嚜選遛 Ana SayfaCumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar覺T羹rk H羹manizmi - I : 04


TRK HMAN襤ZM襤 - I

PROF. DR. SUAT S襤NANOLU


Bu eserde a癟覺klanan kuram覺n yer ald覺覺 癟er癟evede bag繹steren deiiklikler sayfa alt覺 notlarla belirtildi. Bunlar 癟ok deildir ve hepsi de Atat羹rk d羹羹ncesinden gitgide daha 癟ok uzakla覺ld覺覺n覺n birer kan覺t覺d覺r.
70'li y覺llar覺n ba覺nda 襤mam-Hatip okullar覺n覺n say覺s覺n覺n yetmii bulmas覺 ve bu okullardan 癟覺kanlar覺n ilkokul 繹retmeni olmalar覺 i癟in yap覺lan giriimler daha o g羹nlerde y繹neticilerin 羹癟羹nc羹 yorum yanl覺lar覺n覺n etkisi alt覺nda kald覺klar覺 izlenimini uyand覺r覺yordu. Bug羹n 襤mam-Hatip okullar覺n覺n say覺s覺 350'yi at覺: T羹rkiye'de art覺k iki tip okul -din okulu ile laik okul- gen癟lik 羹zerinde egemenlik kurmak i癟in sava覺m veriyorlar.
Kesin olan udur ki politikac覺lar覺m覺z ge癟mi deneyimlerden yararlanmas覺n覺 bilememiler; ayd覺nlar覺m覺z da Atat羹rk'羹n d羹羹ncesini inceleyip a癟覺klayacak ve gelitirecek yerde, 羹lkenin kendine 繹zg羹 koullar覺na uyup uymad覺覺na ald覺rmadan, d覺ar覺dan haz覺r fikir sistemleri almay覺 yelemilerdir.
Burada art覺k yeni bir kitab覺n konusunu oluturacak yeni sorunlara ge癟mi oluyoruz. Bu nedenle, bu yeni fikir ak覺mlar覺n覺n Atat羹rk'羹n 繹l羹m羹nden sonra ortaya 癟覺kan duruma -bu eserde a癟覺klanan tez a癟覺s覺ndan- herhangi bir deiiklik getirmediini ifade etmekle yetinmeliyim. Sol d羹羹nce Atat羹rk d羹羹ncesini deerlendirmekte dikkate deer bir 癟aba g繹stermi deildir. Sol d羹羹nce de, eylem adam覺n覺n 繹tesinde fikir adam覺n覺 g繹remedi ve devrimin fesi 癟覺kar覺p apkay覺 giydirmekten 繹teye gitmeyen bir baar覺 kazand覺覺 g繹r羹羹nde -Atat羹rk devrimini k羹癟羹msemede- sa d羹羹nce ile birleti.
B繹ylece sac覺lar覺n g繹z羹nde Mustafa Kemal'in dinden kopmas覺n覺 simgeleyen apka solcu d羹羹n羹rlerin g繹z羹nde yeni bir simgesel deer kazand覺: Bunlara g繹re, apka toplumun yaln覺zca 羹st yap覺s覺nda deiiklik yapan y羹zeysel bir reformun simgesi oldu.
Sonu癟 olarak, son y覺llar覺n 癟ok hareketli ge癟tiini, olaylar覺n birbirini s羹ratle izlediini, ancak hi癟birinin d羹羹nce d羹zeyinde yank覺 uyand覺rmad覺覺n覺 ileri s羹rebiliriz. Bu kitapta ele al覺nan sorunlar覺n hi癟birine ne kuramsal d羹zeyde, ne de uygulamada yana覺lmad覺. 1971'de durum 1960'takinden 癟ok daha 癟etindi. Bug羹n 羹lkeyi 癟覺kmazdan kurtarmak i癟in her zamankinden daha b羹y羹k bir ileri g繹r羹, 癟ok daha b羹y羹k bir azim, 癟ok daha b羹y羹k bir 癟aba gerekmektedir. Bug羹nk羹 bunal覺mdan 癟覺kabilmek i癟in Atat羹rk'羹n d羹羹ncesine bavurmak zorunluluu vard覺r. Yeni Atat羹rk癟羹 kuaklar覺 yetitirme gerei vard覺r. B繹yle bir uygulamaya ge癟ilecek mi? Atat羹rk Enstit羹s羹, Atat羹rk'羹n 繹l羹m羹nden hemen sonra kurulmal覺yd覺. Kurulmad覺. 50'lerde yapt覺覺m覺z giriim sonu癟 vermedi. 1968'de Halkevleri 繹rg羹t羹 i癟inde kurulmas覺na 繹nayak olduum Atat羹rk Enstit羹s羹'nde ancak 羹癟 y覺l 癟al覺abildik. 1971'de anlay覺s覺zl覺k ve mali olanaks覺zl覺klar y羹z羹nden bilimsel kurulumuz topluca istifa etti. 12 Mart 1971'den hemen sonra, h羹k羹metin istei ile toplanan bir komisyon Atat羹rk Akademisi'nin t羹z羹羹n羹 haz覺rlad覺覺 halde, akademi hi癟bir zaman kurulmad覺.
Sorunlar覺m覺z覺n bilincine varmam覺z konusunda, 1950'lerde Bat覺l覺 h羹manistlerin yard覺mc覺 olabilecekleri g繹r羹羹nde idim. Ama 癟ok ge癟meden Bat覺l覺 h羹manistler kendi toplumlar覺n覺n etkin yaam覺ndan uzaklat覺r覺ld覺lar. Teknolojik 癟a覺n kurduu d羹zen, onlar覺n kendi 羹lkelerindeki kurumlar覺n 繹rg羹tlenmesine katk覺da bulunmalar覺na, toplumun evrim s羹recine y繹n vermelerine, kamuoyunun oluturulmas覺nda etkili olmalar覺na engel olmaktad覺r. Epeydir bu g繹revi toplum bilimciler 羹stlendiler. imdi de teknologlar toplum bilimcileri bir kenara itmektedirler.
Bize 繹yle geliyor ki yaln覺z 羹lkemiz b羹y羹k bir bunal覺m i癟inde deildir: Bat覺 uygarl覺覺n覺n gelecei tehlikededir. Bu a癟覺dan bak覺ld覺覺nda bu kitapta ortaya at覺lan ve incelenen sorunlar, kaleme al覺nd覺klar覺 g羹ne oranla, bug羹n 癟ok daha b羹y羹k bir g羹ncellik ve ivedilik nitelii sergilemektedir.
Bu kitab覺n T羹rk癟e olarak yay覺mlanmas覺nda iki kiinin b羹y羹k rol羹 oldu: Bu ii ger癟ekletirmeye beni s羹rekli olarak tevik eden T羹rk Tarih Kurumu Genel M羹d羹r羹 Say覺n Ulu 襤demir ile T羹rk癟e metnin bask覺ya haz覺rlanmas覺nda bana b羹y羹k yard覺m覺 dokunan eim Necile Sinanolu. 襤kisine de teekk羹r ederim.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   ...    67   »