´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Yaz─▒ Devriminin ├ľyk├╝s├╝ : 35


YAZI DEVR─░M─░N─░N ├ľYK├ťS├ť

SAM─░ NAB─░ ├ľZERD─░M


MEMLEKET BA┼×TANBA┼×A B─░R DERSHANE HAL─░NDED─░R
├çanakkale'de b├╝y├╝k heyecan vard─▒. Vilayet memurlar─▒ o gece bir defa daha yeni harfler ├╝zerine e─čiliyor, vaktin ilerlemi┼č olmas─▒na ra─čmen k├ó─č─▒t kalemi ellerinden b─▒rakm─▒yorlard─▒. ├ľ─čretmenler de ayn─▒ heyecan ayn─▒ haz─▒rl─▒k havas─▒ i├žindeydiler.
ÔÇťYar─▒n Ertu─črul Yat─▒ geliyorÔÇŽÔÇŁ
Bir hafta evvel Tekirda─č'da neler oldu─čunu duymu┼člard─▒. Memurlar─▒n ├Â─čretmenlerin nas─▒l Gazi taraf─▒ndan imtihan edildi─čini ├Â─črenmi┼člerdi. Onlara Mustafa Kemal Pa┼ča'n─▒n ÔÇťhaz─▒rlanm─▒┼č olmal─▒yd─▒n─▒zÔÇŁ diyerek serzeni┼čte bulundu─čunu da biliyorlard─▒. G├Ân├╝lleri arzu ediyordu ki Gazi ayn─▒ serzeni┼či
Çanakkalelilere, Gelibolululara da yapmasın.
Mustafa Kemal Pa┼ča, 13 y─▒l evvel asker olarak elinde silah, ├žarp─▒┼čt─▒─č─▒ yerlerde ┼čimdi ├Â─čretmen olarak, elinde kalem, k├ó─č─▒t m├╝cadeleye at─▒lmaya haz─▒rlan─▒yordu. Bu defa, cehalete kar┼č─▒ seferberlik ilan etmi┼č, sava┼č a├žm─▒┼čt─▒.
1 Eyl├╝l 1928'de Gazi, ├çanakkale H├╝k├╝met Kona─č─▒'na getirilmi┼č olan bir kara tahta ├Ân├╝nde imtihanlar─▒na yeniden ba┼člam─▒┼čt─▒. ├ť┼čenmeden, sinirlenmeden bir memuru tutuyor, onu b─▒rak─▒p di─čerini ├ža─č─▒r─▒yordu.
Oradan belediyeye gitmi┼č, sonra da T├╝rk Oca─č─▒'na ge├žmi┼čti. Maksad─▒ yaln─▒z ├Â─čretmek de─čil ayn─▒ zamanda ├Â─črenmek, dinlemekti. Bir g├╝n, Avrupa'dan ko┼čup gelen bir gazeteci kendisine:
- Kuvvetinizin s─▒rr─▒ nedir, diye sormu┼č, ┼ču cevab─▒ alm─▒┼čt─▒:
- Durur dinlerimÔÇŽ
├çanakkale'de de, kara tahta ├Ân├╝nde yaln─▒z konu┼čmakla, ders vermekle iktifa etmiyor, s─▒k s─▒k duruyor, dinliyordu. Yeni harfleri ├Â─črenmekte zorluk ├žekiliyor muydu? Hangi harflerde zorluklarla kar┼č─▒la┼č─▒yorlard─▒? Neyi g├╝├ž ├Â─čreniyor veya ├Â─črenemiyorlard─▒? Bu sorular─▒n cevaplar─▒n─▒ tespite b├╝y├╝k ├Ânem veriyor, not tutturuyordu.
3 Eyl├╝l'de Ertu─črul Yat─▒ ─░stanbul'a do─čru yol al─▒rken Mustafa Kemal Pa┼ča da, bilhassa birle┼čik harflerde (kh, sh gibi) halk─▒n zorluk ├žekti─čini etraf─▒ndakilere anlat─▒yor, bu husus ├╝zerinde durmak gerekti─či kanaatini izhar ediyordu. Hen├╝z yeni harflere dair tasar─▒ Meclis'e sevk edilmi┼č de─čildi. Resmiyete girmi┼č olmas─▒na ra─čmen h├ól├ó tecr├╝be devresindeydi. Gazi halkla temaslar─▒n─▒n neticesine g├Âre son bir ayarlama yapacakt─▒.
Harf Seferberli─či
Eyl├╝l'├╝n ikinci haftas─▒, ├Â─čretmen olarak intihap dairesine gitmek s─▒ras─▒ Ba┼čbakan ─░smet Pa┼ča'ya gelmi┼čti.
Haydarpa┼ča Gar─▒'nda Ba┼čbakan, kendisini te┼čyie gelmi┼č olan Genelkurmay Ba┼čkan─▒ Fevzi Pa┼ča'ya diyordu ki:
- Pa┼čam, yeni harf seferberli─či muallimi olarak Malatya'ya gidiyorum!
├ť├ž g├╝n sonra ─░smet Pa┼ča, Malatya ortaokul salonunda i├ž ve d─▒┼č politika konular─▒nda uzun bir konu┼čma yap─▒yor. T├╝rk cemiyetinin vazifelerine temasla diyordu ki:
ÔÇť- B├╝y├╝k T├╝rk milleti, b├╝y├╝k ve muzaffer evlad─▒ Gazi'nin delaleti ile okuyup yazmak bilmeyen milletler s─▒ras─▒ndan ├ž─▒kmak i├žin Latin esas─▒ndan al─▒nm─▒┼č yeni T├╝rk harflerini kabul etmek karar─▒n─▒ veriyor.
«   01   ...    25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   »   


´╗┐