´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Devlet I - II : 03


DEVLET I - II

PLATON

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 6


Do─črulu─ču g├╝├žl├╝n├╝n hakk─▒ olarak tan─▒mlayan, do─čruluk hakk─▒ndaki en ileri g├Âr├╝┼č, Gorgias'ta Kallikles taraf─▒ndan savunulmaktad─▒r. Zaten Devlet'te de Thrasymakhos'un ki┼čili─či ve g├Ârevi, Kallikles'in Gorgias'taki ki┼čili─čine ve g├Ârevine pek benzemektedir. Bununla beraber, her ikisinin savundu─ču g├Âr├╝┼člerin incelikleri aras─▒nda ├Ânemli farklar vard─▒r: B├Âylece, Platon'un, Devlet'in 1'inci kitab─▒nda, tarihteki Thrasymakhos'un ger├žek g├Âr├╝┼člerini bildirmi┼č olmas─▒ olas─▒d─▒r. ┼×u var ki, bunlarda, Kallikles'in g├Âr├╝┼člerinin keskinli─či ve b├╝t├╝nl├╝─č├╝ hi├ž yoktur. Bunlar, Sokrates'in diyalektik sanat─▒ ile ortaya ├ž─▒kar─▒lmas─▒ g├╝├ž olmayan ├želi┼čkilerle doludur. Bu durum, kitab─▒n ana fikrine ├žok iyi uymaktad─▒r; biliyoruz ki, kitapta do─čruluk hakk─▒nda bilinen g├Âr├╝┼člerin birer birer g├Âzden ge├žirilmesi isteniyor. Bu g├Âr├╝┼čler aras─▒nda sofistlerinki de vard─▒r. Thrasymakhos'un d├╝┼č├╝nceleri, i├ž b├╝t├╝nl├╝k bak─▒m─▒ndan kusurlar─▒ dolay─▒s─▒yla bu i┼če pek elveri┼člidir. Onun i├žindir ki Thrasymakhos'la y├╝r├╝t├╝len tart─▒┼čma, Kallikles'le olan tart─▒┼čm kadar ciddi de─čildir ve hep ÔÇť┼čundan bundan konu┼čmaÔÇŁ olarak s├╝r├╝p gider. Bu alanda sofistler, sonuna kadar m├╝cadeleyi beceremezler; bunu ancak Akademia'da yeti┼čmi┼č gen├ž filozoflar─▒n kendileri yapabilir.
Platon, Kephalos'un evindeki konu┼čmay─▒ belli bir y─▒la koymu┼č ve o y─▒l─▒ diyalo─čun ba┼č─▒nda tam olarak bildirmi┼čtir. Bu y─▒l, Pire'de Tanr─▒├ža Bendis ┼čerefine ilk kez b├╝y├╝k bir alayla, atl─▒ ve fenerli bir ko┼čuyla geceleyin kutlanan b├╝y├╝k bayram─▒n yap─▒ld─▒─č─▒ y─▒ld─▒r. Bayram─▒n hangi y─▒l Atina'ya al─▒nd─▒─č─▒n─▒, ne yaz─▒k ki bilmiyoruz. Bununla birlikte, Alkibiades'in zaferleriyle Atina ticaretinin ve Pire Liman─▒'n─▒n yeni bir geli┼čme ya┼čad─▒klar─▒ 410 ve 409 y─▒llar─▒n─▒ d├╝┼č├╝nebiliriz. Yeni bir bayram─▒n kabul├╝, umutla dolu bir zamana iyi uyuyor. 408 y─▒l─▒nda Olympia oyunlar─▒nda kazanan atlet Pulydamas'─▒n ad─▒n─▒n ge├žmesi de bu zamana i┼čarettir.
Devlet'in ne zaman kaleme al─▒nd─▒─č─▒ kesin olarak s├Âylenemez; zaten Platon'un diyaloglar─▒n─▒n yaz─▒lma tarihleri i├žin elimizde birtak─▒m ├ž─▒karsamalardan ba┼čka ara├ž bulunmuyor. Bununla birlikte, eserin 372'de bitmi┼č oldu─čunu kabul edebiliriz. O y─▒l Platon 56 ya┼č─▒ndayd─▒. Tabii, Devlet gibi bir eser k─▒sa zamanda yaz─▒lm─▒┼č de─čildir. Platon'un eseri ne zaman tasarlad─▒─č─▒n─▒, ne zaman i┼če ba┼člad─▒─č─▒n─▒ da bilmiyoruz. ├çal─▒┼čmalar─▒ on y─▒la yahut daha uzun bir zamana yay─▒lm─▒┼čt─▒r diyelim; o zaman, Devlet'teki ba┼čka diyaloglarla olan bir├žok kesi┼čme noktas─▒ kolayca anla┼č─▒labilir.
Prof. Dr. Georg Rohde


