´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Bu Hesapta Yoktu : 01


BU HESAPTA YOKTU

ALEKSANDR NİKOLAYEVİÇ OSTROVSKİ

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 100


Bu ├ževiri Cumhuriyet D├╝nya Klasikleri Dizisi'nde Sn. Sevgi Sanl─▒'n─▒n izniyle bas─▒lm─▒┼čt─▒r.
Çeviren: Sevgi Sanlı
Yay─▒na haz─▒rlayan: Egemen Berk├Âz
Dizgi: Yeni G├╝n Haber Ajans─▒ Bas─▒n ve Yay─▒nc─▒l─▒k A.┼×.
Bask─▒: ├ça─čda┼č Matbaac─▒l─▒k Yay─▒nc─▒l─▒k Ltd. ┼×ti.
May─▒s 2000


K├ť├ç├ťK T─░YATRONUN B├ťY├ťK YAZARI: ALEKSANDR OSTROVSK─░

Moskova'daki ÔÇťMaly TheatreÔÇŁ (K├╝├ž├╝k Tiyatro) ÔÇťOstrovski'nin EviÔÇŁ diye bilinir. Aleksandr Nikolayevi├ž Ostrovki (1823-1886) on dokuzuncu y├╝zy─▒l─▒n ortalar─▒nda Rus tiyatrosuna damgas─▒n─▒ vuran adamd─▒r. Bug├╝n h├ól├ó ├╝lkesindeki tiyatrolar─▒n da─čar─▒nda yer almakla kalmaz; s─▒n─▒rlar─▒ ├žoktan a┼čan oyunlar─▒ tiyatro d├╝nyas─▒n─▒n ba┼čkentlerinde tekrar tekrar oynan─▒r.
Babas─▒ Nikolai Fedorovi├ž ├╝nl├╝, varl─▒kl─▒ bir avukatt─▒. Aleksandr'─▒n annesi ├Âl├╝nce gen├ž, g├╝zel, zengin Barones Emilia Andreyevna von Tessin'le evlendi. M├╝lk├╝ne m├╝lk, paras─▒na para katt─▒. ─░sve├ž as─▒ll─▒ barones kendi ├žocuklar─▒ndan ba┼čka ├╝vey o─člu Aleksandr'─▒n da e─čitimiyle ilgilenmi┼č, onun yabanc─▒ diller ve m├╝zikteki yetene─čine hayran olmu┼čtu. G├╝zel bir tenor sesi olan delikanl─▒ notalar─▒ da yaz─▒lar kadar severek okuyup yaz─▒yordu. Aleksandr, ÔÇťgimnasiumÔÇŁu birincilikle bitirdikten sonra babas─▒n─▒n ─▒srar─▒yla hukuk e─čitimi g├Ârd├╝. ─░lk ├Ânemli oyunu ÔÇť─░flas Bayra─č─▒ÔÇŁn─▒ yaz─▒ncaya kadar mahkemelerde dolan─▒p durdu. Gel gelelim avukatl─▒k y─▒llar─▒ daha ├žok oyunlar─▒ i├žin malzeme toplamas─▒na yarad─▒. Daha sonra ÔÇťAile ─░├žinde Kals─▒nÔÇŁ ad─▒yla da bilinen bu oyun dalavereci t├╝ccar s─▒n─▒f─▒n─▒n ya┼čam─▒n─▒ realist ├žizgilerle ├žiziyordu. Sans├╝r├╝n h─▒┼čm─▒na u─črad─▒─č─▒ i├žin tam on ├╝├ž y─▒l sahnelenmesi yasakland─▒. Ama daha sahnelenmeden yazar─▒na ├╝n getirmi┼čti. Tiyatro yetene─či yazarl─▒kla s─▒n─▒rl─▒ kalmayan Ostrovski oyunu belli ├ževrelerde okuyor, sesini bile de─či┼čtirmeden, ilgin├ž tonlamalarla kad─▒nl─▒ erkekli b├╝t├╝n ki┼čileri dinleyenler i├žin hayata ge├žiriyordu. Her ki┼činin uyumlu bir bi├žimde b├╝t├╝ne hizmet etmesi, ba┼čkalar─▒n─▒ ezerek sivrilmeye ├žal─▒┼čmamas─▒ daha o zamandan inand─▒─č─▒, bizzat uygulad─▒─č─▒ bir dramaturjiydi.
