´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Devlet I - II : 04


DEVLET I - II

PLATON

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 6


Adeimantos da ÔÇťAk┼čama tanr─▒├žan─▒n ┼čerefine atl─▒ bir me┼čale ko┼čusu olaca─č─▒ndan da m─▒ haberiniz yok?ÔÇŁ diye sordu.
ÔÇťAtl─▒ m─▒?ÔÇŁ dedim, ÔÇťBu da yeni bir ┼čey; yani ko┼čucular me┼čaleleri elden ele ge├žirerek at ├╝zerinde yar─▒┼čacak; bunu mu demek istiyorsun?ÔÇŁ
Polemarkhos ÔÇťEvetÔÇŁ dedi, ÔÇťBundan ba┼čka g├Âr├╝lmeye de─čer gece ┼čenlikleri de olacak. Zaten biz yemekten sonra ├ž─▒kacak, ┼čenlikleri seyredece─čiz; orada bir├žok gen├žle bulu┼čacak, konu┼čaca─č─▒z. Haydi, vazge├žin de kal─▒n.ÔÇŁ
Glaukon da ÔÇťAnla┼č─▒lan, kalmak gerekiyorÔÇŁ dedi.
ÔÇť├ľyle istersen, ├Âyle olsunÔÇŁ dedim.
Bunun ├╝zerine Polemarkhos'un evine gittik; Polemarkhos'un karde┼čleri Lysias'la Euthydemos'tan ba┼čka Kalkhedon'lu Thrasymakhos, Paiania'l─▒ Kharmantides, Aristonymos'un o─člu Kleitophon da oradayd─▒. Polemarkhos'un babas─▒ Kephalos da evdeydi. Onu pek ihtiyarlam─▒┼č buldum; kendisini g├Ârmeyeli ├žok olmu┼čtu. Sandalye ├╝zerinde bir minderde oturuyordu; az ├Ânce avluda kurban kesti─či i├žin ba┼č─▒nda h├ól├ó bir ├želenk vard─▒. Yan─▒na oturduk; orada ├žepe├ževre sandalyeler diziliydi.
Kephalos beni g├Âr├╝r g├Ârmez selamlad─▒, ÔÇťSokrates, Pire'ye inip bize u─črad─▒─č─▒n yokÔÇŁ dedi, ÔÇťH├ólbuki gelmeliydin; ├ž├╝nk├╝ ben ┼čehre kolayca gidebilseydim, buna g├╝c├╝m yetseydi, sen buraya gelmesen de olurdu; biz sana gelirdik. Ama ┼čimdi bize daha s─▒k gelmelisin. Belki bende bedenin hazlar─▒ azald─▒k├ža, konu┼čma iste─či ve ondan ald─▒─č─▒m zevk o ├Âl├ž├╝de art─▒yor: Beni dinle: Sen gene ┼ču gen├žlerle bulu┼č, ama biz de senin candan dostlar─▒n─▒z, bize de s─▒k s─▒k u─čra.ÔÇŁ
ÔÇťDo─črusu Kephalos, ya┼č─▒ ├žok ilerlemi┼č insanlarla sohbet etmeyi severimÔÇŁ dedim. ÔÇťBence onlar, belki bizim de y├╝r├╝yece─čimiz bir yolda epeyce ilerlemi┼člerdir, onun i├žin, onlardan bu yolun nas─▒l oldu─čunu ├Â─črenmeliyiz. Acaba ├žetin ve yorucu mu, yoksa rahat ve d├╝z m├╝? ─░┼čte senden de bu konuda ne d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝ ├Â─črenmek isterim; ├ž├╝nk├╝ ┼čairlerin 'ihtiyarl─▒─č─▒n e┼či─či' <a name=ÔÇťicnot3ÔÇŁ></a><a href=ÔÇť006_devlet_1_2_s37.php#dipnot3ÔÇŁ>(3)</a> dedikleri bir ├ža─č vard─▒r; senin ├Âmr├╝n de bu noktaya vard─▒. Bana s├Âyler misin, bu ├ža─č sence ├Âmr├╝n s─▒k─▒nt─▒l─▒, g├╝├ž bir d├Ânemi midir, de─čil midir, ne dersin?ÔÇŁ
