嚜選遛 Ana SayfaCumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar覺Yaz覺 Devriminin yk羹s羹 : 20


YAZI DEVR襤M襤N襤N YKS

SAM襤 NAB襤 ZERD襤M


Bu teekk羹re deer 癟al覺malar覺n mutlu yemilerini daha imdiden 繹v羹n癟le g繹r羹yorum. Bu konuda 襤stanbul bas覺n覺n覺n ve d羹羹n d羹nyas覺n覺n deerli yard覺m覺n覺 teekk羹rle anar覺m. Bu pek yerinde ve bilin癟li 癟al覺man覺n yak覺n zamanda tam bir baar覺 ile sonu癟land覺覺n覺 g繹receimize kuku yoktur. G羹zel 襤stanbul'un say覺n halk覺na, sevgin hemerilerime mutluluklar dilerim.
(Atat羹rk'羹n S繹ylev ve Deme癟leri, III)
(sadeletirilmitir)
X
YEN襤 HARFLER襤N TATB襤K襤 MNASEBET襤YLE BABAKANLIA GNDER襤LEN YAZI
(21 Eyl羹l 1928)
Bavek璽lete,
Yeni harflerin tatbikat覺n覺 memleketin pek 癟ok yerinde g繹rd羹m. ehirlerde, k繹ylerde, her yerde halk yeni harflerle okuyup yazmaya ge癟mitir. Halk yeni yaz覺n覺n kolayl覺覺ndan memnundur. Yaln覺z her yerde, ehirde ve k繹yde, memurda ve muallimde zihinleri kar覺t覺r覺p a覺rtan, balama 癟izgisinin doru olarak kullan覺lmas覺ndaki endie vaziyetidir.
Bu s覺k覺nt覺 harflerin kolayl覺覺na, evk ve neeye dokunacak derecede kendini hissettirmektedir.
Enc羹men esasen yeni harflerle yaz覺ya balan覺rken uzun kelimemizin hecelenmesini, se癟ilmesini kolaylat覺racak bir 癟are olmak 羹zere balamay覺 d羹羹nm羹 ve balaman覺n kalkmas覺n覺 ileriye b覺rakm覺t覺r.
Yeni harflerin kabul羹 ve taamm羹m羹ndeki tehal羹k ve s羹r'at bu zaman覺n geldiini g繹steriyor. Bilakis balama 癟izgisinin kalkmas覺 halk覺n 繹renmesini pek 癟ok kolaylat覺racak ve evklendirecektir. Bu sebeple ve halk i癟inde m羹ahedelerime g羹venerek atideki esaslar覺 kabul etmek faydal覺 ve laz覺m g繹r羹lm羹t羹r.
1) 襤stifham edat覺 olan mi, m覺, mu, m羹 umumiyetle ayr覺 yaz覺l覺r. Mesela: geldi mi? gibi; fakat kendinden sonra gelen her t羹rl羹 lahikalarla beraber yaz覺l覺r; mesela geliyor musunuz? ben miydim? gibi
2) Rab覺t edat覺 olan ki ve dahi manas覺nda olan de, da m羹stakil kelime olarak ayr覺 ayr覺 yaz覺l覺r; mesela:
G繹r羹yorum ki sen de iyisin, gibi.
3) T羹rk gramerinde balama iareti olan (-) kalkm覺t覺r. Binaenaleyh fiillerin tasriflerinde ve isim ve s覺fatlar覺n fiil gibi tasriflerinde lahikalar 癟izgi (-) ile ayr覺lmazlar, beraber yaz覺l覺rlar. Mesela: geliyorum, gideceksiniz, g繹receksiniz, g繹recekler, yapmal覺y覺m, gideyim, gidebilirim, s繹yleyesin, g羹zeldir, demirdir, gibi
Kezalik, ile, ise, i癟in, iken kelimelerinin muhaffefleri olan le, se, 癟in, ken ekilleri kendinden evvelki kilemeye bitiik yaz覺l覺r. izgi ile ayr覺lmaz; mesela: Ahmetle, buysa, senin癟in, gelirken, gibi, ce, 癟e,ca,癟a ve zarf edat覺 olan (ki) lahikalar覺 da her vakit iltihak ettii kelime ile bitiik yaz覺l覺r. Mesela mert癟e, benimki, yar覺nki, hasta iyicedir, iyice anlad覺m.
4) T羹rk癟ede hen羹z mevcut olan Farisi terkiplerde dahi balama 癟izgisi yoktur. Terkip iareti olan sadal覺 harfler (i) ilk kelimenin sonuna eklenir, mesela: h羹sn羹 nazar gibi.
«   01   ...    10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   ...    43   »