´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Ankara An─▒t─▒ : 34


ANKARA ANITI

AUGUSTUS

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 68


Buna kar┼č─▒; kad─▒n, evlenmemi┼č bir kad─▒nla ya da namuslu Roma yurtta┼č─▒ olmayan bir kad─▒nla ili┼čkide bulundu─čundan dolay─▒ kocas─▒n─▒ ┼čik├óyet edemeyecekti. Erke─čin bu ikinci s─▒n─▒f kad─▒nla ili┼čkisi ortaya ├ž─▒karsa, kar─▒s─▒n─▒ aldatt─▒─č─▒ i├žin de─čil, ba┼čkas─▒n─▒n kar─▒s─▒yla zina yapt─▒─č─▒ i├žin su├žland─▒r─▒l─▒yor, ceza g├Âr├╝yordu.
Augustus, bek├órl─▒k ve evlenme ├╝zerine, ─░├ľ 18'de ├ž─▒kartt─▒─č─▒ bu yasalarla (Ferrero, cilt V, s. 239, not: 1'de, yasalar─▒n ├ž─▒kar─▒ld─▒─č─▒ bu tarihi dikkatle tart─▒┼č─▒r), Roma'y─▒ kas─▒p kavuran zinaya ve bek├órl─▒─ča, yani sorumsuz zevki ve ┼čehveti arayan ya┼čam bi├žimine, iyi bir darbe vurmu┼č oluyordu. Roma ailesine sa─člam temel, bu ailede Roma kentlisi olan kad─▒na ger├žek bir g├╝venlik sa─člam─▒┼č gibiydi. Bu yasalar, Romal─▒ olan ama zengin bir ├žeyizi bulunmayan k─▒z─▒n, evde kalmas─▒n─▒ da ├Ânl├╝yordu. Ayn─▒ zamanda, kurulmu┼č kad─▒n-erkek ili┼čkilerini yasalla┼čt─▒rma f─▒rsat─▒ veriyor; azat edilmi┼č y─▒─č─▒nla k├Âlenin durumunu d├╝zeltiyor; ├žocuk sahibi olanlara birtak─▒m ayr─▒cal─▒klar ve umutlar veriyordu.
B├╝t├╝n bunlar; ├Âzg├╝r birle┼čmelerle, k├Ât├╝ ve eksik e─čitimle, k├Ât├╝ dostlarla, erotik yaz─▒nla, b├╝y├╝k drahoma ya da ├žeyizle her ├že┼čit ay─▒b─▒ i┼člemeye hakl─▒ gibi bir duruma gelen aile kad─▒n─▒n─▒ akla, yasaya d├Ând├╝rerek yuvan─▒n g├╝venini, dinginli─čini sa─člamay─▒ ama├ž biliyor; kendi kendisine yetmeyen ailenin yard─▒m─▒na, yasa ko┼čmu┼č oluyordu.
Bununla birlikte; yukarda i┼čaret etti─čimiz haklardan ba┼čka, ┼ču noktalar da vard─▒: Bu bek├órl─▒k ve evlenme yasas─▒, t├╝m├╝yle Roma kentlisini, onlar i├žinde de belli yeri olan y├╝ksek tabakay─▒, yani zenginli─či ve ├╝n├╝yle ├ževresinde k─▒skan├žl─▒k ve nefret uyand─▒ran senat├Ârleri ve ┼č├Âvalyeleri vuruyordu. Kara├žalma ve kin dalgalar─▒ bu tabakay─▒ bo─čabilirdi.
Yaln─▒z bu g├Âr├╝n├╝m bile, bu tabakayla o denli iyi ge├žinmek isteyen Augustus'un, bu yasay─▒ hangi tabakan─▒n zoruyla y├╝r├╝rl├╝─če koydu─čunu g├Âsterir. Bu yasalar─▒, o denli ├žekindi─či ve dostluklar─▒n─▒ kazanmay─▒ ama├ž edindi─či soylulara kar┼č─▒ ├ž─▒karmas─▒; onun gelenek├ži ruhuna uymaktad─▒r. Soylular─▒ temizleme ve g├╝├žlendirme yoluyla Roma'y─▒ yeniden kurmaya yarayacak bu reformlar, Augustus'un yurtsever y├Ân├╝n├╝ de ayd─▒nlat─▒r. Onun bin k─▒vr─▒m, bin maske arkas─▒nda gizlenen iyi, temiz bir yan─▒n─▒ ortaya koyar san─▒r─▒m.
Augustus, Roma'n─▒n zengin soylular─▒n─▒ b├Âyle bir y─▒─č─▒n zorunluk alt─▒na soktuktan sonra, onlara yeni, b├╝y├╝k ayr─▒cal─▒klar da verdi. Bunlar, Augustus'a g├Âre, Roma soylular─▒na ve Roma'y─▒ yeniden kurmaya gerekli ayr─▒cal─▒klard─▒. ├ľrne─čin, daha ├Ânce de i┼čaret etti─čimiz gibi, devlet adam─▒ (magistrat) olabilme hakk─▒n─▒, ├ž─▒kard─▒─č─▒ yasayla, 400.000 sestertten a┼ča─č─▒ geliri olanlara kapad─▒. B├Âylece yoksul, orta halli yutta┼člar─▒n y├╝zy─▒ld─▒r yararland─▒klar─▒ olana─č─▒ ortadan kald─▒r─▒p; devleti, geliri (ÔÇťcensÔÇŁi) olanlar─▒n, yani her nas─▒l ve ne ara├žla olursa olsun, zengin soylular─▒n eline teslim etti. Zenginler ve soylular, as─▒l ┼čimdi bu yasayla ve kimsenin a─čz─▒n─▒ a├žamayaca─č─▒ bir yasall─▒k perdesi alt─▒nda, Augustus'un sayesinde, Roma ─░mparatorlu─ču'na egemen olmu┼člard─▒. Hem de tek tehlikeye, tek sorumlulu─ča katlanmadan; b├╝t├╝n ayr─▒cal─▒klar─▒ elde ederek! C. Gracchus'un ger├žekle┼čmesi yoluna can verdi─či demokratik olanak ve buna dayanan Halk Partisi sonsuza dek y─▒k─▒l─▒p gitmi┼čti!
Augustus'un, bu bek├órl─▒k-evlilik-zina yasalar─▒yla birlikte ├ž─▒kard─▒─č─▒ ÔÇťl├╝ks yasas─▒ÔÇŁ (Dion'da bu yasan─▒n ad─▒: ÔÇťLex sumptuariaÔÇŁ diye ge├žer; Ferrero, V, s. 240, not: 1'den aktararak Dion, LIV'├╝nc├╝, kitap, XVI'nc─▒ b├Âl├╝m) ayr─▒ bir reformdur. Sonradan g├Ârme ve y─▒k─▒mlar─▒ s├Âm├╝rerek geli┼čen zenginlerin, yoksul milyonlar kar┼č─▒s─▒nda, her t├╝rl├╝ a┼ča─č─▒l─▒k ya┼čam bi├žimini hak bilen k├╝stahl─▒─č─▒n─▒, Augustus bu yasayla ├Ânlemeye ├žal─▒┼čm─▒┼čt─▒r. Roma kad─▒nlar─▒na, ipek giysiler giyme ve m├╝cevher takma ├ž─▒lg─▒nl─▒─č─▒n─▒ hemen hemen yasak
«   01   ...    24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   »   


´╗┐