´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ K├Ây Enstit├╝leri ├ťzerine : 41


K├ľY ENST─░T├ťLER─░ ├ťZER─░NE

SABAHATT─░N EY├ťBO─×LU


Y├╝cel kendi partisindeki gerilemenin kurban─▒ oldu. Bu gerilemenin ─░n├Ân├╝'den geldi─čini sanmak, T├╝rk ayd─▒nlar─▒ndan bir├žoklar─▒n─▒n ├╝st├╝nde durulmaya de─čer gafletlerinden biridir. ├ç├╝nk├╝ ─░smet ─░n├Ân├╝, Hasan ├éli Y├╝cel'in e─čitim alan─▒nda yapt─▒─č─▒ b├╝t├╝n de─či┼čikliklerle candan ve yak─▒ndan ilgiliydi. Onun da, Tongu├ž'un da en verimli zamanlar─▒nda i┼člerinden ayr─▒lmalar─▒na en ├žok ├╝z├╝len yurtta┼člar─▒m─▒zdan biri de ─░n├Ân├╝ olsa gerektir. Ama bir├žoklar─▒na g├Âre ─░n├Ân├╝ istese onlar─▒ da tutar, partisinden ve memleketten gericileri de atar, T├╝rkiye'yi b├╝t├╝n mikroplar─▒ndan, s├Âm├╝r├╝c├╝lerinden, ruh hastalar─▒ndan kurtar─▒rd─▒. Onlara sorarsan─▒z bug├╝n bile ─░n├Ân├╝ istese huzuru da getirebilir, kendi partisini de, ├Âteki partileri de temizleyebilir, K├Ây Enstit├╝lerini ┼č─▒p diye eski durumlar─▒na sokabilir, akl─▒m─▒zdan her ge├ženi yapabilir. Oysa ─░n├Ân├╝ ├Âteden beri neyi ne zaman yapabilece─čini d├╝┼č├╝nen, her ad─▒m─▒n─▒ elindeki g├╝├žleri hesaplayarak atan ger├žek├ži bir devlet adam─▒d─▒r. T├╝rkiye'de Y├╝cel gibileri tutacak bir ortam─▒n geli┼čmesine ├žal─▒┼čmak, onun i├žin Y├╝cel'i tutmaktan daha ├Ânemliydi: Kald─▒ ki Y├╝cel'i, demokratik geli┼čmenin zorunlu tepkilerine kar┼č─▒ da tutabildi─či kadar tutmu┼čtu.
K├Â┼česine ├žekilen Y├╝cel, memleketine de, d├╝nyas─▒na da k├╝sm├╝┼č, karamsarl─▒─ča d├╝┼čm├╝┼č de─čildi. Asl─▒nda Atat├╝rk├ž├╝l├╝─če sald─▒ran Kenan ├ľner'e kar┼č─▒ kendini, dolay─▒s─▒yla Atat├╝rk├ž├╝l├╝─č├╝, partisinin devrimci yan─▒n─▒ savunduktan sonra s├Âz, yaz─▒ ve i┼čle, d├╝┼č├╝ncesinin y├Ân├╝n├╝ de─či┼čtirmeden, yurtta┼č Y├╝cel olarak ├žal─▒┼čt─▒ ve umudunu yitirmeden g├╝zel ├Âmr├╝n├╝ bitirdi. Son y─▒llar─▒nda Y├╝cel'in yaz─▒lar─▒nda belki yaln─▒z dinle ilgili olanlar, baz─▒ okurlar─▒n─▒ ┼ča┼č─▒rtm─▒┼č olabilir. Bu konuda ├Ânce Halk Partisi'nin Demokrat Parti'yi ├Ânlemek kayg─▒s─▒yla, sonra Demokrat Parti'nin oy sa─člamak tutkusuyla yol a├žt─▒─č─▒ ├žorap s├Âk├╝─č├╝ne benzer gerilemeler, Y├╝cel'in, i├žten de olsa, Allah bir demesi, bir ├že┼čit zamana uyma gibi g├Âr├╝lebilir. Ben, Y├╝cel'in din ├╝st├╝ne konu┼čmalar─▒nda ki┼čisel bir politika oldu─čunu sanm─▒yorum. ├ľyle olsa, Tanr─▒ ile ilgili ┼čiirlerini kendi sa─čl─▒─č─▒nda ├ž─▒kar─▒rd─▒. Y├╝cel sadece, ger├žekten laik oldu─čunu, insan─▒n Tanr─▒ ile politika d─▒┼č─▒ ili┼čkileri olabilece─čini, K├Ây Enstit├╝lerinden, d├╝nyaya a├ž─▒lman─▒n ille de dine kar┼č─▒, ger├žekten inananlara kar┼č─▒ olmay─▒ gerektirmedi─čini anlatmak istiyordu bence. Onun gibi duymak ve d├╝┼č├╝nmek, din kar┼č─▒s─▒ndaki davran─▒┼č─▒n─▒ payla┼čmak zorunda da de─čiliz, ama dinden s├Âz etti diye onu da din bezirg├ónlar─▒yla kar─▒┼čt─▒rmaya hakk─▒m─▒z yoktur. As─▒l ├Ânemli olan Y├╝cel'in devlet adam─▒ olarak, yazar olarak, yurtta┼č olarak insan d├╝┼č├╝ncesinin ├Âzg├╝rl├╝─č├╝nden, insan haklar─▒n─▒n kutsall─▒─č─▒ndan yana ├ž─▒km─▒┼č, ├ž─▒karc─▒ gericilikle sava┼čm─▒┼č olmas─▒d─▒r.
1962

