´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Alacakaranl─▒kta & Tonio Kr├Âger : 38


ALACAKARANLIKTA & TONIO KR├ľGER

THOMAS MANN

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 91


Tonio Kr├Âger sustu, e─čri ka┼člar─▒n─▒ ├žatt─▒; ─▒sl─▒k ├žal─▒yordu.
ÔÇťVerin fincan─▒n─▒z─▒ l├╝tfen, Tonio; ├žay koyu de─čilÔÇŽ Bir sigara daha yak─▒n. ├ľzet olarak, pek iyi biliyorsunuz ki, siz e┼čyay─▒ kesinlikle g├Âzden ge├žirilmesi zorunlu olmayan bir y├Ântemle g├Âzden ge├žiriyorsunuzÔÇŽÔÇŁ
ÔÇťHoratius'un yan─▒t─▒ buÔÇŽ E┼čyay─▒ b├Âyle g├Âzden ge├žirmek, onlar─▒ tam olarak g├Âzden ge├žirmektir, ├Âyle de─čil mi? Diyorum ki onlar─▒ ba┼čka bir yandan da tam olarak g├Âzden ge├žirme olana─č─▒ vard─▒r, Tonio Kr├Âger. Ben yaln─▒zca resim yapan budala bir kad─▒n─▒m, size yan─▒t vermekle, mesle─činizi gene size kar┼č─▒ savunmakla, ku┼čkusuz size yeni bir ┼čey s├Âylemeyece─čim; yaln─▒zca pek iyi bildi─činiz bir ┼čeyi an─▒msataca─č─▒m sizeÔÇŽ Nas─▒l diyeyim: Yaz─▒n─▒n insan─▒ temizleyen ve kutsalla┼čt─▒ran etkisi, tutkular─▒n bilgi ve anlat─▒m sayesinde yok edilmesi, s├Âz├╝n kurtar─▒c─▒ g├╝c├╝; yaz─▒n, anla┼čmaya, ba─č─▒┼člamaya, a┼čka g├Ât├╝ren yaz─▒n, yaz─▒nsal d├╝┼č├╝nce, insan ruhunun en soylu bi├žimde ortaya ├ž─▒k─▒┼č─▒ ve yazar; yetkin bir adam, bir azizÔÇŽ E┼čyay─▒ bu bi├žimde g├Âzden ge├žirmek tam olarak incelemek de─čil midir acaba?ÔÇŁ
ÔÇťB├Âyle s├Âylemeye hakk─▒n─▒z var, Lizaveta ─░vanovna; ┼čairlerinizin yap─▒tlar─▒n─▒, s├Âz├╝n├╝ etti─činiz kutsal yaz─▒n─▒ pek iyi temsil eden tap─▒las─▒ Rus yaz─▒n─▒n─▒ g├Âz ├Ân├╝nde tutunca. Ama, kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒┼člar─▒n─▒z─▒ savsaklam─▒yorum; onlar da bug├╝n kafamda olanlar aras─▒ndad─▒rÔÇŽ Bak─▒n bana. Pek ne┼čeli g├Âr├╝nm├╝yorum, ne dersiniz? Biraz kocam─▒┼č, ├ž├Âkm├╝┼č ve yorgun g├Âr├╝n├╝yorum, de─čil mi? Peki gene bilgiye gelelim: Do─čal olarak iyiye inanmaya e─čilimi olan, tatl─▒, iyi huylu, iyi niyetli, biraz duygulu, ruh uyan─▒kl─▒─č─▒ y├╝z├╝nden b├╝sb├╝t├╝n a┼č─▒nm─▒┼č ve y─▒pranm─▒┼č adam─▒ g├Âz ├Ân├╝nde b├Âyle canland─▒rmak gerekir. Kendisini d├╝nyan─▒n elemi alt─▒nda ezdirmemek, g├Âzlemlemek, not etmek, dahas─▒ kayg─▒ verici bulu┼člardan yararlanmak ve bununla birlikte ┼čen olmak, varl─▒k denen korkun├ž bulu┼č ├╝zerinde manevi ├╝st├╝nl├╝─č├╝nden emin olmakÔÇŽ evet, bu do─čru! ├ľyle anlar var ki, anlat─▒m─▒n verdi─či ne┼čelere kar┼č─▒n b├╝t├╝n bunlar─▒n i├žinde biraz bo─čuluyorsunuz. Her ┼čeyi anlamak, her ┼čeyi ba─č─▒┼člamak