´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Ankara An─▒t─▒ : 16


ANKARA ANITI

AUGUSTUS

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 68


Roma b├╝y├╝─č├╝ne ba┼čvurmu┼č, onlar─▒n da harcamalara kat─▒lmas─▒n─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r. XX. b├Âl├╝mdeki onar─▒mlar, yap─▒lar s├╝redizine ve Roma topografyas─▒na g├Âre bir s─▒ra izler san─▒l─▒r; ama, yer yer bu s─▒ra bozulmu┼čtur. Julialar─▒n Forumu ve Basilicas─▒ ─░S 12'de onar─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu sat─▒rlardan sonra gelen 82 tap─▒na─č─▒n onar─▒m─▒ i┼čiyse M.├ľ. 28-29 tarihleriyle ilgilidir. G├Âr├╝l├╝yor ki s├╝redizin alt├╝st olmu┼čtur. Flaminia yolunun yap─▒lmas─▒, XX. b├Âl├╝m├╝n en sonundad─▒r; oysa bu da M.├ľ. 27'de yap─▒lm─▒┼čt─▒r ve s├╝redizin bir tek b├Âl├╝m i├žinde birka├ž kez alt├╝st edilmi┼čtir. Bunun anlam a├ž─▒kl─▒─č─▒ bak─▒m─▒ndan ne derece tehlikeli oldu─čunu s├Âylememe gerek var m─▒?
XXI. b├Âl├╝mdeki tek tarih, devlet ba┼čkan─▒na getirilen Aurum Coronarium'un geri verilmesiyle ilgilidir.
ÔÇťRes gestaeÔÇŁnin II. ├Âbe─čindeki harcamalar─▒n ├╝├ž├╝nc├╝ t├╝r├╝, Augustus'un oynatt─▒─č─▒ t├╝rl├╝ oyunlarda yap─▒lan harcamalard─▒r. Bunlar XXII. b├Âl├╝mle ba┼člar. Bu b├Âl├╝m├╝ndeki olaylar─▒n zaman s─▒ras─▒na her zaman uyulmam─▒┼čt─▒r. Zaten yaln─▒zca iki noktada (y├╝zy─▒ll─▒k oyunlar ve Mars Oyunlar─▒ ko- nusunda) tarih verilmi┼čtir; geri kalan yerler tarihsizdir! XXIII. b├Âl├╝m├╝n deniz sava┼člar─▒ g├Âsterisiyse, ├Ânemli ├žok ├Ânemlidir ama tarihsizdir. XXIV. b├Âl├╝m├╝n her sat─▒r─▒ ayd─▒nlat─▒lmas─▒ gerekecek denli ├Ânemli olmas─▒na kar┼č─▒n, belirsizdir.
ÔÇťRes gestaeÔÇŁnin III. ├Âbe─či, Augustus'un yapt─▒─č─▒ i┼člere ayr─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu bak─▒mdan I. ├Âbekle birle┼čir. Orada, onur, unvanlar ve t├Ârenler anlat─▒lm─▒┼čt─▒; burada, bir t├╝r, bu olaylar─▒n, onurlar─▒n, unvanlar─▒n nedenleri olan olaylar s─▒ralanm─▒┼čt─▒r. Bu grubun ba┼č─▒nda bulunan XXV. b├Âl├╝m bir yinelemedir; XXVI., XXVII., XXVIII., XIX., XXX., XXXI., XXXII. ve XXXIII. b├Âl├╝mler belirsizdir; ├ž├╝nk├╝ tarihsizdir. III'├╝nc├╝ ├Âbekte, ÔÇťb├╝t├╝n d├╝nyaya kar┼č─▒, karada ve denizde sava┼čt─▒─č─▒n─▒ÔÇŁ s├Âyler. Bu savdaki abartma bir yana, kiminle hangi zamanlarda sava┼čt─▒─č─▒n─▒ ayr─▒ca ara┼čt─▒rmad─▒k├ža bu kayda inanmak ve ona g├Âre yarg─▒ya varmak zordur.