Y├ťCEL'─░ ANARKEN

Otuz y─▒l kadar ├Ânce bir yaz─▒mda T├╝rk sanat├ž─▒s─▒n─▒n Bat─▒l─▒ okulunda yeti┼čmesi, ama yurt ger├žekleri ve de─čerlerinden kopmamas─▒ gerekti─čini ileri s├╝rm├╝┼č, bunu ger├žekle┼čtiren bir ┼čair ├Ârne─či olarak da, ÔÇťBen Paris'e alafranga gittim, alaturka d├Ând├╝mÔÇŁ diyen Yahya Kemal'i g├Âstermi┼čtim. Y├╝cel bu yaz─▒ma bir do├žentin gafleti diye sert bir kar┼č─▒l─▒k vermi┼č, dediklerimden ├žok da verdi─čim ├Ârne─če ├žatm─▒┼čt─▒. Daha tan─▒┼čm─▒yorduk kendisiyle. Kendisi tan─▒┼čmak, konu┼čmak istedi benimle. Tepeba┼č─▒nda bir yerde bulu┼čtuk, tart─▒┼čt─▒k; ├Ârne─čin d─▒┼č─▒nda anla┼čt─▒k da az ├žok. Derken s├Âz Nurullah Ata├ž'a ge├žti. Aralar─▒ a├ž─▒km─▒┼č, bilmiyordum. Nesini be─čenirsiniz bu adam─▒n, diye sorunca Y├╝cel, her ┼čeyden ├Ânce kimseye dalkavukluk etmeyi┼čini, dedim ben de. Me─čer bilmeyerek, istemeyerek o g├╝nlerde Y├╝cel'e s├Âylenebilecek en ac─▒ s├Âz├╝ s├Âylemi┼čim: Ata├ž onun Atat├╝rk'e dalkavukluk etti─čini s├Âylemi┼č bir yerde. Y├╝cel bunu bildi─čimi san─▒p bana ne kadar k─▒zsa hakl─▒ olurdu. K─▒zmad─▒, daha do─črusu ├Âfkesini yendi ve i┼čte benim kendisine sevgim, sayg─▒m da b├Âyle ba┼člad─▒. B├Âyle bir durumda az ki┼činin g├Âsterebilece─či bir olgunlukla, her hayranl─▒─č─▒ dalkavukluk sayman─▒n kolay oldu─čunu, Atat├╝rk'e iktidarda oldu─ču i├žin de─čil Atat├╝rk oldu─ču i├žin ve g├Âsterdi─činden daha da fazla ba─čl─▒ oldu─čunu, Atat├╝rk'├╝ ger├žekten sevenlerle sevmeyenleri benim gibi Atat├╝rk'├╝n kurdu─ču ├╝niversitede ├žal─▒┼čanlar─▒n ay─▒rt etmesi gerekti─čini, Ata├ž'─▒n kendisine haks─▒zl─▒k etti─čini g├╝n├╝n birinde anlayaca─č─▒m─▒ uzun uzad─▒ya anlatt─▒.
«   01   ...    31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47   48   »   


´╗┐