嚜選遛 Ana SayfaCumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar覺Yaz覺 Devriminin yk羹s羹 : 08


YAZI DEVR襤M襤N襤N YKS

SAM襤 NAB襤 ZERD襤M


Gazetelerde yeni harfli bal覺klarla f覺kralar, yaz覺lar, s羹rekli dersler 癟覺k覺yordu. Devlet dairelerinde a癟覺lan kurslar aras覺nda Diyanet 襤leri Bakanl覺覺'n覺n kursu da vard覺; Diyanet 襤leri Bakanl覺覺 Babakanl覺kla yeni harfleri kullanarak yaz覺maya balam覺t覺 bile (21 Austos).
Telgraf Umum M羹d羹rl羹羹 yeni T羹rk harflerinin r羹muzunu saptam覺t覺.(26)
Bir yurt gezisine 癟覺kan Gazi, 23 Austos g羹n羹 Tekirda'da Az zaman sonra, yeni T羹rk harfleriyle g繹zler kamat覺r覺c覺 T羹rk manevi gelimesinin eriebilecei g羹c羹n ve yayg覺nl覺覺n uluslararas覺 d羹zeyini g繹zlerimi kapayarak imdiden o kadar parlak g繹r羹yorum ki, bu g繹r羹n羹 beni kendimden ge癟iriyor diyordu(27).
Austos'ta 襤stanbul'da bulunan milletvekillerine Gazi'nin de bulunduu toplant覺da yeni T羹rk harfleri
羹zerinde yine 襤. Necmi (Dilmen) taraf覺ndan a癟覺klamalar yap覺lm覺, Devlet Bas覺mevi'nin 50 bin bast覺覺 alfabeden da覺t覺lm覺t覺. Yurdun her yan覺ndan alfabe isteniyordu.
Milli Eitim Bakan覺 Mustafa Necati T羹rkiye Muallimler Birlii Kongresi'nde verdii s繹ylevde yeni T羹rk harflerini konu edinmiti. 26 Austos'ta Ankara'da toplanan bu Kongre'de, yeni harfleri 繹renmek ve halka 繹retmek i癟in and i癟en 繹retmenler, bu kararlar覺n覺 Gazi'ye bildirmilerdi(28).
Austos ay覺 sona ermeden 襤stanbul Belediyesi memurlar覺 yeni T羹rk harflerini kendiliklerinden 繹renmiler, a癟覺lmas覺 kararlat覺r覺lan kursun gerei kalmam覺t覺. Otomobil plakalar覺 yeni harflerle yaz覺l覺yordu.
襤stanbul Ticaret Odas覺, 27 Austos'ta 癟覺kan bir duyurusunda ticaret imzalar覺n覺n yeni harflerle kayd覺na baland覺覺n覺, t羹ccar ve sanayicilerin yaz覺malar覺n覺 yeni harflerle yapmalar覺n覺 bildiriyordu. Hattat Okulu, Gazi'ye yeni harflerle kart basm覺, sunmutu. (27 Austos) niversitede konferanslar devam ediyor, b羹t羹n yurtta kurslar a癟覺l覺yor, 襤stanbul Belediyesi art覺k genelgelerini yeni harflerle yaz覺yordu.
Gazi, 27 Austos'ta camilerde duvar s羹sleri olan yaz覺lar覺n Arap癟a m覺, T羹rk癟e mi yaz覺laca覺n覺 soran bir telgraftan 羹z羹nt羹 duyuyor: B繹yle bir ey d羹羹nmenin gereini hi癟 duymam覺t覺m ve h璽l璽 da bilmiyorum. dedikten sonra ulusun isteiyle yap覺lan ilere kimsenin kar覺 koyamayaca覺n覺 sert bir dille bildiriyordu. Yaln覺z o zamanki 襤癟ileri Bakan覺 羹kr羹 Kaya: T羹rkiye'de dil ve yaz覺 T羹rk癟edir. Arap癟a olsun iddias覺nda Araplar bile bulunamaz yan覺t覺n覺 vermiti.(29)
Karacabey'de halk覺n sat覺n ald覺覺 u癟aa yeni harflerle Karacabey ad覺 yaz覺lm覺t覺. niversite'de derslerin yeni harflerle okutulaca覺 rekt繹r taraf覺ndan bildirilmiti. Milli Eitim Bakan覺, Gazi'ye bir telgraf 癟ekerek yeni harfler i癟in yap覺lan hummal覺 癟al覺malar覺 anlat覺yor, Gazi de ona Austos'un 28'inde teekk羹r ediyordu. (29a)
29 Austos g羹n羹 Dolmabah癟e Saray覺'nda 羹niversite profes繹rleri, milletvekilleri, gazeteciler, yazarlar toplanarak yeni harfler 羹zerinde konumulard覺. Bu konumada Babakan ismet Paa (襤n繹n羹): Kabul edilen harfler, Frans覺z harfleri deildir. T羹rk harfleri, T羹rk alfabesidir diyor, s繹zlerine unlar覺 ekliyordu:
Yeni alfabe bilimseldir ve T羹rk ulusunun alfabesidir. T羹rklerin gereksinmelerine yeter. Yine bu toplant覺da, 襤smet Paa'n覺n (襤n繹n羹) 襤. Necmi Dilmen'e yeni harflerle yazd覺rd覺覺 kararda: ulusu bilgisizlikten kurtarmak i癟in kendi diline uymayan Arap harflerini b覺rak覺p Latin esas覺ndan T羹rk harflerini kabul etmekten baka 癟are yoktur deniliyor, bu karar oybirliiyle kabul olunuyordu. (29b)
Austos ay覺 ite b繹ylece, yeni T羹rk harfleri i癟in pek 癟ok yol al覺nm覺 olarak sona eriyordu. al覺malar yurt d覺覺nda da yank覺 yapm覺, Times gazetesi muhabiri gazetesinde yeni T羹rk harfleri 羹zerine bir yaz覺 yay覺mlam覺t覺.(30)
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   ...    43   »