ÔÇťZeus hakk─▒ i├žin! Ben sana ne d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝m├╝ s├Âyleyeyim, SokratesÔÇŁ dedi. ÔÇťBazen biz, a┼ča─č─▒ yukar─▒ ya┼č─▒t ihtiyarlar, eski atas├Âz├╝n├╝n <a name=ÔÇťicnot4ÔÇŁ></a><a href=ÔÇť006_devlet_1_2_s37.php#dipnot4ÔÇŁ>(4)</a> do─črulu─čuna ├Ârnek olarak bir araya geliyoruz. Topland─▒─č─▒m─▒z zaman arkada┼člar─▒m─▒z─▒n ├žo─ču a─čla┼č─▒r durur, gen├žli─čin zevklerini, a┼čk─▒, ┼čarab─▒, c├╝mb├╝┼čleri, o ├ža─č─▒n buna benzer daha ba┼čka hazlar─▒n─▒ hat─▒rlar, ├Âzlerler. Sanki b├╝y├╝k nimetlerden mahrum kalm─▒┼člar, vaktiyle pekiyi ya┼čad─▒klar─▒ halde, ┼čimdi hi├ž ya┼čam─▒yorlarm─▒┼č gibi kederlenirler. Kimi, ya┼čl─▒ oldu─ču i├žin yak─▒nlar─▒ndan k├Ât├╝ muamele g├Ârd├╝─č├╝ne ├╝z├╝l├╝r, bunca ac─▒lara neden olan ya┼čl─▒l─▒ktan ├Ât├╝r├╝ s─▒zlan─▒p durur. Ama bana ├Âyle geliyor ki g├Âsterdikleri neden as─▒l neden de─čildir, Sokrates; ├ž├╝nk├╝ b├╝t├╝n bunlar ya┼čl─▒l─▒k y├╝z├╝nden olsayd─▒, ben de, ben ya┼čta olan herkes de, ya┼čland─▒─č─▒m─▒z i├žin ayn─▒ ac─▒lar─▒ ├žekerdik. Oysa ayn─▒ ac─▒lar─▒ ├žekmeyen ba┼čka ya┼čl─▒lar da g├Ârd├╝m. Bir g├╝n ┼čair Sophokles'le beraberdim, biri gelip ona 'A┼čkla aran nas─▒l? H├ól├ó kad─▒nlarla ili┼čkide bulunabiliyor musun?' diye sordu. O da 'Sus, arkada┼č! Ondan kurtuldu─čuma bilsen ne kadar seviniyorum!' dedi, 'Sanki deli ve zalim bir efendiden yakam─▒ s─▒y─▒rm─▒┼č─▒m.' Sophokles'in bu s├Âz├╝n├╝ o g├╝n do─čru buldu─čum gibi, bug├╝n de do─čru buluyorum. Ger├žekten, ya┼čl─▒l─▒k bu ┼čeylerde b├╝y├╝k bir rahatl─▒k ve erkinlik verir; ├ž├╝nk├╝ h─▒rslar, istekler gerginliklerini kaybedip gev┼čeyince, tam Sophokles'in dedi─či olur. ─░nsan kendini bir├žok deli zorbadan kurtar─▒r. Ama bu dertlerin, hi├ž de─čilse yak─▒nlardan ├žekilen dertlerin bir tek nedeni var Sokrates, o da ya┼čl─▒l─▒k de─čil, insanlar─▒n kendi huyudur. ├ľl├ž├╝l├╝, uysal olsalar, ya┼čl─▒l─▒k da o kadar zorlar─▒na gitmez. H├ólbuki ├Âyle olmayanlara ya┼čl─▒l─▒k da gen├žlik de a─č─▒r gelir.ÔÇŁ
Ben de, Kephalos'un bu s├Âzleri ├žok ho┼čuma gitti─či i├žin, devam etmesini istiyor, onu k─▒┼čk─▒rt─▒yordum ÔÇťKephalos, dedim, bence seni dinleyenlerin ├žo─ču bu s├Âzlerini do─čru bulmayacak; huyundan dolay─▒ de─čil, b├╝y├╝k bir servet sahibi oldu─čun i├žin ya┼čl─▒l─▒k y├╝k├╝n├╝ kolayca ta┼č─▒yorsun, diyecekler; ├ž├╝nk├╝ zenginler kendilerine bir├žok avuntu bulurlarm─▒┼č.ÔÇŁ
ÔÇťHakl─▒s─▒n', dedi, s├Âzlerimi do─čru bulmayacaklar. Onlar da hakl─▒, ama sand─▒klar─▒ kadar de─čil. Bak, Themistokles'in ┼ču s├Âz├╝ ne kadar yerindedir! Themistokles'e hakaret etmek i├žin, '┼×an ve ┼čerefini kendine de─čil, yurduna bor├žlusun' diyen Seriphos'luya, o ┼ču cevab─▒ verdi: 'Evet, ben Seriphos'lu olsayd─▒m, ├╝nl├╝ olamazd─▒m; ama sen Atinal─▒ olsayd─▒n, ne olurdun?' <a name=ÔÇťicnot5ÔÇŁ></a><a href=ÔÇť006_devlet_1_2_s37.php#dipnot5ÔÇŁ>(5)</a> ─░┼čte bu s├Âz, ger├žekten, zengin olmayan, ya┼čl─▒l─▒─č─▒n y├╝k├╝ne de zor dayanan kimselere ├žok uygundur; ├ž├╝nk├╝ uslu ak─▒ll─▒ bir adam, yoksullukla birlikte ya┼čl─▒l─▒k y├╝k├╝n├╝ pek kolay ta┼č─▒yamayaca─č─▒ gibi, uslu ak─▒ll─▒ olmayan biri de, zenginle┼čse bile, g├Ânl├╝nde huzur bulamayacakt─▒r.ÔÇŁ
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   ...    39   »   


´╗┐