─▒ arayacak, ├╝lk├╝s├╝n├╝ ye┼čertecek, g├Âreceksiniz. Ta Hindistan'da filiz vermi┼č olan bir d├╝┼č├╝nceyi bizde baltalayan mutsuz, nursuz ki┼čilerin varsa er ge├ž k─▒zaracakt─▒r y├╝zleri. Onlar─▒n y─▒k─▒c─▒ emekleridir bo┼ča gidecek olan: Tongu├ž gibilerin emekleri bo┼ča gitmez. Bozk─▒rda, yemy┼čil umutlar i├žinde yat─▒yor Tongu├ž.
Hasano─član K├Ây Enstit├╝s├╝'nde koskoca bir heykel vard─▒, tohum sa├žan bir k├Âyl├╝ heykeli. Her sabah ilkin o ├ž─▒kard─▒ karanl─▒klardan. Yamac─▒ d├Ânen trenlere merhaba derdi. K├Âyl├╝ ├žocuklar─▒, Hasano─član'a pir a┼čk─▒na gelmi┼č bir c├Âmert sanat├ž─▒yla, Nusret Suman'la birlikte ├žamura bi├žim vermesini, kal─▒p ├ž─▒karmas─▒n─▒, beton d├Âkmesini ├Â─črene ├Â─črene yap─▒vermi┼člerdi bu heykeli. Y─▒kanlar─▒n nas─▒l elleri vard─▒ y─▒kmaya o heykeli? Ne hakla, ne kafayla? O heykeli d├╝┼č├╝nd├╝m bug├╝n, Tongu├ž'u anarken. Tohum atanlar─▒n sembol├╝, tohum k─▒ranlar─▒n da sembol├╝ oldu. Yar─▒n─▒n mutlu T├╝rkiye'si tohum atanlar─▒nd─▒r, tohum k─▒ranlar─▒n de─čil!
1963

Y├ťCEL

Memleket├ži insan. Memleketi de, insan─▒ da Yeni T├╝rkiye'nin ger├žeklerine uygun olarak d├╝┼č├╝n├╝rseniz, bu iki kelime size erken yitirdi─čimiz, kadrini bir├žok de─čerlerimiz gibi sonradan bilece─čimiz Hasan ├éli Y├╝cel'in ki┼čili─čini ├Âzetler. Y├╝cel, ├ža─čda┼č ayd─▒n─▒n b├╝t├╝n sorunlar─▒n─▒ memleket a├ž─▒s─▒ndan ele al─▒r, her d├╝┼č├╝nceye memleketinde uygulanabildi─či ├Âl├ž├╝de de─čer verir, bu y├╝zden d├╝nya a├ž─▒s─▒ndan d├╝┼č├╝nen dostlar─▒yla ├žat─▒┼č─▒r, dar g├Âr├╝┼čl├╝ say─▒lmaya raz─▒ olurdu. G├╝ndelik ya┼čay─▒┼č─▒nda bile Y├╝cel, aya─č─▒n─▒n memleket ger├žeklerinden, yurtta┼člar─▒n─▒n zevk ikliminden, kesilmesin istemezdi. Her d├╝┼č├╝ncesi, her sava┼č─▒ yeni ve umutlu bir T├╝rkiye'ye ├ževrikti. ─░nsan olaraksa d├╝nyaya, hi├žbir s─▒n─▒r tan─▒mayacak kadar a├ž─▒kt─▒: Her t├╝rl├╝ insana hepimizden daha ├žabuk yakla┼čmas─▒n─▒, hemen s─▒cak bir anla┼čma ortam─▒ sa─člamas─▒n─▒ bilirdi. ─░nsanl─▒─č─▒n s├Âz├╝n├╝ etmek kolay ama her insanla halle┼čmek zordur; Y├╝cel, aya─č─▒ kayd─▒r─▒lmak, arkas─▒ndan vurulmak bahas─▒na, daha k├Ât├╝s├╝, ger├žek dostlar─▒n─▒ yitirmek bahas─▒na her insan─▒n d├╝┼č├╝nce sofras─▒nda i├žebiliyordu. O kadar ki Y├╝cel, en sa─čc─▒ ve en solcu d├╝┼č├╝nceleri bile memleket├ži olmak ┼čart─▒yla, ho┼čg├Âr├╝rl├╝kle kar┼č─▒lar, nice ayd─▒nlar─▒m─▒z─▒n d├╝┼čt├╝─č├╝ yersiz, memleket i├žin yarars─▒z ba─čnazl─▒klara, parlak da olsa verimsiz a┼č─▒r─▒l─▒klara d├╝┼čmezdi.
Y├╝cel bu memlekette, kelimenin c├Âmert, su g├Ât├╝rmez anlam─▒yla i┼č g├Ârm├╝┼č adamd─▒r. Ko┼čullar─▒n g├Ânl├╝m├╝zce olmad─▒─č─▒, koyunun kurttan ayr─▒lmad─▒─č─▒, derdin de devan─▒n da alacakaranl─▒kta g├Âr├╝nd├╝─č├╝ bir yerde i┼č g├Ârmenin, gere─čince ├Â─čretmen, m├╝fetti┼č, e─čitim bakan─▒, yazar olman─▒n zorlu─čunu bilmeyen bilmez, anlatmaya ├žal─▒┼čmak da bo┼čtur, anlamak istemeyene.
«   01   ...    28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47   48   »   


´╗┐