嚜選遛 Ana SayfaCumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar覺Yaz覺 Devriminin yk羹s羹 : 07


YAZI DEVR襤M襤N襤N YKS

SAM襤 NAB襤 ZERD襤M


Bir anda deien bir alfabe ile yay覺na balad覺ktan sonra okuyucu bulabilecekler miydi? Bu korku umulduu kadar a覺r sonu癟lar vermemi, yeni T羹rk harfleri san覺ld覺覺ndan da 癟abuk tutulmu, 繹renilmitir. Bu arada devlet, bas覺na yard覺m elini uzatm覺t覺.
Gazi'nin Sarayburnu Park覺'nda verdii s繹ylevden sonra Dolmabah癟e Saray覺'nda milletvekilleriyle
Atat羹rk'羹n maiyetinde bulunanlara yeni T羹rk harfleri 羹zerinde bir konferans verilmiti (11 Austos). Dil Enc羹meni'nden (Prof. Dr.) Rag覺p Hul羶si (zdem) gazetecilerle yapt覺覺 konumada Milli Eitim Bakanl覺覺'n覺n, ders kitaplar覺n覺n bas覺lmas覺 i癟in iki y覺l kadar bir zaman覺 gerekli g繹sterdiini, imla (yaz覺m) s繹zl羹羹 bas覺ld覺ktan sonra gazetelerin bu s羹reyi beklemeden, birer ikier, s羹tunlar覺n覺 yeni T羹rk harflerine ay覺racaklar覺n覺, en 癟ok be y覺la dein Latin harflerinin tamam覺yla yay覺lm覺 olaca覺n覺 s繹yl羹yordu. (23)
Aa覺da da g繹r羹lecei gibi, her ge癟en g羹n, yeni T羹rk harflerini uygulama y羹r羹y羹羹n羹 artt覺rm覺, gazeteler 1 Aral覺k'ta tamam覺yla yeni T羹rk harfleriyle 癟覺kmaya balam覺, 1 Ocak 1929 g羹n羹nden sonra ise T羹rkiye'de Arap harfleriyle hi癟bir eyin bas覺lamayaca覺 yasaya balanm覺t覺.
Gazeteler, Gazi'nin s繹ylevi 羹zerinden daha bir hafta ge癟meden -bug羹n bize pek ilkel, pek bozuk gelen bir imla ile de olsa- bal覺klar, k羹癟羹k haberlerle yeni T羹rk harflerini kullanmaya balam覺lard覺; bir yandan da halka yeni T羹rk harflerinin tablosunu veriyorlard覺.
Her yerde kurslar a癟覺lmaya balam覺t覺. 襤stanbul Hattat Okulu yeni T羹rk harfleri i癟in bir ders a癟m覺t覺.
襤brahim Necmi (Dilmen) Dolmabah癟e Saray覺'ndaki derslerine devam ediyordu. CHP'de yap覺lan bir toplant覺da, her mahallede bir dershane a癟覺lmas覺 kararlat覺r覺lm覺t覺. 襤stanbul ehremaneti (belediye) telefon rehberinin gelecek y覺l yeni harflerle bas覺lmas覺 i癟in buyruk vermiti. Ticaret Odas覺'nda 15 Austos'tan beri imzalar yeni harflerle at覺l覺yordu; yaz覺larda da bu harfler kullan覺lacakt覺. 襤stanbul'da, Ankara'da baz覺 devlet dairelerinde kurslar a癟覺lm覺t覺. Adalet Bakan覺 Mahmut Esat (Bozkurt), kas覺m ay覺nda verilecek hukuk diplomalar覺n覺n yeni harflerle haz覺rlanmas覺n覺 emretmiti.
Dil Enc羹meni, 16 Austos g羹nl羹 bildirisinde, bug羹ne dein bas覺lan alfabelerin yanl覺 olduunu, birka癟 g羹n i癟inde 癟覺kacak olan -kendileri taraf覺ndan haz覺rlanm覺- kitab覺n beklenmesini an覺msat覺yor, yoksa yanl覺 alfabelerin ge癟ersiz olaca覺n覺 belirtiyordu. Bug羹nk羹 gazeteler Erturul yat覺n覺n ad覺n覺n yeni harflerle yaz覺ld覺覺n覺 da haber veriyorlard覺.
19 Austos'ta Cumhuriyet'te Gazi'nin Yunus Nadi'ye yeni T羹rk harfleriyle yazd覺rd覺覺 bir not 癟覺km覺t覺;
Yeni T羹rk Alfabesini g羹zelce 繹renmek ve 繹retmek gerektir. Bunun i癟in de elbette y覺llara gereksinme yoktur. diyordu(24). Bu arada eitim m羹fettileri i癟in kurslar a癟覺l覺yordu. Bu kurslarda yeni harfleri 繹renen m羹fettiler bunlar覺 繹retmenlere 繹reteceklerdi. 襤stanbul'da yeni harfleri 繹renenler aras覺nda bir yar覺ma a癟覺ld覺; kazananlara 5.000 lira da覺t覺laca覺 bildiriliyordu. 21 Austos'ta Dar羹lf羹nun (襤stanbul niversitesi) yeni harfler 羹zerinde halka konferanslar vermeye balam覺, ilk konferans覺 Prof. Mustafa ekip (Tun癟) vermiti. Devlet Bas覺mevi gerekli harfleri 襤stanbul'da d繹kt羹r羹yor, kitap basmaya haz覺rlan覺yordu. Milli Eitim Bakanl覺覺'na ilk yeni harfli dilek癟e 21 Austos'ta(25) verilmiti. Seyrisefain (Devlet Denizyollar覺), vapurlar覺n adlar覺n覺 yeni harflerle yazd覺r覺yor, bir癟ok kimseler aralar覺nda yeni harflerle mektupla覺yorlard覺.
襤llerde valiler, 繹rnein Samsun'da Vali K璽z覺m (Dirik), tahta ba覺nda memurlara ders veriyorlard覺.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   ...    43   »