´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Ankara An─▒t─▒ : 35


ANKARA ANITI

AUGUSTUS

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 68


etmi┼č; soylu zenginlerin s─▒n─▒r ve utanma bilmeden, kendileri i├žin oyunlar verme ve ┼č├Âlenler d├╝zenleme konusundaki sarho┼čluklar─▒n─▒ k├Âsteklemi┼čtir.
Buna kar┼č─▒ oyun, g├Âsteri ve giyim ku┼čam i┼čleriyle u─čra┼čan Pretor'a, b├╝t├╝n halka oyunlar ve e─členceler d├╝zenleme giderlerini ├╝├ž kat─▒na ├ž─▒karabilme yetkisini tan─▒m─▒┼čt─▒r. B├╝t├╝n ├Âteki ├želi┼čkilere ek olarak, garip bir halk├ž─▒l─▒k, (bu bask─▒c─▒ soylular d├Ânemi i├žin) garip bir demokrasi bi├žimi, b├Âylece, bu alanda olu┼čmu┼čtur!
Bek├órl─▒k, zina ve l├╝ks yasalar─▒yla ayn─▒ zamanda (yani ─░├ľ 18'de), Augustus ba┼čka bir ├Ânemli reforma giri┼čmi┼čti. ─░├ž sava┼člar dolay─▒s─▒yla hemen hemen ele ge├žen herkes, ├Âzellikle emekli lejyonerler, senat├Âr se├žtirilmi┼čti. Zorba Caesar'a ve ├žo─ču asker olan yanda┼člar─▒na d├╝┼čman soylular Senato'dan at─▒lmad─▒k├ža, ÔÇť├ť├žler MeclisiÔÇŁne rahat yoktu. Bunun i├žin Augustus gibi ├Âteki ÔÇť├ť├žlerÔÇŁ de Senato'nun kendi yanda┼člar─▒yla doldurulmas─▒na u─čra┼čm─▒┼člar; senat├Ârlerin say─▒s─▒n─▒ dokuz y├╝ze kadar ├ž─▒karm─▒┼člard─▒.
Augustus'un ÔÇťRes gestaeÔÇŁde hemen her b├Âl├╝mde, kendisini onurlara ve r├╝tbelere bo─čdu─čunu, kendisine akla gelen ve gelmeyen her g├╝c├╝ vermekte duraksamad─▒─č─▒n─▒ sonsuz ├Âv├╝n├žlerle belirtti─či Senato'nun asl─▒ budur.
B├╝y├╝k ├žo─čunlu─ču (Caesar y├Ântemine g├Âre) asker yani gereksinmeye uygun olarak toplanm─▒┼č halk tabakas─▒ndan olan bu senat├Ârler; ayaklanmaya kat─▒lm─▒┼č, ├Ânderin ba┼čar─▒s─▒n─▒ haz─▒rlam─▒┼č emektarlard─▒r. Bunlar─▒ ├Ânder, Roma'n─▒n en y├╝ksek, en paral─▒ yerlerine yerle┼čtirerek, Roma'ya egemen olan milyonerler durumuna eri┼čtirmi┼čti. Ama, bu uydurma kitle i├žinden, ├Ârne─čin ─░├ľ 25'te Questorluk i├žin yirmi aday bulunamam─▒┼čt─▒ (Ferrero, V., 94). Tek elden (mutlak├ž─▒) y├Ânetimlerin yaratt─▒─č─▒ adam k─▒tl─▒─č─▒n─▒ burada da g├Ârmekteyiz. Roma'n─▒n se├žim y├Ântemine dayanan ├Ârg├╝t├╝, Augustus'un ayl─▒k ve y─▒ll─▒k ├╝cret kural─▒n─▒ koymas─▒na kar┼č─▒n iyi i┼člemiyordu. Bu, eski ayaklanma, ├Âld├╝r├╝ ve ya─čma arkada┼člar─▒, ister herhangi bir devlet adam─▒, ister senat├Âr olsun; Augustus'un art─▒rd─▒─č─▒ ayl─▒klar─▒n─▒ al─▒yor; etliye s├╝tl├╝ye kar─▒┼čm─▒yorlard─▒. Hele senat├Ârler, ├Ânderin kendilerine sa─člad─▒─č─▒ etkinli─či, paray─▒ bir ku┼čt├╝y├╝ yast─▒k gibi ba┼člar─▒n─▒n alt─▒na al─▒yor ve.. uyuyorlard─▒! Toplant─▒lara gelmiyorlar; gelirlerse konuyla ilgilenmiyorlar, konu┼čmalara can vermiyorlard─▒. Her t├╝rl├╝ karar─▒ Augustus'un vermesini, kendilerine de yaln─▒zca sonucu bildirmesini ya da yaln─▒zca oylar─▒n─▒ toplamas─▒n─▒ istiyorlard─▒. (Ferrero, V, 94-95.)
Augustus'un yaratt─▒─č─▒ b├Âyle insanlardan toplanm─▒┼č olan bu Senato'nun hangi de─čerde, hangi kimlikte oldu─čunu g├Ârmek i├žin; ─░├ľ 23-24'te Roma'ya gelen ÔÇťPart El├žilik KuruluÔÇŁ i┼či, a─č─▒r bir ├Ârnektir. Roma'n─▒n o s─▒rada d─▒┼č konu olarak ele ald─▒─č─▒ en ├žetin i┼č, ku┼čkusuz ki Partlarla ili┼čkilerin d├╝zenlenmesiydi. Bu gelen el├žilik kurulu dolay─▒s─▒yla, Roma d├╝nyas─▒n─▒n beyni olup olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âstermek, Senato'ya d├╝┼č├╝yordu. Augustus'un (biraz sonra nedenleri ├╝st├╝nde duraca─č─▒m─▒z) b├╝t├╝n g├╝├žlerini birka├ž y─▒l ├Ânce (─░├ľ 27'de) Senato'ya geri verdi─či d├╝┼č├╝n├╝l├╝rse, Senato'nun kendi varl─▒─č─▒yla ilgili b├Âyle bir f─▒rsat─▒ ka├ž─▒rmamas─▒n─▒ pek do─čal olarak beklemek gerekiyordu. Ama, her biri ayr─▒ ayr─▒ k├Âle ve kukla olan bu sonradan g├Ârmeler toplulu─ču; kendi hakk─▒n─▒, yetkisini kullanmay─▒ akl─▒na bile getirmedi ve i┼čleri Augustus'un y├╝r├╝tmesini diledi. Augustus, Partlar─▒n kuruluyla yaln─▒z ba┼č─▒na konu┼čup bar─▒┼ča karar verdi─či bu tarihte (─░├ľ 23) imparator olmu┼čtu denebilir! Ona, kendi eliyle imparatorlu─čun temelini att─▒ran Senato; para, r├╝tbe, ┼čehvet, l├╝ks dolaplar─▒na dal─▒p gitmi┼č; d─▒┼č politikada art─▒k bir i┼če yaramad─▒─č─▒n─▒ herkese bildirmi┼č; b├╝t├╝n Roma d├╝nyas─▒n─▒n en ├Ânemli d─▒┼č konusunu d├╝┼č├╝necek ve ├ž├Âzecek zek├ódan da, g├Âz├╝peklikten de, uygarl─▒k yetene─činden de uzakla┼čt─▒─č─▒n─▒ g├Âstermi┼čtir. Cicero gibi b├╝y├╝k Cumhuriyet├žileri par├žalayan ├╝nl├╝ ÔÇť├ť├žler MeclisiÔÇŁ, Senato'ya, i┼čte bu t├╝rl├╝ insanlar─▒ toplam─▒┼čt─▒. Roma'n─▒n demokrasiyi g├Âmmesi, insanl─▒─ča uzun y├╝zy─▒llar bask─▒ y├Ânetiminin en ├ž─▒lg─▒n ├Ârne─čini veren tek elden y├Ânetimin, imparatorlu─ču yaratmas─▒ i┼čte buradan ba┼člar. (7)
«   01   ...    25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   »   


´╗┐