´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ De─čirmenimden Mektuplar - II : 22


DE─×─░RMEN─░MDEN MEKTUPLAR - II

ALPHONSE DAUDET

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 117


Ger├žekten zavall─▒ Yahudi, canl─▒ cenaze gibi. G├Âzlerinin ─▒┼č─▒─č─▒ u├žmu┼č, surat allak bullak, ├Ân├╝mden ge├žiyor. Ge├žiyor ama y├╝r├╝m├╝yor, s├╝r├╝kleniyor. Onu ancak bolca bir ├Âdence iyi edebilir. ─░┼čte, asl─▒nda bunun i├žin herifi hekime de─čil, dava vekiline g├Ât├╝r├╝yorlar.
* * *
Cezayir'de ne kadar ├žekirge varsa, hemen hemen o kadar da dava vekili vard─▒r. Anla┼č─▒lan bu i┼č, pek kazan├žl─▒ÔÇŽ Belki de ┼ču iyili─či var ki, insan bu i┼če s─▒navs─▒z, kefaletsiz, uygulamas─▒z, de─čirmene girer gibi girebiliyor. Nas─▒l biz Paris'te yaz─▒n adam─▒ oluveriyorsak, Cezayir'de de insan ├Âyle dava vekili olabiliyor. Bunun i├žin de biraz Frans─▒zca, ─░spanyolca ve Arap├ža bilmek, da─čarc─▒─č─▒nda bir yasa kitab─▒ bulundurmak ve her ┼čeyden ├Ânce de i┼čini iyi yapmak yeter.
Dava vekilinin t├╝rl├╝ t├╝rl├╝ i┼čleri olur; s─▒ras─▒na g├Âre avukat, noter, arac─▒, bilirki┼či, ├ževirmen, sayman, komisyoncu, dilek├žecidir; k─▒sacas─▒ s├Âm├╝rgenin Ma├«tre Jacques'─▒! Yaln─▒zca Harpagon'un (*) bir tek Ma├«tre Jacques'─▒ vard─▒, s├Âm├╝rgedeyse gere─činden ├žokÔÇŽ Yaln─▒z Milianah'da bile bunlar s├╝r├╝yleÔÇŽ Yaz─▒hane giderinden kurtulmak i├žin, bu efendiler ├žo─čunlukla m├╝┼čterilerini b├╝y├╝k alandaki kahvede kabul ederler ve ak─▒l dan─▒┼čanlara, absentle champoreau (**) i├žimi aras─▒nda ak─▒l ├Â─čretirler. (Art─▒k nas─▒l ├Â─čretirler, bilmem.)
─░┼čte bizim onuruna d├╝┼čk├╝n Yahudi de, yan─▒nda iki tan─▒─č─▒, b├╝y├╝k alandaki kahveye do─čru yola d├╝z├╝ld├╝. Art─▒k onlar─▒n pe┼čini b─▒rakal─▒m.
* * *
Yahudi mahallesinden ├ž─▒kt─▒m, Arap i┼člerine bakan dairenin ├Ân├╝nden ge├žiyorum. ─░nsan d─▒┼čardan bak─▒nca, arduvaz ├Ârt├╝l├╝ ├žat─▒s─▒ ve ├╝st├╝nde dalgalanan Frans─▒z bayra─č─▒yla, buras─▒n─▒ bir k├Ây belediye dairesi san─▒r. ├çevirmeni tan─▒r─▒m. Haydi girelim de, kar┼č─▒ kar┼č─▒ya birer sigara i├želim. Asl─▒nda, bu g├╝ne┼čsiz pazar g├╝n├╝n├╝n sonunu sigara i├že i├že getirece─čiz san─▒r─▒m.
