´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Ankara An─▒t─▒ : 20


ANKARA ANITI

AUGUSTUS

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 68


Yukar─▒da k─▒smen g├Âsterdik ki M─▒s─▒r seferi diye XXVI. b├Âl├╝mde ├Âv├╝nd├╝─č├╝ ┼čey, asl─▒nda M─▒s─▒r Prefectusu Cornelius'un ki┼čisel giri┼čimidir. Bu adam─▒n M─▒s─▒r'da biriktirdi─či paradan ├žok bu ki┼čisel giri┼čimini, Augustus nefretle kar┼č─▒lam─▒┼čt─▒r. Onun (Sitzungberichte K├Ânig. Preuss. Akadem., 1896, I, s. 476'da yay─▒mlanan bir hiyeroglif yaz─▒t─▒na g├ÂreÔÇŽ) yapt─▒─č─▒ i┼čler ve kazand─▒─č─▒ zaferler i├žin M─▒s─▒r'da kendi ad─▒na diktirdi─či yaz─▒tlar─▒ (─░├ľ 28'de) Augustus ba─č─▒┼člam─▒┼čt─▒r. ─░spanya sava┼člar─▒na ba┼člamadan ├Ânce ├žok ustaca propagandalarla ilkin Roma kamuoyunu, sonra Senato'yu i┼če sokmu┼č; asl─▒nda ├žok de─čerli ┼čiir, d├╝┼č├╝nce ve silah adam─▒ bir yi─čit olan Cornelius Gallus'u, kendi kendisini ├Âld├╝rmek zorunda b─▒rakm─▒┼čt─▒r.
Ba┼čka bir nokta daha var: Augustus, XI. b├Âl├╝mde, do─čudan ─░├ľ 19'da d├Ând├╝─č├╝nde, kendisini ÔÇťKons├╝l Q. Lucretius'la birlikte ve Senato karar─▒yla, pretorlar, trib├╝nler, ileri gelen kimselerin Campania b├Âlgesine dek gelerek kar┼č─▒lad─▒klar─▒n─▒ÔÇŁ ve ÔÇťbu onurun o zamana dek kimseye verilmedi─činiÔÇŁ b├Âb├╝rlenerek s├Âylerken ger├že─či yans─▒tmam─▒┼čt─▒r. Kons├╝l olarak ad─▒ ge├žen Lucretius, hen├╝z kesin olarak bu g├Ârevde de─čildir. Bundan ba┼čka bu kar┼č─▒lama, asl─▒nda bir halk ├žocu─ču olan, Halk Partisi'nden Egnatius Rufus adl─▒ bir senat├Âr├╝n kons├╝ll├╝─č├╝n├╝ ├Ânlemek i├žin Augustus'a ba┼čvurmaya ko┼čan soylular─▒n manevras─▒d─▒r. Augustus, Soylular Partisi'nin bu oyununu desteklemi┼č, Q. Lucretius, Vespillon'u kons├╝l se├žtirerek Rufus'u a├ž─▒kta b─▒rakm─▒┼čt─▒.
Bu oyunlara, hatta bu ac─▒mas─▒zl─▒klara neden olan ┼čey, korkun├žtur: Rufus kendi giri┼čimiyle, mahallesindeki halk─▒n ba┼č─▒na gelen yang─▒n dertlerini ├Ânlemi┼č, hatta yang─▒n ├ž─▒kt─▒─č─▒nda, b├╝t├╝n Roma halk─▒n─▒n yard─▒m─▒na ko┼čmu┼č adamd─▒r. B├╝t├╝n toplumun mutlulu─čunu arsa ve ev karaborsas─▒na feda edecek denli d├╝┼čm├╝┼č; arsa ve ev kiralar─▒n─▒ art─▒rmak i├žin bu yang─▒nlar─▒ s├Ând├╝rmemeyi al─▒┼čkanl─▒k edinmi┼č olan soylular (yani zengin, uydurma Senato Meclisi ├╝yeleri), o zamanki iktidar partisi, bu ├Ânleme ├žok k─▒zm─▒┼č; halk─▒ devrime g├Ât├╝ren demagoji su├žuyla Rufus'u yok etmek istemi┼čtir. Halk, buna kar┼č─▒ Rufus'u temsilci se├žmi┼č ve ona senat├Âr olma olana─č─▒n─▒ vermi┼čtir. Rufus ─░├ľ 19'da kons├╝ll├╝k i├žin adayl─▒─č─▒n─▒ koyunca (kendi s─▒n─▒flar─▒ndan ba┼čkas─▒na bu yeri uygun g├Ârmeyen) soylular buna ┼čiddetle kar┼č─▒ ├ž─▒km─▒┼člar; b├╝t├╝n Roma'y─▒ yeni ve kanl─▒ bir ayaklanmaya s├╝r├╝klemekten ├žekinmemi┼člerdir. Augustus, daha ─░├ľ 26'da, Rufus'un soylular─▒n haberi ve onay─▒ olmadan ama bir kar┼č─▒l─▒k beklemeden yapt─▒─č─▒ yang─▒n s├Ând├╝rme i┼čini be─čenip onu kurtaracak yerde, ┼čiddetle ele┼čtirmi┼č, b├Âylece halk hizmetlerinde yapmaya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ reformla ├želi┼čkiye d├╝┼čm├╝┼čt├╝. Kendisi, devlet hesaplar─▒ i├žin; Agrippa su i┼činde, ayn─▒ ├žal─▒┼čkanl─▒─č─▒ g├Âstermemi┼č miydi? Ama Soylular Partisi'ni ho┼čnut etmek i├žin bu halk hizmetini yok etmeye raz─▒ olmu┼č; Rufus'u ilkin ele┼čtirmi┼č, sonra da kons├╝l olmas─▒n─▒ engellemi┼čtir.
─░lgin├ž olan ve Augustus'un o zamanki ruhsal durumuna geni┼č, biraz da k─▒z─▒l ayd─▒nl─▒k serpen nokta ┼čudur: Augustus, Rufus'un yerine kendisini aday g├Âsteren y─▒l─▒┼č─▒k kitlenin ├Ânerisini kabul etmemi┼č; ama daha k├Ât├╝ bir ┼čey yapm─▒┼čt─▒r: Gelen kurul aras─▒nda bulunan ve ├╝nl├╝ 42 y─▒l─▒n─▒n (Caesar'─▒n ├Âl├╝m├╝nden iki y─▒l sonraki i├ž sava┼člar─▒n oldu─ču, kara listelerin d├╝zenlendi─či ac─▒mas─▒zl─▒klar y─▒l─▒n─▒nÔÇŽ) tutuklular─▒ndan, yukar─▒da s├Âz├╝n├╝ etti─čimiz Q. Lucretius soylular─▒n aday─▒d─▒r. Soylular, halk dostu Rufus'u se├žtirmemek i├žin halk y─▒─č─▒n─▒n─▒ toptan ├Âld├╝rmeyi bile tasarlam─▒┼člard─▒. ─░┼čte bu ├Âld├╝r├╝ ├žetelerinin keyfi u─čruna Augustus, (42 y─▒l─▒nda, ├╝st├╝ndeki Triumvirlik yetkisinden yararlan─▒p ve Comitialar─▒n g├Ârevlerini ├╝stlenerek kendi eliyle mahk├╗m etti─či adam─▒) kons├╝l olarak se├žtirmi┼čtir! Bu i┼čte kendisinin soylu bir jestini g├Ârmek isteyenler, Senato'nun amac─▒n─▒ ve Lucretius'un, o zaman i├žin, yaln─▒zca soylu olmaktan ba┼čka, tek bir sivil ├žekicili─či bulunmad─▒─č─▒n─▒ unutmu┼člard─▒r.
Halk─▒n i┼čini kolayca paras─▒z g├Ârme ilkesini y─▒kan bu darbe ve koruma; senat├Ârleri, soylular─▒ haram yeme, haram para ve varl─▒k edinme, her ┼čeye kar┼č─▒n zevk, rahatl─▒k ve l├╝ks i├žinde ya┼čama yolunda k─▒┼čk─▒rtma de─čil midir? Eski Cumhuriyet geleneklerine d├Ânmek bu mudur? B├╝t├╝n bunlar─▒ yapan Augustus'un, halk─▒n hizmetinde olan devlet adamlar─▒na, g├Ârevlilere ve memurlara i┼člerini daha ciddi, daha d├╝r├╝st
«   01   ...    10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   ...    42   »   


´╗┐