DEVLET I

SOKRATES anlat─▒yor:

D├╝n Ariston'un o─člu Glaukon'la Pire'ye indim. Niyetim tanr─▒├žaya (1) dua etmek hem de ilk defa kutlanan bayram─▒n─▒n nas─▒l olaca─č─▒n─▒ g├Ârmekti. Yerlilerin d├╝zenledikleri alay─▒ pek g├╝zel buldum, ama Thrak'lar─▒nki de parlakl─▒ktan yana onlar─▒nkinden a┼ča─č─▒ kalmad─▒. Dualar─▒m─▒z─▒ bitirmi┼č, alay─▒ seyretmi┼č, ┼čehre d├Ân├╝yorduk. O anda Kephalos'un o─člu Polemarkhos eve d├Ânmek ├╝zere yola ├ž─▒kt─▒─č─▒m─▒z─▒ uzaktan g├Ârm├╝┼č, bizi durdurmak i├žin ├žocu─ču ├Ânden ko┼čturdu. ├çocuk arkamdan elbisemi yakalayarak ÔÇťPolemarkhos kendisini beklemenizi diliyorÔÇŁ dedi. D├Ând├╝m. ÔÇťEfendin nerede?ÔÇŁ diye sordum. ÔÇť─░┼čte, arkadan size do─čru geliyor, l├╝tfen bekleyinizÔÇŁ dedi. Glaukon da ÔÇťPeki, beklerizÔÇŁ dedi.
Biraz sonra Polemarkhos bize yeti┼čti; yan─▒nda Glaukon'un karde┼či Adeimantos, Nikias'─▒n (2) o─člu Nikeratos ve alaydan d├Ânen daha birka├ž ki┼či vard─▒.
Polemarkhos ÔÇťSokrates, yan─▒lm─▒yorsam, ┼čehre d├Ânmek ├╝zere yola ├ž─▒kt─▒n─▒zÔÇŁ dedi.
ÔÇťHay─▒r, hi├ž yan─▒lm─▒yorsunÔÇŁ dedim.
ÔÇťBizi g├Âr├╝yor musun ka├ž ki┼čiyiz?ÔÇŁ diye sordu.
ÔÇťG├Ârmez olur muyum?ÔÇŁ
ÔÇť├ľyleyse ya bizimle ba┼ča ├ž─▒kars─▒n─▒z, ya burada kal─▒rs─▒n─▒zÔÇŁ dedi.
ÔÇťPeki, bunun ba┼čka bir yolu daha yok mu? Ya biz sizi ikna eder de, siz bizi serbest b─▒rak─▒rsan─▒z?ÔÇŁ dedim.
ÔÇťDinlemesek de, gene ikna edebilir misiniz?ÔÇŁ diye sordu.
Glaukon ÔÇťEdemeyizÔÇŁ dedi.
ÔÇť├ľyleyse sizi dinlemeyece─čimizi akl─▒n─▒za koyun!ÔÇŁ
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   ...    39   »   


´╗┐