´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Devlet I - II : 01


DEVLET I - II

PLATON

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 6


Bu kitab─▒n haz─▒rlanmas─▒nda Devlet I ve II'nin M.E.B. Yunan Klasikleri dizisindeki 2. bask─▒lar─▒ temel al─▒nm─▒┼č ve ├ževiri dili g├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesine uyarlanm─▒┼čt─▒r.
Dil ve Tarih-Co─črafya Fak├╝ltesi Klasik Filoloji Ba┼čkan─▒ Prof. Dr. Georg Rohde'nin y├Ânetiminde, doktora ├Â─črencileri Azra Erhat, Samim Sinano─člu ve Suat Sinano─člu taraf─▒ndan asl─▒ndan ├ževrilmi┼čtir.
Yay─▒na haz─▒rlayan: Egemen Berk├Âz
Dizgi: Yenig├╝n Haber Ajans─▒ Bas─▒n ve Yay─▒nc─▒l─▒k A.┼×.
Bask─▒: ├ça─čda┼č Matbaac─▒l─▒k Yay─▒nc─▒l─▒k Ltd. ┼×ti.
A─čustos 1998


"DEVLET"─░N I. K─░TABI HAKKINDA

├çevirisine ba┼člad─▒─č─▒m─▒z eser, Symposion ve Phaidon'la birlikte Platon'un b├╝t├╝n eserlerinin en y├╝ksek noktas─▒n─▒ olu┼čturur. Platon'un hemen hemen hi├žbir gen├žlik d├Ânemi diyalo─ču yoktur ki, herhangi bir y├Ân├╝yle ÔÇťDevletÔÇŁi haz─▒rlam─▒┼č olmas─▒n; son diyaloglar aras─▒nda hemen hemen hi├žbiri yoktur ki k├Âkleri Devlet'te bulunmas─▒n, ya da hi├ž olmazsa onunla ilgili olmas─▒n. V'inci kitab─▒n sonlar─▒na do─čru, yani b├╝t├╝n eserin tam ortas─▒nda okunan ana c├╝mle ┼čunu ileri s├╝rmektedir: ÔÇťYa h├╝k├╝mdarlar filozof yahut da filozoflar h├╝k├╝mdar olmal─▒d─▒rlar; b├Âyle olmazsa, devlet ve insanl─▒k i├žin mutluluk beklenemez.ÔÇŁ Bu s├Âz, felsefe tarihinin son derece ├Ânemli olaylar─▒ndan biri olan Sokrates'in ├Âl├╝m├╝ne Platon'un verdi─či son yan─▒ttan ba┼čka bir ┼čey de─čildir.
Devlet, elimizde bulunan el yazmalar─▒nda 10 kitaba ayr─▒lm─▒┼čt─▒r. Fakat bu ay─▒rma Platon'un kendisinden de─čil, ─░mparator Tiberius zaman─▒nda ya┼čam─▒┼č olan astrolog ve filozof Trasyllos'tan kalmad─▒r. Platon'un, eseri nas─▒l b├Âld├╝─č├╝n├╝ bilmiyoruz. Eserin 10 kitaba ayr─▒lm─▒┼č olmas─▒, onun kurulu┼čuna iyi uymuyor. Yaln─▒zca I'inci ve X'uncu kitaplar, fikir bak─▒m─▒ndan, bir b├╝t├╝n meydana getirmektedir.
I'inci kitap, ├Ârne─čin Lakhes ve Lysis gibi, aporetik yani ├ž─▒kmazl─▒ denen diyaloglara pek benzer. Bu gibi diyaloglar─▒ ├Âtekilerden ay─▒ran taraf, bunlarda baz─▒ kavramlara, -Lakhes'te cesarete, Lysis'te dostlu─ča- ait birtak─▒m tan─▒mlar─▒n arka arkaya g├Âzden ge├žirilmesi, fakat ele al─▒nan sorunun ├Âz├╝n├╝n bununla ortaya ├ž─▒kar─▒lamamas─▒d─▒r. Bu diyaloglar─▒n sonucu olumsuzdur; bir aporia'ya, bir ├ž─▒kmaza var─▒l─▒r. Bunun gibi, devletin 1'inci kitab─▒nda da do─črulu─čun baz─▒ tan─▒mlar─▒ arka arkaya ele al─▒nmaktad─▒r. Hepsi i├žin ┼ču anla┼č─▒lmaktad─▒r ki, bunlar, do─črulu─čun ├Âz├╝n├╝ tam olarak kavram─▒yorlar. B├Âylece 1'inci kitap, do─črulu─čun ├Âz├╝n├╝n ortaya ├ž─▒kar─▒lamad─▒─č─▒ gibi olumsuz bir saptamayla sona ermektedir. Devletin 1'inci kitab─▒yla ├ž─▒kmazl─▒ diyaloglar aras─▒ndaki bu benzerlik hi├ž de rastgele de─čildir. 1'inci kitab─▒n ├Âteki kitaplardan epey zaman ├Ânce, yani ona benzer diyaloglar yaz─▒ld─▒─č─▒ s─▒ralarda tasarlanm─▒┼č oldu─čuna ┼č├╝phe yoktur. Platon'un, bu diyalo─ča ÔÇťThrasymakhos yahut do─črulukÔÇŁ ad─▒n─▒ vermi┼č olmas─▒ pek├ól├ó d├╝┼č├╝n├╝lebilir. Sonralar─▒ Platon bu diyalo─ču, Devlet'e giri┼č olarak kullanm─▒┼čt─▒r.
Hem yaln─▒zca b├╝t├╝n├╝n├╝n kurulu┼čunda de─čil, sanat bak─▒m─▒ndan i┼členi┼činde de, ├ž─▒kmazl─▒ diyaloglarla devletin 1'inci kitab─▒ aras─▒nda b├╝y├╝k bir benzerlik vard─▒r. Konu┼čman─▒n i├žinde ge├žti─či ├ževre, konu┼čmada pay─▒ olan ki┼čiler b├╝y├╝k bir zarafetle ve g├Âze ├žarpacak bi├žimde canland─▒r─▒lm─▒┼člard─▒r.
Platon, do─čruluk hakk─▒ndaki konu┼čmay─▒ Pire'ye koyuyor; bunun ne demek oldu─čunu ara┼čt─▒rmal─▒y─▒z. Bir kere konu┼čman─▒n ├ž─▒k─▒┼č noktas─▒, do─črulu─čun t├╝ccarca kavranmas─▒d─▒r. ─░┼čte ticaret liman─▒n─▒n havas─▒ bu kavrama t├╝m├╝yle uymaktad─▒r. Ama bununla kalm─▒yor: Platon'un kendi siyasal geli┼čmesi i├žin pek ├Ânemli olan 404-3 y─▒llar─▒ olaylar─▒nda, oligarkhl─▒─č─▒n (oligar┼činin) yerle┼čmesiyle demokratl─▒─č─▒n yeniden kabul├╝nde, bu kent ├Ânemli bir rol oynam─▒┼čt─▒r.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   ...    39   »   


´╗┐