Kalemin ├Ân├╝ndeki avlu, ├╝st├╝ ba┼č─▒ d├Âk├╝len Araplarla t─▒kl─▒m t─▒kl─▒m. Elli kadar─▒, burnuslar─▒yla duvar boyunca ├ž├Âmelmi┼čler, s─▒ra bekliyorlar. A├ž─▒k havada olmas─▒na kar┼č─▒n bedevilerin bu bekleme salonundan korkun├ž bir ten kokusu geliyor. ├çabuk ge├želimÔÇŽ Kalemde bizim ├ževirmeni, ├ž─▒plak tenlerine kir i├žinde birer uzun entari ge├žirmi┼č, ├žileden ├ž─▒km─▒┼č gibi ka┼č g├Âz i┼čaretleriyle, bilmem hangi tesbih h─▒rs─▒zl─▒─č─▒n─▒ anlatan iki yaygarac─▒yla bo─čaz bo─čaza buluyorum. K├Â┼čede bir has─▒ra oturup bak─▒yorumÔÇŽ Do─črusu bu ├ževirmen ├╝niformas─▒ da pek g├╝zel; Minianah ├ževirmenine de pek yak─▒┼čm─▒┼č. Ne yalan s├Âylemeli; ├╝niformayla ├ževirmen, tam birbirine denk. Giysi, g├Âk mavisi renginde, sonra kara ┼čeritleriyle parlak yald─▒zl─▒ d├╝─čmeleri de var. ├çevirmense sar─▒┼č─▒n, pembe beyaz, k─▒v─▒rc─▒k sa├žl─▒, ┼čen, ┼čakrak, yak─▒┼č─▒kl─▒ bir h├╝sar (*), biraz geveze, eh o kadar ├žok dil bildi─čine g├ÂreÔÇŽ Biraz ku┼čkucu, do─ču dilleri okulunda Renan'─▒n ├Â─črencisiymi┼č! Spora pek d├╝┼čk├╝n; kaymakam─▒n kar─▒s─▒n─▒n d├╝zenledi─či gece toplant─▒lar─▒nda nas─▒lsa, ├ž├Âlde Arap ├žad─▒r─▒nda da ├Âyle keyifli; herkesten iyi mazurka oynar, kuskus pi┼čirmekte e┼či benzeri yoktur. K─▒sacas─▒, bir Parisli. ─░┼čte bizim delikanl─▒, b├Âyle bir delikanl─▒. Kad─▒nlar neden kendisine bay─▒l─▒yor diye art─▒k ┼ča┼čmay─▒n. ┼×─▒kl─▒kta bir tek rakibi var: O da dairenin ├žavu┼ču. ├çavu┼č ala ├žuhadan pantolonu ve sedef d├╝─čmeli tozluklar─▒yla garnizonda herkesi umutsuz bir k─▒skan├žl─▒k i├žinde b─▒rakm─▒┼č. Daireye ba─čl─▒ oldu─ču i├žin, angaryalardan ba─č─▒┼č─▒k, ├žar┼č─▒ pazarda elde beyaz eldiven, sinek kayd─▒ tra┼č olmu┼č, koltu─čunda b├╝y├╝k defterler, dola┼č─▒r durur. G├Ârd├╝─č├╝ sayg─▒ya diyecek yoktur.
Anla┼č─▒ld─▒, bu tesbih ├žalma olay─▒, kurt masal─▒ gibi uzayacak san─▒r─▒m; sonunu bekleyemeyece─čim.
├ç─▒k─▒p giderken bekleme yerini heyecan i├žinde g├Âr├╝yorum. Kalabal─▒k uzun boylu, solgun benizli, kara bir burnusa b├╝r├╝nm├╝┼č babayi─čit bir yerlinin ├ževresini alm─▒┼č. Bu adam, sekiz g├╝n ├Ânce Zaccar da─č─▒nda bir parsla bo─ču┼čmu┼č; pars ├Âlm├╝┼č, ama adam─▒n da kolunun yar─▒s─▒n─▒ yemi┼č. ┼×imdi sabah ak┼čam daireye gelip kolunu pansuman ettiriyor. Her seferinde, ser├╝veni kendi a─čz─▒ndan dinlemek i├žin adamca─č─▒z─▒ avluda
«   01   ...    12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   ...    38   »   


´╗┐