´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Ankara An─▒t─▒ : 32


ANKARA ANITI

AUGUSTUS

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 68


┼×u ├╝nl├╝ ÔÇť├ť├žler MeclisiÔÇŁnin kanl─▒ ├╝yesi, Philippi sava┼č─▒n─▒n beceriksiz komutan─▒, deniz sava┼člar─▒n─▒n korkak ve yeteneksiz amirali, bir zamanlar ÔÇťVelletri tefecisiÔÇŁ diye an─▒lan Caesar'─▒n alay ve ac─▒ma konusu olan ye─čeni Augustus, i┼čte bu b├╝y├╝k ├Âzlemin oda─č─▒ olmu┼čtu!
Pitagoras├ž─▒ felsefenin etkisiyle Roma'da bir s├Âylence yay─▒lm─▒┼čt─▒. Vergilius'un ve Varron'un, yay─▒lmas─▒nda b├╝y├╝k katk─▒lar─▒n─▒n oldu─ču bu s├Âylence, yak─▒nda ÔÇťalt─▒n ├ža─čÔÇŁ─▒n gelece─čini m├╝jdeliyordu. Bu ├ža─č─▒n gelece─čiyle avunan halk, M─▒s─▒r'─▒ beklenmedik bir kolayl─▒kla ele ge├žirerek hazinelerini Roma'ya aktarm─▒┼č, rakiplerini (b├╝y├╝k talih eseri olarak) temizlemi┼č olan Augustus'u, ÔÇťbekledi─či kahramanÔÇŁ diye kar┼č─▒lam─▒┼čt─▒r. Bu haz─▒rlanm─▒┼č ÔÇťkamuoyuÔÇŁnun i├žine giren Augustus; umut, ac─▒, sevgi, g├╝venle dopdolu bu toplum vicdan─▒n─▒n kucaklamas─▒yla, zaferlerden sonra komutanlara gelmesi do─čal olan g├╝ven havas─▒ i├žinde y─▒kanm─▒┼č, kirli ge├žmi┼činden ar─▒nm─▒┼čt─▒ denebilir. Ba┼čka t├╝rl├╝, (ÔÇťRes gestaeÔÇŁde izlerini bulamad─▒─č─▒m─▒z) o b├╝y├╝k reformlar─▒ ger├žekle┼čtirmeyi nas─▒l g├Âze alabilirdi? Bu ar─▒nmaylad─▒r ki Roma'y─▒ yeniden korumaya heveslenmi┼č; ÔÇťkamuoyuÔÇŁnun duraks─▒z g├Âsterileri, ├╝stelemeleri ve d├╝rt├╝klemeleriyle bir├žok eylem, yasa ve reform yapm─▒┼čt─▒r. Ama ne yaz─▒kt─▒r ki, bu reformlarda ├želi┼čkilere d├╝┼čm├╝┼čt├╝r. ├ľrne─čin ÔÇťLex Iulia de maritandis ordinibusÔÇŁ ad─▒yla zaman─▒m─▒za ula┼čan aile reformunda, Augustus bir yandan yapm─▒┼č, bir yandan y─▒km─▒┼čt─▒r.
B├Âylece, bir yandan eski Cumhuriyet gelene─čine d├Ânme heveslisi g├Âr├╝nm├╝┼č; ├Âte yandan ruhunun ve d├Âneminin do─čal d├╝rt├╝klemeleriyle o gelene─či ├ži─čnemi┼čtir. Bek├órl─▒k konusundaki yasa, evlenmeyi, ya┼č─▒ 60'─▒ ge├žmeyen erkek, 50'yi ge├žmeyen kad─▒n i├žin zorunlu k─▒lm─▒┼čt─▒. Yasan─▒n iyi ve insanca y├Ân├╝, odal─▒k konusuyla, tutsak ve k├Âle kad─▒nlar konusunu ele almas─▒; Romal─▒ erkeklerle azatl─▒lar─▒n evlenmesini yasal g├Ârmesiydi. Ancak, bu devrimci duygu, onun Roma soylulu─čuna a┼č─▒r─▒ ba─čl─▒l─▒─č─▒na uymazd─▒. Bu soyluluksa, halk─▒n Roma ailesine girmesinden tiksiniyor ve bunu, Romal─▒ aile k─▒zlar─▒n─▒n a┼ča─č─▒lanmas─▒ say─▒yordu. O zaman Augustus, hem devrimi y├╝r├╝tm├╝┼č olmak, hem de soylular─▒ k─▒┼čk─▒rtmamak i├žin ┼ču yolu buldu: Senat├Ârlerle onlar─▒n ├žocuklar─▒na ve torunlar─▒na azatl─▒lardan ├žocuk sahibi olmay─▒ yasaklad─▒; geri kalan b├╝t├╝n yurtta┼člar─▒ ├Âzg├╝r b─▒rakt─▒. Romal─▒ aile k─▒zlar─▒na ya da kad─▒n─▒naysa odal─▒k olmay─▒ kesin olarak yasak etti. O zaman; yaln─▒zca bu yasayla ├╝├ž s─▒n─▒f kad─▒n kabul edilmi┼č oluyordu:
1. Namuslu Roma kad─▒n─▒. Bu, evlenmelerin en ├Ânemli ├Â─česi gibi g├Âr├╝l├╝yordu; ancak yasal e┼č olabilirdi. ÔÇťIngenuae honestaeÔÇŁ bunlard─▒r.
2. ├ľzg├╝r kad─▒n. Evlenmede, orta s─▒n─▒f─▒ olu┼čturuyordu. Bu s─▒n─▒f, hem evlenmeye, hem odal─▒k yapmaya elveri┼čliydi. ÔÇťLibertaeÔÇŁ bunlard─▒r.
3. Fahi┼čeler, arabulucular, kad─▒n tellallar─▒, bu tellallar─▒n azat etti─či kad─▒nlar ya da k─▒zlar, kocalar─▒na ihanet eden kad─▒nlar, oyuncular, dans├Âzler. Bunlar ve benzerleri, evlenmenin ÔÇťpl├ĘbeÔÇŁi say─▒lmaktayd─▒. Bunlar ancak odal─▒k yap─▒labilirdi ve yasal e┼č olamazlard─▒.
Augustus, bu s─▒n─▒flar─▒ kurup aralar─▒nda bu setleri y├╝kselttikten sonra, evlenmeyi ├Âzg├╝r b─▒rakan devrimi yapt─▒─č─▒n─▒ umuyordu. Bu ko┼čullarda evlenme, ├Âzg├╝r say─▒labilir miydi? Bunu kendisi de anlam─▒┼č olacak ki ortaya bir y─▒─č─▒n ├Âd├╝l, bir y─▒─č─▒n da ceza koydu! ├ľrne─čin, evli yurtta┼č, ka├ž ├žocuk sahibiyse, yasan─▒n kons├╝l olmak i├žin istedi─či ya┼čtan o kadar y─▒l ├Ânce kons├╝ll├╝─če adayl─▒─č─▒n─▒ koyabilirdi. Evlenen kad─▒na e┼čit yurtta┼č gibi bak─▒l─▒r ve hemen vasilik alt─▒ndan ├ž─▒kard─▒. Do─čuran kad─▒na bir t├╝r ni┼čan verilir, ├╝├ž ni┼čan alan, erke─činin yetkesinden kurtulurdu.
Bunlar─▒ yaparken, ama├ž olarak g├Âstermeye ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ ÔÇťeski Roma Cumhuriyeti'ne d├Ân├╝┼čÔÇŁ bir yanda kal─▒yordu; ├╝├ž ├žocuk do─čurunca kad─▒n erke─činin buyru─čundan ├ž─▒k─▒yor; evlenince de aile denetiminden kurtuluyordu. Bunlar, Augustus'un, kendisini ├Ârnek vererek g├╝├žlendirmeye ├žabalar g├Âr├╝nd├╝─č├╝ (├ž├╝nk├╝,
«   01   ...    22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   »   


´╗┐