´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Ankara An─▒t─▒ : 39


ANKARA ANITI

AUGUSTUS

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 68


Caesar'─▒n (niteli─či ba┼čtan ba┼ča de─či┼čtirilmi┼č) Epik├╝rc├╝l├╝─če olan vurgunlu─čunu da benimsememi┼čtir. Do─ču┼čtan yal─▒n ve elis─▒k─▒ olan Augustus, tutumlulu─ču savurganl─▒─ča, parlakl─▒─ča her zaman ye─člemi┼čtir. Par├žalanmas─▒na g├Âz yumdu─ču Cicero'yu bu yolda ├Ârnek edinirdi. Ailesi il kentsoylular─▒ndan olu┼čuyordu. Tan─▒d─▒─č─▒ soylular da hep gelene─če ba─čl─▒ olanlard─▒. Bundan ba┼čka, toplumu ├ž├╝r├╝ten ahlak bozukluklar─▒n─▒ ├žok iyi g├Âr├╝yordu. (Ferrero V, 17.) So─čuk, a─č─▒rba┼čl─▒, (Livia ├Ârne─činde oldu─ču gibi) zinas─▒n─▒ bile sonunda nik├óhla ├Âdemeye ├žal─▒┼čan Augustus; u─čursuz g├╝nlerden, k├Ât├╝ raslant─▒lardan y─▒lard─▒; Suetone'un anlatt─▒─č─▒na g├Âre, (Ferrero, La R├ępublique d'Auguste, s. 58, not 2'den aktararak) ─░spanya sava┼člar─▒nda, beceriksizli─čini g├Âsteren bir ├žekilme s─▒ras─▒nda bir y─▒ld─▒r─▒mdan kurtuldu─ču i├žin, Capitolium'daki Iuppiter tap─▒na─č─▒n─▒ adam─▒┼čt─▒! Bu Augustus'un, Caesar'─▒n Brutus gibi bir dost taraf─▒ndan ├Âld├╝r├╝lme nedenini ├žok d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝, bu d├╝┼č├╝nceler sonunda bu ├Âl├╝m├╝ haz─▒rlayan iktidar ve imparatorluk h─▒rslar─▒n─▒ ibretle anlad─▒─č─▒n─▒ kabul etmek gerek. Augustus'un, siyasal ya┼čam─▒ boyunca, g├Âsteri┼čli, g├Âze batan sanlardan, t├Ârenlerden, konumlardan ├žekinmesini, bunlar─▒ hep bir t├╝r al├žakg├Ân├╝ll├╝l├╝k, bir istemezlik perdesi alt─▒nda gizlemeye ├žal─▒┼čmas─▒n─▒, bu noktalarda aramak do─čru olur.
─░├ľ 28-27'de, Augustus'un, elinde toplad─▒─č─▒ ola─čan├╝st├╝ yetkileri halka ve Senato'ya geri verdi─či do─črudur. ÔÇťRes gestaeÔÇŁnin bu kesiminde i├žtenlik vard─▒r, ama hesab─▒n ├╝├žte biri kadar! Yukar─▒da paralar, dinsel t├Ârenler ve benzeri uygulamalar ├Ârneklerinde, Augustus'un kesin egemenlikle ilgili e─čilimlerini, t├╝m├╝yle gizleyemeyerek a├ž─▒─ča vurdu─čunu g├Âsterdik. ─░┼čte bu s─▒ralarda, kons├╝ll├╝k arkada┼č─▒n─▒n y├Ânetti─či bir suikast giri┼čimi ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Arkas─▒ndan da kendisini ├Âld├╝rmesine az kalan hastal─▒─č─▒ gelince, ├Âzyap─▒s─▒n─▒ yukar─▒da ├žizdi─čimiz Augustus g├Âz├╝pekli─čini yitirmi┼č, iktidardan ├žekilmi┼čtir. (Andre Piganiol: L'Histoire de Rome, s. 216-217.) Bu ├žekilmeyledir ki Roma'da bask─▒c─▒ d├Ânem ├žok zay─▒fl─▒yor; Senato ve soylular g├╝├žleniyor; eyaletlerdeyse Augustus tanr─▒la┼č─▒yor. (Onun s─▒k s─▒k eyaletlere ├žekilmesi, biraz da bu durumla ilgili olacak.)
Yine bu s─▒ralarda (─░├ľ 23-22'de), Roma'da Cumhuriyet gelene─čine uygun olarak iki kons├╝l, bir censor vard─▒r. Ve Senato, yeniden para bast─▒rabilmektedir.
Bu ├Âzg├╝rl├╝k d├Ânemi, Roma'da ister istemez kar─▒┼č─▒kl─▒klar yaratm─▒┼čt─▒r. O zaman kendisine diktat├Âr ve ├Âmr├╝ boyunca kons├╝l olmas─▒ ├Ânerilirse de o trib├╝n kalmay─▒ ye─čler. Halkla ilgili, dokunulmaz bir g├╝├ž olan trib├╝nl├╝─če, Senato'yu toplant─▒ya ├ža─č─▒rma g├╝c├╝n├╝ de katar. G├Âze ├žarpmayan bu yeni ve b├╝y├╝k g├╝├ž yan─▒nda, prokons├╝l olarak ta┼č─▒d─▒─č─▒ imperium hakk─▒ s├╝rmektedir.
B├Âylece b├╝t├╝n g├╝c├╝, kimsenin g├Âz├╝ne batmadan elinde tutmas─▒n─▒ bilmi┼č ve ─░├ľ 19'da, bu g├╝├žs├╝z g├Âr├╝n├╝┼čl├╝ durumu b─▒rakarak kesin eylemlere ge├žmi┼čtir. (A. Piganiol, s. 216-218; ve Ferrero, V. 249.)
Caesar'─▒n ├Âl├╝m├╝ne yol a├žan i┼člerden biri de, Senato'yu kendi yeti┼čtirmeleriyle doldurmas─▒ (11), oradaki egemenliklerini elden ka├ž─▒ran soylular─▒n bunu ba─č─▒┼člamamalar─▒d─▒r.
Augustus bunu da unutmam─▒┼čt─▒. Oysa, i├ž sava┼člar s─▒ras─▒nda o da bu yolu tutmu┼čtu. Dokuz y├╝z ki┼čilik Senato'da, bu t├╝rl├╝ devrim arkada┼člar─▒yla birlikte bulunan soylular; babalar─▒n─▒ ya da akrabalar─▒n─▒ ├Âld├╝rm├╝┼č olan bu ÔÇťne id├╝─č├╝ belirsizlereÔÇŁ kar┼č─▒ besledikleri tiksintiyi, Augustus'a y├╝kl├╝yorlar; onu su├žlu buluyorlard─▒. (Ferrero, V. 32-33.)
Eldeki Senato'yu bir anda de─či┼čtiremeyece─čini ├žok iyi bilen Augustus, b├╝t├╝n bu hesaplar, kayg─▒lar ve korkularla, soylular─▒ kendisine d├╝┼čman olmaktan ├ž─▒karmaya u─čra┼čm─▒┼čt─▒r. Soylularla bu anla┼čma yolunda Augustus'un g├Âsterdi─či ├žaba, ┼ča┼čk─▒nl─▒kla ve bir bak─▒ma be─čenmeyle an─▒lmaya de─čer.
«   01   ...    29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   »   


´╗┐