´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Ankara An─▒t─▒ : 14


ANKARA ANITI

AUGUSTUS

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 68


24. Tap─▒naklar─▒n zararlar─▒n─▒n ├Âdenmesi ve arma─čanlar verilmesi.
25. Sicilya ve Actium sava┼člar─▒ ve ─░talya'n─▒n kurtar─▒lmas─▒.
26. ─░mparatorlu─čun geni┼člemesi ve uzak illerde seferlere giri┼čilmesi.
27. M─▒s─▒r'─▒n imparatorlu─ča kat─▒lmas─▒. Ermenistan sorunu. Do─ču eyaletlerinin geri al─▒nmas─▒.
28. Asker kolonileri.
29. Daha ├Ânce d├╝┼čmanlar─▒n eline ge├žen bayraklar─▒n, armalar─▒n geri al─▒nmas─▒.
30. Tuna boyundaki zaferler.
31. Uzak ├╝lkelerdeki h├╝k├╝mdarlar─▒n yollad─▒─č─▒ el├žiler.
32. Roma'ya s─▒─č─▒nan krallar. Partlar─▒n verdi─či rehineler (tutular).
33. Ba┼čka kavimlere atad─▒─č─▒ h├╝k├╝mdarlar.
34. Augustus ad─▒n─▒n verilmesi.
35. ÔÇťYurdun Babas─▒ÔÇŁ san─▒n─▒n verilmesi.
***
Ba┼čta Mommsen olmak ├╝zere ÔÇťRes gestaeÔÇŁyi ele alanlar, bug├╝ne dek ona tanr─▒sal bir yer vermi┼č bulundu─čundan, insan bu a┼č─▒lamalardan kendisini kolayca kurtaram─▒yor.
A├ž─▒k s├Âyleyelim ki, T├╝rkiye'de daha bir tek sat─▒rla ┼ču belgenin dilbilimsel de─čeri belirtilmemi┼čtir. Onu, bizim Klasik Filoloji Enstit├╝m├╝zden beklemeyi s├╝rd├╝relim. ├ľrne─čin, neden bu yaz─▒t ÔÇťantik yaz─▒tlar─▒n ecesiÔÇŁdir? A├ž─▒klamalar─▒n─▒ dileyelim.
Ama, Bat─▒l─▒ bilginler yap─▒t─▒ yeni ya┼čam├Âyk├╝s├╝ ├ž─▒─č─▒r─▒ a├žan bir giri┼čim gibi al─▒r ve ┼ču ÔÇťyap─▒lan i┼člerin say─▒l─▒p d├Âk├╝lmesi belgesiÔÇŁnin Latin a├ž─▒kl─▒─č─▒yla, mant─▒─č─▒yla tasarlanm─▒┼č oldu─čunu belirtirler. Onlara g├Âre, bu b├Âl├╝mlerde, Augustus'un d├Ânemini e┼čsiz bi├žimde ya┼čayabiliriz (2).
Belgeyi inceleyen, insanl─▒─ča sunan ├ža─čda┼č bilginlerin ├žabalar─▒ ve y├Ântemleri sayesinde de─čerlenen ÔÇťRes gestaeÔÇŁ bu a┼č─▒r─▒ ├Âvg├╝lere pek lay─▒k de─čildir.
Bunun Augustus'a ├Âzg├╝ bir ya┼čam├Âyk├╝s├╝ ├ž─▒─č─▒r─▒ olmad─▒─č─▒n─▒, hatta bu ├╝├žl├╝ bile┼čimin Roma'da daha ├Ânceden s─▒k s─▒k uyguland─▒─č─▒n─▒ son incelemeler g├Âstermi┼čtir. (Gag├ę, s. 29-31.)
Zaten M─▒s─▒r'da, Asur'da, Hititlerde, Nemrut Da─č─▒'ndaki an─▒tlar─▒yla Hamdi Bey'in ortaya ├ž─▒kard─▒─č─▒ Commag├Ęne h├╝k├╝mdarlar─▒nda, kayalara yaz─▒lm─▒┼č bu t├╝r b├╝y├╝k yaz─▒tlar vard─▒r. ─░ran'daki Bihs├╝tun yaz─▒tlar─▒ do─črudan do─čruya bu t├╝rdendir. Tarih bak─▒m─▒ndan daha sonra olmakla birlikte, Orhun'daki G├╝ltekin ve Bilge Ka─čan yaz─▒tlar─▒ da ÔÇťRes gestaeÔÇŁ t├╝r├╝ne girer; ama Orhun'da T├╝rk h├╝k├╝mdar─▒n─▒n yaz─▒t─▒ndaki ayd─▒nl─▒─č─▒, ger├žekli─či, olan bitenleri bildirmesindeki yal─▒nl─▒─č─▒, i├žtenli─či ve al├žakg├Ân├╝ll├╝l├╝─č├╝ Augustus'un yap─▒t─▒nda bulmak olanaks─▒zd─▒r. Yap─▒tta bulundu─ču s├Âylenen ÔÇťLatin a├ž─▒kl─▒─č─▒ÔÇŁ, belki, dilbilgisi ve s├Âzdizimi bak─▒m─▒ndand─▒r. Ama tarih ve kaz─▒bilim bak─▒m─▒ndan bu a├ž─▒kl─▒─č─▒ yap─▒tta bulmak zordur.
Bu a├ž─▒k olmay─▒┼č, daha yap─▒ta verilen adla ba┼člar: Bu bir siyasal vasiyetname midir; bir devlet adam─▒n─▒n, yapt─▒─č─▒ i┼čler konusunda d├Âk├╝m├╝ m├╝d├╝r; bir bildiri midir; bir mezar yaz─▒t─▒ m─▒d─▒r?
«   01   ...    04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   ...    42   »   


´╗┐