m─▒d─▒r? Bilmem. Bir ┼čey var, Lizaveta, ben onu bilmekten nefret ediyorum; bu, insan─▒n ├Âl├╝m├╝ isteyecek derecede nefret etti─čini duyumsamas─▒ i├žin bir olay─▒n i├žy├╝z├╝n├╝ apa├ž─▒k g├Ârmesinin yetti─či durumdur. Danimarkal─▒ Hamlet'in, o ├Ârnek al─▒nacak yaz─▒n adam─▒n─▒n durumu. O, Hamlet, biliyordu, d├╝nyaya bilmek i├žin gelmek ne demektir; tan─▒mak, not etmek, g├Âzlemlemek ve g├Âzlemleri, bir g├╝l├╝msemeyle saklamak zorunda kalmak; ├Âyle bir anda ki, eller hen├╝z birbirini s─▒kmakta, dudaklar birbirine yap─▒┼čmakta, bak─▒┼č duygu g├╝c├╝yle k├Ârelerek s├ÂnmektedirÔÇŽ K├Ât├╝ bu, Lizaveta, ├žirkin bu, ba┼čkald─▒rt─▒c─▒ÔÇŽ Ama ba┼čkald─▒r─▒ neye yarar ki?ÔÇŁ
ÔÇťKonunun daha az ho┼č olmayan bir y├Ân├╝ de, ku┼čkusuz her ger├že─če kar┼č─▒ b─▒kk─▒nl─▒k, ilgisizlik ve alayc─▒ yorgunluktur. Zeki, her ┼čeyi enine boyuna inceleyen kimselerin, toplumlar─▒ndan daha sessiz, daha ├╝zg├╝n bir ┼čey olmad─▒─č─▒ da bir ger├žek. Her bilgi, kocam─▒┼č ve can s─▒k─▒c─▒d─▒r. Fethedip sahip olduktan sonra size bir gen├žlik ne┼česi veren bir ger├žek s├Âyleyin! Baya─č─▒ ger├žeklerinize, ─▒┼č─▒klar─▒n─▒za k─▒sa bir apa├ž─▒k de─čil mi? ile yan─▒t gelecektir. Evet, yaz─▒n yoruyor Lizaveta. Salt ku┼čku duydu─čunuz ve kan─▒n─▒z─▒ anlatmaktan ├žekindi─činiz i├žin, insanlar size, sa├žma ve budala bir insan g├Âz├╝yle de bakabilir; bundan emin olun. Oysa, siz yaln─▒zca gururlu ve y├╝reklisinizÔÇŽ Bilgi i├žin bunca s├Âze gelince; burada ama├ž, belki bir kurtulu┼čtan ├žok duyguyu so─čutmak ve dondurmakt─▒r. Yaz─▒nsal anlat─▒m sayesinde duygudan kurtulu┼ču ileri s├╝ren bu sa├žma ve y├╝zeysel anlay─▒┼č, ger├žekten pek so─čuk ve ba┼čkald─▒rt─▒c─▒ bir ┼čeydir.ÔÇŁ
ÔÇťG├Ânl├╝n├╝z a┼č─▒r─▒ dolu mu? Tatl─▒ ve y├╝ce bir olay y├╝z├╝nden ├žok mu ├╝zg├╝ns├╝n├╝z? Bundan basit bir ┼čey yok! Yazara gidin, ├žabucac─▒k i┼či d├╝zenine koyar, durumunuzu ├ž├Âz├╝mler, kal─▒ba sokar, ona bir ad verir, onu anlat─▒r, s├Âyler, bu i┼či t├╝m├╝yle ├ž├Âz├╝mler, sizi ilgisiz b─▒rak─▒r, hizmetine kar┼č─▒l─▒k da bir te┼čekk├╝r bile istemez. Ama siz hafiflemi┼č, y├╝re─činiz so─čumu┼č, ayd─▒nlanm─▒┼č olarak eve d├Ânersiniz. Biraz ├Ânce sizi bu denli tatl─▒ bir bunal─▒m i├žinde b─▒rakabilen ┼čeye ┼ča┼čars─▒n─▒zÔÇŽ Siz, bu so─čuk ve kendini be─čenmi┼č ┼čarlatan─▒ m─▒ savunuyorsunuz? Anlat─▒lm─▒┼č olan, ├ž├Âz├╝mlenmi┼čtir, diyor onun ament├╝s├╝. B├╝t├╝n d├╝nya anlat─▒lm─▒┼č m─▒d─▒r?
«   01   ...    28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47   48   ...    57   »   


´╗┐