´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Ankara An─▒t─▒ : 36


ANKARA ANITI

AUGUSTUS

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 68


Romal─▒, tutucu, dindar Augustus; raslant─▒lar─▒n y├╝kseltti─či yerinde, yani d├╝nyaya egemen olan iktidar taht─▒nda; Roma'y─▒ sonsuzla┼čt─▒rmak g├Ârevini ├╝stlenince, Senato denen y├╝ce mekanizman─▒n bu peri┼čanl─▒─č─▒n─▒ elbette g├Ârm├╝┼čt├╝. Augustus'un, ilkin her ┼čeyini bor├žlu oldu─ču Caesar y├Ântemiyle benimsedi─či demokrasiye benzeyen oligar┼či y├╝z├╝nden ele ald─▒─č─▒ bu adamlar; ÔÇťmemur kafas─▒ÔÇŁ ve ÔÇťtembellikÔÇŁ hastal─▒─č─▒na tutulmu┼čtu. Bu Meclis'te, i├ž sava┼člar─▒n darmada─č─▒n etti─či, her a┼ča─č─▒l─▒k durumu kabule haz─▒r; a├ž, y─▒lg─▒n, pi├žle┼čmi┼č ba┼čka bir k├Âle s├╝r├╝s├╝ durumunda soylular da vard─▒. Bu k─▒ran art─▒─č─▒ kitle, ilkin ne Augustus'a, ne de ├ževrelerindeki devrimci emekliler s├╝r├╝s├╝ne a─č─▒z a├žacak durumdayd─▒lar. B├╝t├╝n g├╝├ž, i├ž sava┼č─▒n utku kazanm─▒┼č ortaklar─▒nda toplanm─▒┼čt─▒. Ama yukarda, Questor se├žimi dolay─▒s─▒yla s├Âyledi─čimiz gibi, adam gereksinmesi, Augustus'un e┼čsiz bir g├╝ce ula┼čmas─▒ sonucunda Roma d├╝nyas─▒nda do─čan dinginlik, soylular─▒ yava┼č yava┼č kendine getirmi┼čti. Devlet hizmetlerinde onlara da olanaklar veriliyordu. ─░lkin Caesar'─▒n demokrasiye benzeyen davran─▒┼člar─▒na ├Âyk├╝nen Augustus, bir├žok kayg─▒ ve hesapla bu yolu b─▒rakt─▒; soylularla anla┼čmay─▒ ve dahas─▒, o partiyi canland─▒rmay─▒, politikas─▒n─▒n as─▒l ilkesi yapt─▒. Oysa, Augustus (yani Caesar'─▒n o─člu ve soylu, herkesi ├Âl├╝m├╝n kara listesine ge├žiren adam; ┼ču ├╝nl├╝ ÔÇť├ť├žler MeclisiÔÇŁ ├╝yelerinden biri) i├žin en a─č─▒r ┼čey, soylularla bar─▒┼čabilmekti. Bu de─či┼čiklikte, ├Âzellikle ─░├ľ 28-27'de, Augustus'un elinde toplad─▒─č─▒ ola─čan├╝st├╝ yetkileri halka, Senato'ya geri verme i┼činde nelerin etken oldu─čunu uzun uzad─▒ya aramayaca─č─▒z. ├çok ├Ânemli olan ve Augustus'un siyasal ya┼čam─▒n─▒ damgalayan ÔÇťRes gestaeÔÇŁyi ona bu b├Âyle yazd─▒rtm─▒┼č olan bu de─či┼čiklik ve bunun etkenleri aras─▒nda, soylularla anla┼čmak da vard─▒. Onlar, yedikleri darbeler ve d├╝┼čt├╝kleri a┼ča─č─▒l─▒k d├╝zey y├╝z├╝nden ├žekinilecek bir g├╝├ž olmaktan art─▒k ├ž─▒km─▒┼člard─▒.
Bu etmenler aras─▒nda bir ba┼čkas─▒ da, onun bu soylulardan duydu─ču korkudur. Birinci etmenle uzla┼čmaz gibi g├Âr├╝nen bu ikinci etmeni anlatmak i├žin, Augustus'un ki┼čili─čini, kendi konumu i├žin d├╝┼č├╝n├╝leni, bu de─či┼čiklikten ├Ânce Augustus'un varmak istedi─či hedefi belirtmemiz gereklidir.
