´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Ankara An─▒t─▒ : 01


ANKARA ANITI

AUGUSTUS

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 68


Ankara An─▒t─▒'n─▒n (Monumentum Ancyranum) haz─▒rlanmas─▒nda, M.E.B. Latin Klasikleri dizisinde yay─▒nlanan birinci bask─▒s─▒ temel al─▒nm─▒┼č ve ├ževiri dili g├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesine uyarlanm─▒┼čt─▒r.
Çeviren: Hâmit Dereli
Remzi O─čuz Ar─▒k'─▒n incelemesiyle
Yay─▒na haz─▒rlayan: Egemen Berk├Âz
Dizgi: Yeni G├╝n Haber Ajans─▒ Bas─▒n ve Yay─▒nc─▒l─▒k A.┼×.
Bask─▒: ├ça─čda┼č Matbaac─▒l─▒k Yay─▒nc─▒l─▒k Ltd. ┼×ti.
Ekim 1999


B─░RKA├ç S├ľZ

Ankara'daki Hac─▒ Bayram Camisi'ne biti┼čik olan ve ÔÇťOg├╝st Tap─▒na─č─▒ÔÇŁ (August Tap─▒na─č─▒) ad─▒yla tan─▒d─▒─č─▒m─▒z tap─▒na─č─▒n duvarlar─▒na kaz─▒nm─▒┼č olan ÔÇťMonumentum AncyranumÔÇŁ, ┼čimdiye dek bulunan Latince yaz─▒tlar─▒n en uzunu, en ├Ânemlisi ve en ilgi ├žekenidir. Roma ─░mparatorlu─ču'nu kuran Augustus, ─░sa'n─▒n do─čumundan on d├Ârt y─▒l sonra ├Âld├╝. ├ľl├╝m├╝nden biraz ├Ânce kaleme ald─▒─č─▒ bu yaz─▒, Senato'da okunduktan sonra Roma'da dikili iki tun├ž s├╝tun ├╝zerine kazd─▒r─▒lm─▒┼čt─▒. Ayr─▒ca kopyalar─▒ da imparatorlu─čun ├Âteki eyaletlerindeki ├že┼čitli tap─▒naklara konmu┼čtu. Bug├╝n bu kopyalardan biri, ├žok iyi korunmu┼č olarak Ankaram─▒zda bulunuyor. ├ľteki iki kopyadan kimi par├žalar Isparta ili i├žinde Antiochia (Yalva├ž) ve Apollonia'da (Uluborlu) bulundu. Kalan kopyalarsa b├╝t├╝n├╝yle yok olmu┼čtur.
Ankara'daki tap─▒nakta bulunan yaz─▒t, iki dilde kaleme al─▒nm─▒┼čt─▒r. Latince metne, Yunanca konu┼čan eyaletlerdeki halk─▒n okumas─▒ i├žin, bir de Grek├že ├ževirisi eklenmi┼čtir. Grek├že ├ževiri, metnin birka├ž noktas─▒ d─▒┼č─▒nda olmak ├╝zere, yaz─▒t─▒ ├ž├Âz├╝mleme ve a├ž─▒klama bak─▒m─▒ndan pek az ├Ânemlidir. Mommsen ile Kaibel, ├ževiriyi yapan─▒n bir Grek de─čil, bir Romal─▒ oldu─čunu kesin olarak kan─▒tlam─▒┼člard─▒r.
Tarihsel de─čeri, inan─▒lmayacak denli b├╝y├╝k olan bu e┼čsiz an─▒t─▒n Avrupa'ca tan─▒nmas─▒, pek uzun bir zaman ald─▒. 16. y├╝zy─▒la dek Bat─▒, b├Âyle bir yaz─▒t─▒n varl─▒─č─▒ndan bile haberli de─čildi. ─░lk kez 1555'te ─░mparator Ferdinand'─▒n yollad─▒─č─▒, Hollandal─▒ Buysbecque'in ba┼čkanl─▒─č─▒ndaki bir kurul, seferde bulunan bir T├╝rk padi┼čah─▒n─▒n yan─▒ndan d├Ânerken Ankara'da kald─▒ktan sonra, ÔÇťexemplum BusbequianumÔÇŁ adl─▒ bir kopyayla geri d├Ând├╝. Ama, yaz─▒ttaki alt─▒ s├╝tunun kopyas─▒n─▒ ├ž─▒karma i┼či ayr─▒ ayr─▒ ki┼čilere verilmi┼čti. Yaln─▒zca ├╝├ž├╝nc├╝ ve d├Ârd├╝nc├╝ s├╝tunlar tam olarak kopya edildi. Kalan d├Ârt s├╝tunun kimi k─▒sa par├žalar─▒ okunabildi. Grek├že ├ževiri konusundaysa hi├žbir ara┼čt─▒rma yap─▒lmad─▒─č─▒ gibi, yap─▒n─▒n d─▒┼č yan─▒ndaki Grek├že yaz─▒n─▒n Latince yaz─▒yla bir ilgisi oldu─ču, akla bile gelmedi. 1689'a dek bilginlerin elinde bu kabataslak kopyadan ba┼čka bir kopya yoktu. Ama o y─▒l, Cosson ad─▒nda ─░zmirli bir t├╝ccar, bug├╝ne dek nas─▒l oldu─ču anla┼č─▒lmayan bir yolla eline bir ba┼čka kopya daha ge├žirdi. ─░lk kopyadaki kimi bo┼čluklar─▒ doldurmas─▒na kar┼č─▒n, bu da tam ve yetkin bir metin de─čildir.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   ...    42   »   


´╗┐