´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Alacakaranl─▒kta & Tonio Kr├Âger : 36


ALACAKARANLIKTA & TONIO KR├ľGER

THOMAS MANN

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 91


yan─▒lg─▒n─▒n budalal─▒─č─▒na g├╝ler, belki karaduygululukla g├╝ler, ama g├╝ler. ├ç├╝nk├╝, ifade etti─činiz, hi├žbir zaman sizin i├žin as─▒l olmamal─▒; ama yaln─▒zca sizinle ilgili olmayan ve kendisinden tutkusuz, d├╝┼č├╝ne ta┼č─▒na, bir oyuncakla oynar gibi, egemen olarak, g├╝zelduyusal [estetik] bir bi├žim elde etti─čimiz bir madde olmal─▒d─▒r. S├Âylemek istedi─činize ├žok ba─čl─▒ m─▒s─▒n─▒z, burada y├╝re─činiz ate┼čle ├žarp─▒yor mu? ├ľyleyse tam bir fiyaskodan emin olabilirsinizÔÇŽ Duygusal olursunuz; a─č─▒r, salak, ├žat─▒k, g├╝vensiz, alays─▒z, tats─▒z-tuzsuz, can s─▒k─▒c─▒, baya─č─▒ bir yap─▒t elinizden ├ž─▒kar ve bunun da sonu, halk─▒n ilgisizli─či ve sizin d├╝┼člem k─▒r─▒kl─▒─č─▒n─▒z, ├╝z├╝nt├╝n├╝z olur. Evet, b├Âyledir bu, Lizaveta: duyu┼č, s─▒cak ve g├Ân├╝lden duyu┼č, her zaman baya─č─▒d─▒r ve bir i┼če yaramaz. Sanat bak─▒m─▒ndan, yaln─▒zca bizim bozuk, bizim sanat├ž─▒lara ├Âzg├╝ sinirlerimizin titreyi┼čleri ve so─čuk esrimeleri vard─▒r. Bir dereceye dek insanlar─▒n d─▒┼č─▒nda kalmak, insandan ba┼čka bir ┼čey olmak, insansal olandan garip├že uzak ve ilgisiz bir ili┼čki durumunda kalmak zorunlu─ču vard─▒r; onu etkili ve zevkli bir bi├žimde betimleyecek, oyuncak edecek, yeniden yaratacak durumda olmak ya da yaln─▒zca buna e─čilim g├Âstermek i├žinÔÇŽÔÇť
ÔÇťBi├žem, bi├žim ve anlat─▒m yetene─či, her ┼čeyden ├Ânce, insansal ┼čeylere kar┼č─▒ so─čuk ve uzak kalmay─▒; evet, insansal bir yoksulla┼čma ve eksilmeyi gerektiriyor. ├ç├╝nk├╝ sa─č ve sa─člam duygunun zevkle, gustoyla ilgisi yoktur. Sanat├ž─▒, insan olmaya ve duymaya ba┼člad─▒ m─▒, art─▒k sanat├ž─▒ de─čildir. Adalbert bunu biliyordu ve bunun i├žin kahveye gitti; ├╝st kata ku┼čkusuz!ÔÇŁ
ÔÇťTanr─▒ esenlik versin ona, Batu┼čka!ÔÇŁ dedi Lizaveta, ellerini teneke bir le─čende y─▒kad─▒. ÔÇťSizin de onun ard─▒ndan gitmeniz gerekmez ya!ÔÇŁ diye ekledi.
