Ana Sayfa » Yolculamak » Çin Öyküleri : 11


ÇİN ÖYKÜLERİ

ANONİM

DÜNYA KLASİKLERİ DİZİSİ: 26


konumlarına atanma olanağını verirdi. Sınavlarda sorulan şeylerin hepsi, yazın türünden şeylerdi; bunların memurluk işleriyle hiç ilgisi yoktu. Bu sınav düzeni ancak 1904'te kaldırıldı. Demek ki, sınavı kazanan “bilgin” adını alıyor. Yani klasik edebiyatta bilgili, makale, şiir, uyarı, rapor gibi yazıları yazmakta yetkili bir kişi oluyordu. Aynı zamanda, çoğu kez sınavı kazanır kazanmaz memur olarak atanıyor ve böylece asıl mesleği olan memurluğa girmiş oluyordu.
1.-4. öyküler, P'u Sung-ling'in “Liao-chi chih-i” adlı toplamından alınmıştır. Bu yapıt, bir zaman yazma olarak elden ele dolaştıktan sonra 1740'ta basıldı. “Strange Stories from a Chinese Studio” (dördüncü basımı Londra'da, 1926'da yapılmıştır) adı altında bu toplamdaki öykülerin yarısına yakın bir bölümünü İngilizce'ye çeviren (bizim kitabımıza alınanlar onun çevirisinde yoktur) H. Giles, kitabın 1679'da bitmiş olduğu düşüncesindedir; ancak toplamın içinde 1683 tarihi geçen öykülere raslandığına göre bu yargı tam olarak doğru olamaz. Yazarla ilgili olarak bildiğimiz şey, yalnızca, onun ilk sınavı kazanmış, daha yükseğini kazanamamış olduğu gerçeğidir. Özyaşamöyküsü de yaşamı konusunda daha çok bilgi vermiyor; ne zaman yaşadığı konusunda bile anlaşılmış değildir.
5. ve 6. öyküler Yüan Mei'nin “Tse-pu-yü” adlı toplamından alınmıştır. Çokluk Nankin'de oturan Yüan Mei, XVIII. yüzyılın en ünlü yazın adamlarından biridir. Özellikle, deyişiyle ün kazanmıştır. Şiirlerden, makalelerden, siyasal ve yazınsal konulardaki yazılardan başka estetik nitelikte yapıtlar da yazmıştır: Örneğin Çin yemekleri ve ahçılığı konusunda bir kitabı vardır.
7. öykü, Mançuryalı Ho Pang-o'nun “Yeh-t'an-sui-lu” adlı öykü toplamından alınmıştır; bu yazar, sanırım Yüan Mei'in yaşadığı tarihlere yakın bir tarihte yaşamış olmalıdır. Daha çok Pekin'de oturmuş, ama, başka birçok eyalette de memur olarak bulunmuştur.
8. öykü, “Yüeh-wei-ts'ao-t'ang pi-chi” adlı toplamdan alınmıştır. Bu kitap 1800 yıllarında çıkmıştır ve XIX. yüzyıl içinde çok sevilmiş, okunmuştur.
9., 10., 11., 12. öyküler, Tseng Yen-tung'un “Hsiaotou P'eng” adlı toplamından alınmıştır. Bunun yazarı konusunda da öykücülerin çoğu için olduğu gibi, görebildiğim yapıtlardan pek bilgi edinemedim. Bu toplam 1800'den sonra yayımlanmıştır.
13., 14. ve 15. öyküler, “T'un-k'u lan-yen” adlı toplamdan alınmıştır. Bu kitap “Wang Tsih-ch'üan” tarafından yazılmış ve 1875'te çıkmıştır. Yazarın yurdu Kiangsu eyaletidir, ama o, T'ai-p'ing kargaşalıkları yüzünden orada barınamamış, 1862'de Hong Kong'a kaçmak zorunda kalmıştır; kitabı da burada oluşturmuştur.
16. ve son öykü, “Liu-hsien wai-shih” adlı toplamdan alınmıştır; bu yapıtın yazarı, kitabında adını vermemiştir; kitabın yazılış tarihi de belli değildir. XIX. yüzyılın sonlarında, belki de XX. yüzyıl başlarında yazılmış olduğu sanılıyor.
Wolfram Eberhard
ÇİN ÖYKÜLERİ
YEN-CHİH
Tung-ch'ang kentinde oturan baytar Pien'in Yen-chih adında bir kızı vardı. Bu kız yetenekli, aynı zamanda akıllı ve güzeldi. Babası kızını çok seviyor, onu daha yüksek düzeyden biriyle evlendirmeyi düşünüyordu. Fakat yüksek aileler, Pien ailesinin konumunu aşağı gördükleri ve onlardan kız almak istemedikleri için Yen-chih on altı yaşına gelinceye dek nişanlanamadı. Baytarın Wang adında
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   ...    57   »