´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Yaz─▒ Devriminin ├ľyk├╝s├╝ : 33


YAZI DEVR─░M─░N─░N ├ľYK├ťS├ť

SAM─░ NAB─░ ├ľZERD─░M


G├╝n├╝n mevzuu buydu. F─▒kran─▒n Arap harfleri ile olan girizg├óh─▒nda di─čer gazetelerden bir ricada bulunuluyor, bunun, Arap harfleri ile iktibas edilmemesi isteniyordu. Aynen al─▒nabilirdi. Latin harflerini bilmeyenler, bilenleri ar─▒yor, ÔÇťacaba ne var?ÔÇŁ diye soruyorlard─▒.
3 A─čustos 1928 tarihli Milliyet'teki f─▒kra ┼č├Âyleydi:
ÔÇťGazi, ge├ženlerde yeni harflerin kabul ve tatbikinden bahsedilirken etraf─▒nda bulunanlara ┼č├Âyle dedi:
- B├╝y├╝k Taarruz'a karar verdi─čim zaman ─░smet Pa┼ča'ya: ÔÇťG├Âreceksin, neler olacakÔÇŁ demi┼čtim. ┼×imdi size s├Âyl├╝yorum. G├Âreceksiniz neler olacak.ÔÇŁ
Bir├žok kimselerin okuyamad─▒─č─▒ fakat b├╝y├╝k ilgi uyand─▒ran f─▒kra buydu. Ayn─▒ gazetede bir ay evvel, otomobillerle al├ókal─▒ olarak ├ž─▒km─▒┼č 4-5 sat─▒rl─▒k ilk tecr├╝be yaz─▒s─▒ ile bunun aras─▒nda farklar hemen g├Âze ├žarp─▒yordu. Latin harflerini bilenler bu defa kolayl─▒kla yaz─▒y─▒ s├Âkm├╝┼člerdi. Gazi, 3 ayda bu i┼či tamamlamaya azmetmi┼č de─čil miydi? Gecesini g├╝nd├╝z├╝n├╝ bu i┼če vermi┼čti.
ÔÇťG├Âreceksiniz, neler olacak?ÔÇŁ diyen f─▒kran─▒n inti┼čar─▒ndan 24 saat sonra da alfabe raporu Maarif enc├╝menince haz─▒rlanm─▒┼č, nihai ┼čekle sokulmu┼čtu. Rapor ┼č├Âyle ba┼čl─▒yordu:
ÔÇťLatin harflerinin lisan─▒m─▒za tatbiki imk├ón─▒n─▒ d├╝┼č├╝nmek ├╝zere te┼čekk├╝l etmi┼č olan heyetimiz, do─črudan do─čruya bug├╝nk├╝ m├╝┼čterek ve edebi lisan─▒m─▒z─▒n istinat etti─či ince ve m├╝tek├ómil ─░stanbul konu┼čma dilini esas ittihaz ederek, bu dille nazari ve ameli cihetlerden en uygun ve elveri┼čli bir alfabe v├╝cuda getirmeye ├žal─▒┼čm─▒┼čt─▒rÔÇŽÔÇŁ
Enc├╝men ula┼čt─▒─č─▒ neticeyi de ┼č├Âyle ├Âzetliyordu:
ÔÇť┼×imdiye kadar g├Ârd├╝─č├╝m├╝z m├╝teaddit harflerin tetkiki bizi ┼ču hakikat kar┼č─▒s─▒nda bulundurmu┼čtur: Asli
Latin alfabesinde T├╝rk dilinin tekmil sesleri mevcut de─čildir. Bu sesleri elde etmek i├žin, ya ├žift harflerin kabul├╝ veya birka├ž tek harfin i┼čaretler ilavesiyle (┼č, ├ž gibiÔÇŽ) yeni ┼čekiller ihdas─▒ zarureti vard─▒r.ÔÇŁ
Dikkate ┼čayand─▒r ki, Atat├╝rk, hemen o ay i├žinde yurtta geziye ├ž─▒km─▒┼č, halka: Tema┼čan─▒n, bizzat verdi─či derslerin, yapt─▒─č─▒ imtihanlar─▒n sa─člad─▒─č─▒ neticelere g├Âre bu son d├╝─č├╝m├╝n ├ž├Âz├╝lmesine yard─▒m etmi┼čtir.
Fakat O'nun, bu mevzuda halkla ilk temas─▒ Sarayburnu'nda olmu┼čtu.
─░lk Resmi A├ž─▒klama
9 A─čustos ak┼čam─▒ Halk F─▒rkas─▒ Sarayburnu'nda bir parti tertip etmi┼čti. M─▒s─▒rl─▒ muganniye M├╝niret├╝lmehdiye ile birlikte bir caz orkestras─▒ da ├ža─č─▒r─▒lm─▒┼čt─▒. S─▒cak bir yaz ak┼čam─▒ idi. Sahnenin hemen yan─▒nda uzun bir masa bo┼č duruyordu. Oraya bakanlar ÔÇťGazi gelecekÔÇŁ diye birbirlerine haber sal─▒yorlard─▒. G├Âzler o bo┼č masadan ayr─▒lm─▒yor, ├žocuklar onun etraf─▒nda toplan─▒p duruyorlard─▒. Vakit gece yar─▒s─▒na yak─▒nd─▒. G├Âzlerdeki ├╝mitler s├Ânmeye y├╝z tutmu┼čtu ki, birden bir kayna┼čma olmu┼č, herkes aya─ča f─▒rlam─▒┼čt─▒. Mustafa Kemal Pa┼ča geliyordu. Alk─▒┼člar dinip heyecan yat─▒┼čt─▒ktan sonra Ata'n─▒n, cebinden bir not defteri ├ž─▒kard─▒─č─▒, bir ┼čeyler yazd─▒─č─▒ g├Âr├╝lm├╝┼č, konu┼čmak niyetinde oldu─ču anla┼č─▒lm─▒┼čt─▒. Parkta tam bir sessizlik vard─▒. Kalkm─▒┼č konu┼čuyordu.
ÔÇťSevgili karde┼člerim,
Huzurunuzla ne kadar bahtiyar oldu─čumu izah edemem. Duyduklar─▒m─▒ tek kelimelerle ifade edece─čim.
«   01   ...    23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   »   


´╗┐