´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Ankara An─▒t─▒ : 17


ANKARA ANITI

AUGUSTUS

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 68


b├Âl├╝m├╝n konusu, 16., 17., ve 28. b├Âl├╝mlerde ele al─▒nm─▒┼čt─▒r. I. ├Âbekle II. ├Âbekteki b├Âl├╝mlerde de bu t├╝rden yinelemelere raslan─▒r. Bunlara, belirginlik olmad─▒─č─▒ndan, metnin izlenmesini g├╝├žle┼čtiren bir mant─▒k hafifli─či de kat─▒l─▒yor demektir. Bunlar y├╝z├╝nden ÔÇťRes gestaeÔÇŁyi tarih ve kaz─▒bilim bak─▒m─▒ndan birinci s─▒n─▒f belge gibi de─čerlendirmek bizi ┼ča┼č─▒rt─▒yor. XVII. b├Âl├╝m├╝n ikinci yar─▒s─▒n─▒n, zaman s─▒ras─▒ bak─▒m─▒ndan XVI.'ya girmesi gerekirdi. ├ç├╝nk├╝ emekli askerlere ayr─▒lan b├Âl├╝m, ├Âzellikle XVI. b├Âl├╝md├╝r. Ba┼čka metinlerin yazmad─▒─č─▒; 20. b├Âl├╝mde Minicius K├Âpr├╝s├╝, yabanc─▒ budunlar─▒n, devletlerin ve h├╝k├╝mdarlar─▒n adlar─▒; 19. b├Âl├╝mde, Dalmatlardan ba┼čka, ├Âteki budunlar─▒n ele ge├žirdi─či bayraklardan s├Âz edilmesi gibi adlar ve olaylar ÔÇťMonumentum AncyranumÔÇŁda ikiyi ├╝├ž├╝ ge├žmez.
Bu dilbilim an─▒t─▒n─▒ haz─▒rlayan politikac─▒; ├Âmr├╝n├╝n sonuna eri┼čmi┼č bir b├╝y├╝k adam─▒n i├žtenli─čini de g├Âstermez. Bu i├žtenliksizlik, ilkin eme─či ge├ženlerin hakk─▒n─▒ vermekteki eli s─▒k─▒l─▒kla ba┼člar. Hi├žbir zaman iyi bir komutan olmam─▒┼č olan Augustus; Philippes'teki zaferi kendisine mal etti─či gibi (2. b├Âl├╝m); 3. ve 25. b├Âl├╝mlerdeki deniz zaferini de kendisine mal eder. Birinciyi yani Philippi sava┼člar─▒n─▒ Antonius'a; ikincilerini, yani deniz sava┼člar─▒n─▒ Agrippa'ya bor├žlu oldu─čunuysa bug├╝n biliyoruz. ─░spanya sava┼člar─▒ndaki (26. b├Âl├╝m) ba┼čar─▒s─▒zl─▒─ča (Ferrero, V, 57-58'de g├Âr├╝ld├╝─č├╝ ├╝zere), Agrippa'ya gereksinme duymamak i├žin ba┼čkomutanl─▒─č─▒ kendisinin ├╝stlenmesi nedeniyle u─čram─▒┼č ve ancak bir hastal─▒─ča tutulmas─▒ sayesinde b├╝t├╝n ordunun ve Roma'n─▒n g├Âz├╝nden d├╝┼čme y─▒k─▒m─▒ndan kurtulmu┼čtu. Oysa Augustus, ÔÇťRes gestaeÔÇŁde bu sava┼člar─▒ (26. b├Âl├╝m ) kendisinin ba┼čl─▒ca onur nedenleri aras─▒nda g├Âsterir. ─░spanya sava┼člar─▒n─▒ yazmak isteyen bir tarih├žinin, yaln─▒zca b├Âyle bir belgeye ba─članmak zorunda kald─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝n. O zaman yaz─▒lacak tarih, ne denli g├╝venilir olur? ├ç├╝nk├╝, ÔÇťRes gestaeÔÇŁde, olanla olmayan, tam yap─▒lanla k─▒smen yap─▒lan birbirine kar─▒┼čt─▒r─▒larak ve bunlar─▒ yapanlar─▒n adlar─▒ yerine yaln─▒zca Augustus'un ad─▒ konarak kaydedilmi┼čtir.