Daha sonra yazd─▒─č─▒ ÔÇťFakirlik Ay─▒p De─čilÔÇŁ adl─▒ komedi bir hayli ba┼čar─▒ kazand─▒. Bunu ÔÇťKozma MininÔÇŁ ve ÔÇťVasilisa MelentevaÔÇŁ gibi tarihi piyesler izledi. ÔÇťKarlar─▒n K─▒z─▒ÔÇŁ adl─▒ fantezisini Rimsky-Korsakov bir opera yapt─▒.
Yine de en ba┼čar─▒l─▒ yap─▒tlar─▒ Rusya'daki orta s─▒n─▒f, t├╝ccarlar ve k├╝├ž├╝k toprak sahipleri ├╝st├╝ne yazd─▒─č─▒ oyunlar ve komedyalard─▒r. En ├Ânemli rollerinden birini ÔÇť├çeyizsiz GelinÔÇŁde oynayan Stanislavski, yazardan ├žok etkilendi─čini s├Âyler:
ÔÇťVolga'daki k├╝├ž├╝k kentlerden birinde Avrupa limanlar─▒na gidip ┼č─▒k giyinmesini, hava basmas─▒n─▒ ├Â─črenen t├╝ccarlar y├╝reklerinde h├ól├ó hayvano─člu hayvand─▒rlar. Yar─▒ ├žingene, g├╝zel Larissa bir handa ├žigan melodileri s├Âyler. Eski bir kurtizan olan annesi onu en fazla para bast─▒rana satmak hevesindedir. Volga'dan, eski subay, ┼čimdi gemi sahibi olan Paratov gelir. Geli┼či bir olayd─▒r. Larissa'y─▒ ba┼čtan ├ž─▒kar─▒r. Adam─▒n evli oldu─ču anla┼č─▒l─▒nca birtak─▒m ac─▒ olaylar birbirini kovalar. K─▒zla evlenmek isteyen ├žekingen, tutucu Karandi┼čev ile Paratov birbirlerine ate┼č ederken ├žeyizsiz gelin vurulur.
ÔÇťOstrovski'nin zengin, kusursuz dilinin hakk─▒n─▒ verememek korkusu beni deh┼čete d├╝┼č├╝r├╝yordu. Ancak k─▒rk derecelik ate┼čle tiyatroya gelip kendimi unuttu─čum ve Paratov'un insanca y├Ânlerini de kavrayabildi─čim gece iyi bir oyun ├ž─▒kartt─▒m.ÔÇŁ
Ostrovski, ailesinin onaylamad─▒─č─▒ g├╝ler y├╝zl├╝, tatl─▒ dilli, ama okuyup yazmas─▒ bile olmayan Agafia ─░vanovna'y─▒ eve getirince baba oca─č─▒ndan kovuldu. Bir tavan aras─▒na s─▒─č─▒nan gen├žler ├žok s─▒k─▒nt─▒l─▒ y─▒llar ge├žirdiler. Evlilik d─▒┼č─▒ ├žocuklar─▒ ya┼čamad─▒. ├çevresi ├žekici aktrislerle dolu olan Aleksandr, Agafiya ├Âl├╝nceye kadar ona sad─▒k kald─▒.
─░kinci a┼čk─▒ bir serf olarak do─čan, ama ├žal─▒┼čkanl─▒─č─▒, direnci, ├╝st├╝n yetene─čiyle ba┼č oyunculu─ča y├╝kselen Lubov Kositskaya idi. Ola─čan├╝st├╝ bir sesi olan kad─▒n drama kadar opera, vodvil ve farslarda da ba┼čar─▒l─▒yd─▒. Ostrovki'nin kendisi i├žin yazd─▒─č─▒, belki ilk Rus feminist e─čilimli yap─▒t sayabilece─čimiz ÔÇťF─▒rt─▒naÔÇŁy─▒ oynad─▒─č─▒ zaman o s─▒rada kent d─▒┼č─▒nda bulunan yazara ÔÇťF─▒rt─▒na Moskova'da k─▒yametleri kopart─▒yorÔÇŁ diye yazm─▒┼čt─▒.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   ...    44   »   


´╗┐