Yukarda III. b├Âl├╝mde, ÔÇť500.000 kadar Romal─▒ yurtta┼č bana asker and─▒yla ba─čland─▒larÔÇŁ der; ba┼čka ara┼čt─▒rmalar olmasa, bu askerlerin nerede ve ne zaman ona ba─čland─▒klar─▒ bilinmez. Oysa bunlar, Augustus'un ├Âl├╝m├╝ne de─čin silahalt─▒na ald─▒─č─▒ askerlerin toplam─▒d─▒r. Ayn─▒ b├Âl├╝mde, ÔÇť600 gemi ele ge├žirdim,ÔÇŁ demektedir. Nerede, ne zaman, belli de─čildir. Bunlardan 300'├╝n├╝n ─░├ľ 36'da Sex. Pompeius'tan, 300'├╝n├╝n Actium sava┼č─▒ndan sonra Antonius'tan ele ge├žirildi─čini, bize ancak ├ža─čda┼č bilim ├Â─čretebilir. (Gag├ę, s. 77.) Bunlar─▒ ele ge├žirenin kendisi olmad─▒─č─▒ da ayr─▒ bir konudur.
┼×u birka├ž ├Ârnek de g├Âsteriyor ki, bu dilbilim an─▒t─▒ bir listedir ve tarih├ži bu listeyi ├žok zorlukla, sak─▒n─▒mla kullanmak zorundad─▒r. Belgede olay s─▒ralamas─▒ s├╝redizin ya da ├Ânem bak─▒m─▒ndan de─čil, Augustus'un ki┼čili─čiyle ilgisi bak─▒m─▒ndan yap─▒ld─▒─č─▒ndan, tarih├žinin belge olarak bu yap─▒t i├žin g├Âsterece─či ku┼čkuculu─čun derecesi kestirilebilir. Yukar─▒da s├Âyledi─čimiz gibi, yaz─▒lan her ┼čeyin zaman─▒n─▒ aramak, belgelendirmek zorundas─▒n─▒zd─▒r.
Asl─▒nda, ├ža─čda┼č bilimin, J. Gag├ę gibi bir bilgin eliyle haz─▒rlad─▒─č─▒ ÔÇťAugustus takvimiÔÇŁni (J. Gag├ę, ad─▒ ge├žen yap─▒t, s. 155-185) g├Âzden ge├žirmek, ÔÇťRes gestaeÔÇŁdeki s├╝redizin eksikliklerini ├žok a├ž─▒k olarak g├Ârmeye yeter. ─░nsan bu takvim gibi yap─▒tta, bug├╝nk├╝ bilimin elinde bulunan geni┼č haber, inceleme ve kaynak olanaklar─▒n─▒ g├Âr├╝nce, ÔÇťRes gestaeÔÇŁye, Augustus'un ki┼čili─čiyle ilgili belgelerin bir basit ├že┼čitlemesi de─čerinden fazlas─▒n─▒ vermiyor.
S├╝redizine uymamak y├╝z├╝nden do─čan bu belirsizlikler, metinde g├Âr├╝len yinelemeler nedeniyle de artm─▒┼čt─▒r. I. ve III. ├Âbekler, ayn─▒ olaylar─▒ birka├ž kez yinelemektedir. II. ├Âbekte de yinelemelere rastlan─▒r. III. ├Âbe─či ele alal─▒m: 25'inci b├Âl├╝m, 1-3. b├Âl├╝mlerin yinelenmesidir. 15. ve 34. b├Âl├╝mlerde de ayn─▒ noktalara dokunulmu┼čtur. 26. b├Âl├╝m k─▒smen de olsa 3. b├Âl├╝m├╝ yineler. 27. b├Âl├╝m├╝n i├žindekiler, 3., 8., 24. ve 31. b├Âl├╝mlerde yinelenir. 28. b├Âl├╝m├╝n konusu, 3., 16. ve 25. b├Âl├╝mlerde de ge├žmi┼čti. 34.
«   01   ...    06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   ...    42   »   


´╗┐