─░kinci ÔÇť├ť├žler MeclisiÔÇŁnin sonuna dek (─░├ľ 31) Augustus, Cumhuriyet├žilerce, yani soylularca, yaln─▒zca zorba olarak bilinmi┼čti. ─░├ľ 31-30'de, M├ęc├Ęne ile Agrippa'n─▒n bast─▒rd─▒─č─▒ suikast giri┼čimini y├Âneten gen├ž Lepidus'tu ve ├ževresindekiler soylulard─▒. (V. Duruy, His., s. 374.) Augustus, kendisi i├žin bu t├╝rl├╝ d├╝┼č├╝nen ve davrananlardan korkuyor; Roma'y─▒ kurmu┼č olan tabakan─▒n ├žocuklar─▒yla anla┼čmay─▒, kendi amac─▒ i├žin temel saymaya ba┼čl─▒yordu. Kendisi asl─▒nda bir kentsoyluydu; bu nedenle de, Roma'n─▒n kurucular─▒ kar┼č─▒s─▒nda ancak silah elde kalarak ├╝st├╝nl├╝k bulabiliyordu. Kendisine bu ├╝st├╝nl├╝─č├╝ sa─člayan lejyonlar ise Perousa sava┼člar─▒ s─▒ras─▒nda (─░├ľ 41-40), kendilerini bir par├ža bekleten Augustus'a kar┼č─▒ homurdanacak ve susturmak isteyen bir trib├╝n├╝ ─▒rma─ča atacak denli azm─▒┼č bulunuyorlard─▒. (Duruy, s. 356.) Bu kar─▒┼č─▒k, disiplinsiz ├╝lkede, kendisinin ├žabucak babal─▒─č─▒ Caesar'─▒n yan─▒na yollanmas─▒ kolayd─▒.
Caesar'─▒ ├Âld├╝renler i┼čte bu soylulard─▒. Bunun nedeni de, Caesar'─▒n imparator olmay─▒ kararla┼čt─▒rm─▒┼č olmas─▒yd─▒. Roma, dar bir toprak ├╝st├╝nde, az say─▒da bir halk i├žin bir y├Ânetim mekanizmas─▒ kurmu┼čtu. Cumhuriyet olan bu rejim, yine az say─▒da bir soylu kitlesinin elindeydi. Akdeniz ├ževresindeki utkular, bu y├Ânetim alan─▒n─▒ pek ├žok geni┼čletince, ufak soylular s─▒n─▒f─▒n─▒n b├╝t├╝n bu alana yetmesi g├╝├žle┼čti. Sylla ve Caesar'─▒n yol a├žt─▒─č─▒ i├ž sava┼člar─▒ buraya ba─člamak gerekir. Ola─čan ve yasal olarak y├Ânetilemeyen yerler, diktat├Ârl├╝kle y├Ânetilmek istenmi┼čti!
Augustus da bu yoldayd─▒; ama o, a├ž─▒k bir imparatorluk ve diktat├Ârl├╝k yolunu se├žmeyecek ki┼čiliklerdendi. Bu ki┼čilik, hi├ž de san─▒ld─▒─č─▒ gibi g├Âz├╝pek de─čildir. Bencil ve kuru bir ak─▒l adam─▒d─▒r. H─▒rstan ve gururdan ├žok, sonuca ├Ânem verir. Yap─▒ bak─▒m─▒ndan s─▒tmal─▒d─▒r; kans─▒zd─▒r ve kan h├╝cumlar─▒n─▒n s─▒k s─▒k tehdidi alt─▒ndad─▒r. (8) Bu y├╝zden zaman─▒ndan ├Ânce ya┼članm─▒┼č g├Âr├╝n├╝r. Bu yap─▒yla onun korkakl─▒─č─▒ nas─▒l da uyu┼čur! Caesar'la, Antonius'la aras─▒ndaki ayr─▒m b├╝y├╝kt├╝r. ─░skenderiye'de Antonius'un kendisiyle d├Âv├╝┼čmek isteyi┼čini so─čuk bir g├╝l├╝┼čle kar┼č─▒lam─▒┼čt─▒r. (─░├ľ 30'da.) (9) Kendisini garip bir ├žocuk yerine koyan Cicero'ya, aylarca ÔÇťBabaÔÇŁ diye yalvarmaktan ├žekinmemi┼čti.
«   01   ...    26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   »   


´╗┐