ÔÇťHay─▒r Lizaveta, onu izlemiyorum; ┼ču biricik nedenle: Ara s─▒ra, sanat├ž─▒ olarak, ilkyazdan biraz utan─▒yorum. Bak─▒n, ara s─▒ra tan─▒mad─▒─č─▒m kimselerden mektuplar al─▒yorum; okurlar─▒m─▒n be─čence ve te┼čekk├╝r yaz─▒lar─▒ÔÇŽ duyumsayan insanlar─▒n hayranl─▒kla dolu ├Âvg├╝leriÔÇŽ Okuyorum bu yaz─▒lar─▒ ve sanat─▒m─▒n onlarda uyand─▒rd─▒─č─▒ bu toy, s─▒cak, insansal duyguda┼čl─▒ktan duyguland─▒─č─▒m─▒ g├Âr├╝yorum. Bu sat─▒rlarda belirtilen co┼čkulu saf g├Ân├╝ll├╝l├╝─če kar┼č─▒ bir t├╝r ac─▒ma duyuyorum. Bunlar─▒ yazan d├╝r├╝st ve namuslu adam─▒n, kulis arkas─▒na bir g├Âz at─▒nca nas─▒l ┼ča┼č─▒raca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nerek k─▒zar─▒yorum. Ah! Onun safl─▒─č─▒ bir anlayabilseydi ki, ger├žekte do─čru, sa─č, sa─člam ve ola─čan bir adam ne yazar, ne oynar, ne de besteler!..ÔÇŁ
ÔÇťAncak, bu onun be─čencesini deham i├žin, kendimi y├╝kseltmek ve y├╝reklendirmek i├žin kullanmama ve b├╝y├╝k bir adam rol├╝ oynayan bir maymun surat─▒ tak─▒narak, onu ciddi saymama engel olmazÔÇŽ Hay─▒r! Kar┼č─▒ ├ž─▒kmay─▒n Lizaveta! Her zaman, kendimi katmadan insansal olan─▒ betimlemekten korkun├ž usan─▒yorumÔÇŽ K─▒sacas─▒, sanat├ž─▒ bir erkek midir ya da kad─▒n m─▒? diye de sormal─▒. Bana ├Âyle geliyor ki, biz sanat├ž─▒lar, hepimiz ┼ču had─▒m edilmi┼č papal─▒k sopranosunun yazg─▒s─▒n─▒ payla┼č─▒yoruzÔÇŽ Dokunakl─▒ ve g├╝zel bir sesle ┼čark─▒m─▒z─▒ s├Âyl├╝yoruz; ne var kiÔÇŽÔÇŁ
ÔÇťBiraz utanmal─▒s─▒n─▒z Tonio Kr├Âger, ┼čimdi ├žaya buyurun, su neredeyse kaynayacak; i┼čte t├╝t├╝nle k├ó─č─▒d─▒. Sopranoda kalm─▒┼čt─▒n─▒z, s├╝rd├╝r├╝n. Ama utanmal─▒s─▒n─▒z. Mesle─činize ve esininize kendinizi nas─▒l gururlu bir tutkuyla verdi─činizi bilmeseydimÔÇŽÔÇŁ
ÔÇťEsinden s├Âz etmeyin, Lizaveta. Yaz─▒nsall─▒k, bir esin konusu de─čildir; o bir ilen├žtir, bunun bilin. Bu ilen├ž ne zaman kendini duyumsatmaya ba┼čl─▒yor? ErkenÔÇŽ hem de pek erken! Ya┼čam─▒n, Tanr─▒ ve evrenle uyum ve bar─▒┼č i├žinde ya┼čamaya hakk─▒m─▒z oldu─ču bir ├ža─č─▒nda. Kendinizi ba┼čkalar─▒ndan ayr─▒ duyumsarsan─▒z, ba┼čka insanlarla aran─▒zda anla┼č─▒lmaz kar┼č─▒tl─▒klar bulundu─čunu anlars─▒n─▒z: Sizi insanlardan ay─▒ran ve gittik├že derinle┼čen alay, inanmazl─▒k, ├želi┼čki, bilgi ve duygu u├žurumu. Art─▒k yaln─▒zs─▒n─▒z ve bundan b├Âyle hi├žbir anla┼čma olana─č─▒ yoktur. Ne yazg─▒! Bir de d├╝┼č├╝n├╝n ki, y├╝re─činiz h├ól├ó bunun deh┼četini duyacak derecede ya┼č─▒yor ve seviyor!..ÔÇŁ
«   01   ...    26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   ...    57   »   


´╗┐