嚜選遛 Ana SayfaCumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar覺Yaz覺 Devriminin yk羹s羹 : 10


YAZI DEVR襤M襤N襤N YKS

SAM襤 NAB襤 ZERD襤M


3. YEN襤 TRK ALFABES襤N襤 DENEME AYLARI
Milli Eitim Bakanl覺覺'nda yeni T羹rk harfleri kanunu tasar覺s覺 haz覺rlan覺yor, CHP milletvekilleri yeni harfler 羹zerinde 癟al覺malar覺 denetlemek i癟in dola覺yorlard覺. Dil Enc羹meni imla s繹zl羹羹 羹zerinde 癟al覺覺yor, bakanl覺k adlar覺n覺n tek s繹zc羹k olarak yaz覺lmas覺 konusunu tart覺覺yorlard覺. Milli Eitim Bakanl覺覺, 繹nce T羹rk癟e derslerinin yeni harflerle okutulaca覺n覺 bildirdii halde imdi bir ad覺m daha at覺yor, birinci ve ikinci s覺n覺flarda t羹m羹yle yeni harflerle ders yap覺laca覺n覺, 繹teki s覺n覺flarda ise haftada on iki saat yeni harflerle 癟al覺覺laca覺n覺 bildiriyordu.
Devlet Demiryollar覺 ve Limanlar 襤dare-i Umumiyesinin yeni harflerle bast覺rd覺覺 kalk覺-var覺 (tarife) kitab覺 Gazi'yle 襤smet Paa'y覺 (襤n繹n羹) 癟ok sevindirmiti. 襤kisi de kitab覺n 羹zerine yeni harflerle imzalar覺n覺 atm覺lard覺. (24 Eyl羹l 1928 g羹nl羹 gazetede kliesi vard覺r.)
TBMM Bakan覺 K璽z覺m (zalp) Band覺rma'da yapt覺覺 bir konumada Meclis'in, memurlardan bir bir bu癟uk y覺l i癟inde tamam覺yla yeni harflerle i g繹r羹lmesini salamalar覺n覺 isteyeceini s繹ylemiti. (Kanun, ileride anlataca覺z, bu s羹reyi 癟ok k覺saltm覺t覺r.)
Milli Eitim Bakanl覺覺'ndan 29 Eyl羹l g羹n羹 yap覺lan bir bildiride, Gazi'nin gezilerinde, konumalar覺nda edindii izlenimler 羹zerine yapt覺覺 uyarmalar sonucunda Dil Enc羹meni'nin ald覺覺, Atat羹rk taraf覺ndan da onaylanan kararlar ortaya konuluyordu. Bu kararlar kh, gh sorunlar覺, ' iareti, ^ iareti ile ilgiliydi.
29 Eyl羹l g羹nl羹 Cumhuriyet gazetesi Yeni T羹rk Harfleri Mar覺n覺n notas覺n覺 veriyordu. Bu mar, Atat羹rk'羹n istei 羹zerine Zeki (ng繹r) taraf覺ndan seslendirilmiti. S繹zleri ise T羹rk alfabesi harflerinin s覺ralanmas覺 ile ortaya 癟覺km覺t覺. (35) O g羹n Cumhuriyet gazetesi, son sayfay覺 yeni harflerle basmaya balam覺t覺.
1 Ekim tarihli gazetelerde, esnaftan sekiz on yurtta覺n Gazi'ye bir telgraf 癟ekerek ka-ke, ga-ge sorununun 癟繹z羹lmesini istedikleri haber verilmi, Gazi'nin onlara bu sorunun yak覺nda 癟覺kacak imla (yaz覺m) s繹zl羹羹 ile 癟繹z羹leceini bildiren yan覺t覺 da ayn覺 g羹n yay覺mlanm覺t覺. (36)
retmenlerin kurstan ge癟irildikten sonra 羹癟er kiilik komisyonlar 繹n羹nde s覺nava 癟ekilecekleri, baar覺ya erienlere belge verilecei, baar覺 g繹steremeyenlerin on be g羹n sonra yeniden s覺nava al覺naca覺, o zaman da baar覺 g繹steremezlerse 繹retmenlikten 癟覺kar覺lacaklar覺 bildirilmiti. Muhtar ve ihtiyar heyetleri 羹yeleri de yeni harfleri 繹renmedikleri durumda ilerinden 癟覺kar覺lacaklard覺. 2 Ekim'de balayan s覺navlar覺n sonu癟lar覺 10 Ekim'de verilmi, baar覺ya eriemeyen 繹retmenlerin y羹zde be oran覺nda olduu bildirilmiti.
1 Ekim g羹n羹, T羹rk癟e Gazete ad覺 ile t羹m羹yle Latin harfleriyle bas覺lm覺, haftada iki g羹n 癟覺kan bir gazete yay覺ma girmiti. (37) Oysa 1 Kas覺m'da kabul edilecek olan yasa, s羹reli yay覺nlar覺n yeni harflerle yay覺mlanmas覺 koulunu 1 Aral覺k olarak saptam覺t覺.
1 Ekim'den balayarak dairelerde yeni T羹rk harfleriyle yaz覺ma yap覺laca覺 bildiriliyordu. Liselerle birlikte, b羹t羹n okullar覺n ders kitaplar覺n覺n yeni harflerle bas覺laca覺, Milli Eitim Bakanl覺覺'n覺n kitap癟覺lara yard覺m edecei de bildirilmekteydi.
K璽z覺m (zalp), 8 Ekim g羹n羹 Manyas'ta kad覺nlarla konumu: Yeni ve 癟ada hayatta kad覺nlar覺n 繹nemli 繹devleri vard覺r. Bunlar覺n bu 繹nemli 繹devleri yerine getirme yolunda okuyup yazmakla donanm覺 bulunmalar覺 癟ok gereklidir. demiti.
Ortaokullarla liselerde derslere balanm覺t覺; T羹rk癟e ve Frans覺zca dersleri tamam覺yla yeni harflerle yap覺l覺yordu. 11 Ekim g羹nl羹 gazeteler, yeni harflerle bas覺lan ilk ders kitab覺n覺n Ali Canip'in (Y繹ntem) Edebiyat kitab覺 olduunu bildiriyorlard覺. (38)
Dil Enc羹meni'nden Yakup Kadri (Karaosmanolu), bir demeci ile ilkokul kitaplar覺n覺n bu y覺la yetitirileceini, lise kitaplar覺 yetitirilemese bile 繹retmenlerin yeni yaz覺 ile not tutturacaklar覺n覺 s繹yl羹yor, yeni harflerle 癟覺kmakta olan H璽kimiyeti Milliye'nin (Ulus) sat覺覺n覺n 3.000 artt覺覺n覺 haber veriyordu.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   ...    43   »