´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Yaz─▒ Devriminin ├ľyk├╝s├╝ : 25


YAZI DEVR─░M─░N─░N ├ľYK├ťS├ť

SAM─░ NAB─░ ├ľZERD─░M


Asl─▒nda yeni harfleri hemen uygulayarak dilin yaz─▒l─▒┼č─▒nda ikili─či bir an ├Ânce kald─▒rmak ve yeni T├╝rk harflerinin getirece─či iyi sonucu bir an ├Ânce elde etmek gerekti─činden Kanunun kabul├╝nden ba┼člayarak devletin b├╝t├╝n daire ve kurumlar─▒nda, ┼čirket ve derneklerle ├Âzel kurumlarda T├╝rk harflerinin kabul olunaca─č─▒n─▒ ve en ge├ž 1929 Ocak ay─▒nda yeni T├╝rk harflerinin devlet i┼člemlerine uygulanaca─č─▒ ikinci ve ├╝├ž├╝nc├╝ maddelerde belirtilmi┼čtir. Ancak bas─▒l─▒ c├╝zdan, k├ó─č─▒t ve benzerlerinin yenisi bas─▒labilmesi i├žin 1929 Haziran─▒'na de─čin eski yolda yaz─▒lmas─▒ s├╝rd├╝r├╝lm├╝┼čt├╝r.
Yeni harflerin halk aras─▒nda yay─▒lmas─▒ i├žin birinci ko┼čul halk─▒n en ├žok okumak zorunlu─čunda bulundu─ču yap─▒tlar─▒n yeni harflerle yay─▒mlanm─▒┼č olmas─▒d─▒r.
Halk, yeni yay─▒nlar─▒ eski harflerle izleme olana─č─▒na sahip olduk├ža yeni harflere bir an ├Ânce ho┼čg├Âr├╝ ile bakabilir. Bunun i├žin 1928 Aral─▒k ay─▒ndan ba┼člayarak levha, tabela, duyuru, reklam ve sinema yaz─▒lar─▒; s├╝resi belli, s├╝resi bellisiz b├╝t├╝n T├╝rk├že gazete ve dergilerin T├╝rk harfleriyle bas─▒lmas─▒ ve yaz─▒lmas─▒n─▒n zorunlu oldu─ču d├Ârd├╝nc├╝ maddede g├Âsterilmi┼čtir. Yeni harflerin halk toplulu─ču aras─▒nda ├žabuk yay─▒lmas─▒n─▒ kolayla┼čt─▒rmak i├žin bu maddenin kabul├╝ zorunludur. Bununla birlikte devlet dairelerine yaz─▒l─▒ ba┼čvurularda bulunan halk─▒n g├╝├žl├╝k ├žekmesine yer kalmamas─▒ i├žin 1929 y─▒l─▒ Haziran─▒'n─▒n birinci g├╝n├╝ne de─čin eski harflerle devlet dairelerine ba┼čvurunun kabul├╝ uygun g├Âr├╝lm├╝┼čt├╝r.
├ľzde┼č ama├žla 1929 y─▒l─▒ ilk g├╝n├╝nden ba┼člayarak T├╝rk├že bas─▒lacak kitaplar─▒n T├╝rk harfleriyle bas─▒lmas─▒ zorunlulu─ču be┼činci maddede belirtilmi┼čtir.
Resmi ve ├Âzel tutanaklar─▒ tutacak yazmanlar─▒n T├╝rk stenografisini ├Â─čreninceye de─čin eski harflerle tutanak tutmalar─▒ do─čal oldu─čundan bunun i├žin 1930 y─▒l─▒ Haziran─▒'na de─čin bu yolda tutanak tutulmas─▒ uygun g├Âr├╝lm├╝┼čt├╝r.
Kitap, yasa, y├Ânetmelik, defter, ├žizelge, kay─▒t ve sicil gibi basmalar─▒n yeniden bas─▒lmas─▒ zamana ba─čl─▒ oldu─čundan bunlar 1930 Haziran─▒'na de─čin kullan─▒lacakt─▒r.
N├╝fus kay─▒tlar─▒ ve tapu kay─▒t ve senetleri, mahkeme sicilleriyle yarg─▒ bildirileri, s├Âzle┼čmelerle antla┼čmalar─▒n ve her t├╝rl├╝ esham (bor├ž para kar┼č─▒l─▒─č─▒ al─▒nan senetler) gibi hukuksal de─čeri olan belge ve paralar─▒n, tezkere (pusula, k├ó─č─▒t), yasa ve t├╝z├╝klerin de─či┼čtirilmedik├že y├╝r├╝rl├╝kte olmas─▒ do─čal bulundu─čundan yedinci madde bu yolda yaz─▒lm─▒┼čt─▒r.
B├╝t├╝n bankalar, ayr─▒cal─▒kl─▒, ayr─▒cal─▒ks─▒z ┼čirketler, dernekler ve kurumlar da devlet daireleriyle ko┼čut olarak en ge├ž 1929 Ocak ay─▒n─▒n ba┼č─▒ndan ba┼člayarak i┼člemlerini yeni harflerle yapacak, yaln─▒z 1929 Haziran─▒'na de─čin buralarda eski harflerle ba┼čvuru uygun olabilecektir. Buralarda da elde bulunan kitap, defter, ├žizelge, t├╝z├╝k ve y├Ânetmelikler 1930 Haziran─▒'n─▒n ba┼č─▒na de─čin kullan─▒lacakt─▒r.
Okuma ve yazman─▒n kolayl─▒kla halk topluluklar─▒na yay─▒lmas─▒n─▒, dilin ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ sa─člayacak olan harf devriminin ortaya koyaca─č─▒ mutlu sonuca kesin olarak bakan h├╝k├╝met, ekli kanun tasar─▒s─▒n ├Ânermektedir.
(T.B.M.M. Zab─▒t Ceridesi (Tutanak Dergisi, 1928)
(sadele┼čtirilmi┼čtir)
Not: Bu gerek├žeye eklenen Kanun tasar─▒s─▒ ile kabul edilerek yasala┼čan metin aras─▒nda hi├ž bir de─či┼čiklik yoktur.
XVI
T.B.M.M. ├ť├ç├ťNC├ť D├ľNEM ├ť├ç├ťNC├ť TOPLANTI
«   01   ...    15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   ...    43   »   


´╗┐