XVII. b├Âl├╝mde, ÔÇťasker sand─▒─č─▒ÔÇŁn─▒n kurulmas─▒ i├žin, 170 milyon verdi─čini belirtir. Ama bir yabanc─▒ olan kral Herode ve baz─▒ zenginler de bu ama├žla ba─č─▒┼čta bulunmu┼člard─▒r. Augustus bunlara hi├ž de─činmez.
XIX. ve XX. b├Âl├╝mlerdeki yap─▒larla bunlar─▒n onar─▒mlar─▒na Agrippa ve Roma yurtta┼č─▒ zenginler pek ├žok yard─▒m ettikleri halde ÔÇťRes gestaeÔÇŁde bunlara g├Ânderme bile yap─▒lmaz.
ÔÇťRes gestaeÔÇŁde g├Âr├╝len i├žtenliksizlik, kimi zaman yalan s├Âylemeye dek var─▒r. Augustus, b├╝t├╝n yapt─▒klar─▒n─▒ ├╝lk├╝selle┼čtirmek emeliyle, yap─▒lan i┼člerin, olan olaylar─▒n niteli─čini ve ak─▒┼č─▒n─▒ ├žok de─či┼čtirmi┼čtir. Bu nedenle, elimizdeki belgeyi ├žok sak─▒narak okumak, daha ├žok sak─▒narak kullanmak zorunday─▒z. ├ľrne─čin VI. b├Âl├╝mde, Senato'nun ve halk─▒n kendisini en geni┼č yetkiyle ÔÇťYasalar─▒n ve Genel Ahlak─▒n KoruyucusuÔÇŁ (Cura legum et morum) olarak se├žmesini kabul etmedi─čini ve trib├╝n kalmay─▒ ye─čledi─čini s├Âyler. Oysa, Julia ailesinin tarih├žisi olarak ├╝nlenen Sueton ve onun gibi ├╝nl├╝ bir tarih├ži olan Dion Cassius, Augustus'un bu yetkiyi kabul etti─čini, bir├žok ├Ârnekle belirtirler. (G. Ferrero, V, 221-2, not 1'den aktararak; Dion, LIV. kitap, 10 ve Suetone, Augustus, 27.)
Daha ilk b├Âl├╝mde, Augustus kendisini (bir bask─▒c─▒ kitleye, devleti ezen bir partiye kar┼č─▒) cumhuriyetin kurtar─▒c─▒s─▒ gibi sunar. Bu kitle, bu parti, hangisidir? Caesar'─▒ ├Âld├╝ren ger├žek soylular─▒n partisi mi? Antonius'un kolayca avucu i├žine ald─▒─č─▒ halk─▒n, yani Caesar'a dayanak olanlar─▒n partisi mi? Ku┼čkusuz Augustus, 76 ya┼č─▒nda yazd─▒─č─▒ bu belgede, birincileri s├Âylemek istemi┼čti. Oysa, kendisi b├╝t├╝n olanaklar─▒, ├Ânce i┼čte bu partinin yani soylular─▒n ezilmesinde kulland─▒; ama sonra M─▒s─▒r seferinden, Antonius'un ├Âl├╝m├╝nden sonra da, b├╝t├╝n ├Âmr├╝, yine bu partiyle anla┼čmak, onu y├╝kseltmek, Halk Partisi'ni yok edecek i┼čleri yapmakla ge├žti. O zaman, ÔÇťRes gestaeÔÇŁdeki sav─▒n─▒n ne de─čeri kal─▒yor? Bu ÔÇťbask─▒c─▒ kitleÔÇŁ, Brutus gibi ├╝lk├╝leri olan bir Romal─▒ ve onun arkada┼člar─▒yla yanda┼člar─▒d─▒r. O d├Ânemde Caesar'a verilen ÔÇťVelletri TefecisiÔÇŁ ve ÔÇťZoral─▒mc─▒ÔÇŁ (gas─▒p) adlar─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝rsek, ona kar┼č─▒ gelen Romal─▒ idealistleri, ÔÇťbask─▒c─▒
«   01   ...    07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   ...    42   »   


´╗┐