´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Bu Hesapta Yoktu : 02


BU HESAPTA YOKTU

ALEKSANDR NİKOLAYEVİÇ OSTROVSKİ

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 100


Ger├žekten kazan─▒lan ba┼čar─▒ m├╝thi┼čti. Kositskaya ├Âmr├╝n├╝n sonuna kadar yazarla dostlu─čunu s├╝rd├╝rm├╝┼č, ama onun evlenme teklifini kabul etmemi┼čti.
Kositskaya kendinden bir hayli gen├ž, yak─▒┼č─▒kl─▒ ama yeteneksiz ve hay─▒rs─▒z bir oyuncuyla hayat─▒n─▒ birle┼čtirince, Ostrovski de kendinden bir hayli gen├ž, g├╝zel, ama yeteneksiz bir oyuncuyla evlendi. Ama Maria Vasilyevna hay─▒rl─▒ ├ž─▒kt─▒ ve yazara alt─▒ ├žocuk do─čurdu. Tabii ailesini ge├žindirebilmek i├žin ├žok daha fazla ├žal─▒┼čmas─▒ gerekiyordu. ─░┼čten ba┼čkald─▒ramasa bile ├žocuklar─▒n─▒n ├╝st├╝ne titrer, bir tanesi hastalansa g├╝nlerce eline kalem k├ó─č─▒t alamaz, bir konuk holde alt─▒ ├žocu─ču bir arada g├Âr├╝rse, ÔÇť─░┼čte en g├╝zel eserlerimÔÇŁ diye ├Âv├╝n├╝rd├╝.
Yazlar─▒ ailece ┼×├želikovo'daki b├╝y├╝k eve giderlerdi. Aleksandr ile karde┼či Mikhail bu konak yavrusunu babalar─▒ ├Âl├╝nce ├╝vey annelerinden sat─▒n alm─▒┼člard─▒. Mikhail, St.Petersburg'da ├Ânemli bir devlet memuru oldu─ču i├žin buraya seyrek gelirdi. Evin kap─▒s─▒ dostlara, yoksul oyunculara, ├Âzellikle yazar─▒n bal─▒k├ž─▒l─▒k merak─▒n─▒ payla┼čanlara a├ž─▒kt─▒.
Aleksandr burada sa─čl─▒kl─▒, rahat, g├╝zel g├╝nler ge├žirebilirdi. Ne var ki sans├╝r h├ól├ó belini b├╝k├╝yor, yap─▒tlar─▒n─▒n oynanabilmesi i├žin y├╝ksek memurlara meram anlatmaya ├žal─▒┼čmak g├╝c├╝ne gidiyor, tiyatronun gelece─činin mankafalar─▒n elinde olmas─▒ kan─▒n─▒ ba┼č─▒na s─▒├žrat─▒yordu. Masraflar─▒n gittik├že artmas─▒ soluk ald─▒rm─▒yordu ona.
1860'l─▒ y─▒llarda Rus tiyatrosuna yirmi be┼č yap─▒t arma─čan etmi┼čti. Moli├Ęre, Dumas ve Shakespeare'den yapt─▒─č─▒ ├ževiriler de cabas─▒. Tiyatrolar onun sayesinde bol bol para kazan─▒yor, ama yazar─▒n iki yakas─▒ bir araya gelmiyordu. Biraz telif hakk─▒ alabilmek i├žin ┼čuna buna y├╝zsuyu d├Âkmek hi├ž ona g├Âre de─čildi. Tiyatrodan vazge├žmeyi ciddi ciddi d├╝┼č├╝nmeye ba┼člad─▒. Hi├ž de─čilse art─▒k ├ža─čda┼č komediler yazmayacak, belki bir iki tarihi oyunla yetinecekti. Kan─▒yla can─▒yla kendini tiyatroya adam─▒┼č biri zaman zaman ÔÇťB─▒kt─▒m art─▒k, tiyatroyu g├Âz├╝m g├ÂrmesinÔÇŁ dese de bu t├Âvbe uzun s├╝rer mi!
Ostrovski tiyatronun her y├Ân├╝yle ilgiliydi, y├Ânetmenli─čin hen├╝z bir meslek say─▒lmad─▒─č─▒ g├╝nlerde gen├žlere, bu arada Stanislavski'ye ─▒┼č─▒k tutan bir y├Ânetmen, Nemirovi├ž-Dan├ženko'yu y├╝reklendiren bir oyunculuk e─čitmeniydi. Oyunculara iyi bir e─čitim verilmeden tiyatro yap─▒lamayaca─č─▒na y├╝rekten inan─▒yordu.
Ostrovski b├╝y├╝k t├Âvbesinden sonra birbirinden g├╝zel komedyalar vermeyi s├╝rd├╝rd├╝. 1855'ten 1886'da ├Âl├╝nceye kadar seksen tane oyun yazd─▒. Bir yandan ÔÇťOyun Yazarlar─▒ Derne─čiÔÇŁni kurup yazarlar─▒n haklar─▒n─▒ savunmak, ├Âb├╝r yandan oyunculuk e─čitimi veren bir okul a├žmak heyecanla sar─▒ld─▒─č─▒ i┼čler aras─▒ndayd─▒. 1885'te b├╝y├╝k m├╝cadeleler sonucunda Moskova ─░mparatorluk Tiyatrosu'nun ba┼č─▒na getirildi─či zaman sa─čl─▒─č─▒ bozulmu┼č, y├╝re─či teklemeye ba┼člam─▒┼čt─▒. Bir y─▒l sonra Shakespeare'den ├ževirdi─či "Antonius ile Kleopatra" metni ├╝st├╝nde ├žal─▒┼č─▒rken bu e┼čsiz y├╝rek duruverdi.
Ostrovski'nin yazd─▒─č─▒ en ├žarp─▒c─▒ politik satir olan ÔÇťBu Hesapta YoktuÔÇŁ ya da ÔÇťEn Ak─▒ll─▒ Adam da Yan─▒labilirÔÇŁ 1868'de kaleme al─▒nd─▒. ─░lk kez 1869'da St. Petersburg'daki Aleksandrinski Tiyatrosu'nda oynand─▒. Herkesi alaya al─▒p ta┼člamalar yazan bir gen├ž adam, Yegor Glumov (bu ad, e─členmek anlam─▒na gelen 'glumitsya' fiiline dayan─▒r) bu yolla bir yere varamayaca─č─▒n─▒ anlay─▒nca ├ževresindeki mevki ve servet sahibi budalalar─▒ pohpohlayarak avucunun i├žine al─▒r. Bu gidi┼č zaman zaman midesini buland─▒rmaktad─▒r. ─░├žindeki zehiri g├╝nl├╝─č├╝ne kusarak ferahlar. Erkekleri kand─▒r─▒p kad─▒nlar─▒ b├╝y├╝leyerek rahat bir i┼če, bol paraya, dolgun bir drahomas─▒ olan gen├ž bir k─▒za kavu┼čmak ├╝zeredir. Gelgelelim en ak─▒ll─▒ adam bile bazen b├Ânl├╝k eder, ihtiyat─▒ elden b─▒rak─▒verir.
Bu oyun 1944'te David Magarschak'─▒n ├ževirisiyle ─░ngiltere'de bas─▒ld─▒ ve oynand─▒. F─▒rt─▒na 1900'de New York'ta, 1929'da Londra'da sergilendi. Anglosaksonlar, Ostrovski'nin zengin dilini, bol kulland─▒─č─▒ atas├Âzlerini ve deyimleri, oyunlar─▒ndaki b├Âlgesel rengi kendi dillerine aktarmakta zorlanm─▒┼člard─▒r. T├╝rk├ženin Rus deyimlerini, halk dilindeki k─▒vrakl─▒─č─▒, mizah anlay─▒┼člar─▒n─▒ bize getirmek, bize mal etmek i├žin ├žok daha elveri┼čli oldu─čunu s├Âyleyebilirim. ├ľrne─čin halktan bir kad─▒n olan falc─▒ Manyefa'n─▒n tekerlemelerini ÔÇťG├Âzl├╝ye gizli yokturÔÇŽ G├Ârenedir g├Ârene, k├Âre nedir k├Âre ne? Bin bilsen de bir bilene dan─▒┼čÔÇŽ Kime niyet, kime k─▒smetÔÇŽ G├Â─če direk, denize kapak olur mu?ÔÇŁ gibi deyi┼člerini ─░ngilizce metinlerde bulamazs─▒n─▒z. Oyunun ├Ânemli ki┼čilerinden Krutitski (Moskova genel Valisi Zavkrevski'yi and─▒rd─▒─č─▒ s├Âylenir) ya┼čl─▒, tutucu bir adamd─▒r. Ozerov ekol├╝ne mensup oldu─ču i├žin dili eskimi┼č baz─▒ yaz─▒lar─▒n─▒ Glumov'un ├ža─čda┼č Rus├žaya ├ževirmesini ister. Bu adam─▒ Osmanl─▒ca konu┼čturmak ├ževiriye bir renk katt─▒.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   ...    44   »   


´╗┐