Ana Sayfa » Cumhuriyet Gazetesi Salı Kitapları » Devlet I - II : 07


DEVLET I - II

PLATON

DÜNYA KLASİKLERİ DİZİSİ: 6


“Evet.”
“Ürün elde etmek bakımından, değil mi?”
“Evet.”
“Ya ayakkabıcılık, o da faydalıdır, değil mi?”
“Evet.”
“Bize ayakkabı sağladığı için mi dersin?”
“Şüphesiz.”
“Doğruluğa gelince, sence o, barış zamanında neyin kullanılmasında veya sağlanmasında faydalıdır?”
“Ticaret sözleşmelerinde Sokrates.”
“Ticaret sözleşmelerinden ortaklığı mı anlıyorsun, yoksa başka bir şeyi mi?”
“Şüphesiz, ortaklığı.”
“Peki, tavla oyununda hangisi daha iyi, daha faydalı ortaktır? Doğru adam mı, yoksa iyi oyuncu mu?”
“İyi oyuncu.”
“Ya tuğlaları ve taşları yerine koymakta doğru adam duvarcıdan daha faydalı, daha iyi iş ortağı mıdır dersin?”
“Şüphesiz hayır.”
“Kitharacı mızrabı iyi kullanmakta doğru adamdan üstün olduğuna göre, doğru adam bir ortakla yapılan hangi işte kitharacıdan daha iyi bir ortaktır?”
“Para işleri ortaklığında, sanırım.”
“Yalnız, Polemarkhos, parayı harcamakta, mesela parayla ortaklaşa bir at almak veya satmak gerektiği zaman, doğru adam iyi bir ortak değildir; o zaman, bence iyi ortak attan anlayandır. Öyle değil mi?”
“Söylediklerimizden bu çıkıyor.”
“Bir gemi almak veya satmak gerekirse, en iyi ortak gemi yapıcısı veya dümencisidir, değil mi?”
“Öyle.”
“Gümüşün veya altının ortaklaşa işlerde kullanılması gerekirse, bu işlerin hangilerinde doğru adam başkalarından daha faydalı olacaktır?”
“Paranın bir yana konup emniyette bulunması gerektiği zaman Sokrates.”
“Yani para hiç kullanılmayınca, işlemeyince demek istiyorsun, öyle mi?”
“Şüphesiz öyle.”
“Demek ki doğruluk, paranın bir işe yaramadığı zaman faydalıdır.”
“Öyle olacak.”
“O halde bir bağ bıçağını saklamak gerekirse, doğruluk hem ortaklığa, hem de bireye faydalıdır, ama bıçağı kullanmak gerekirse bağcılık faydalıdır, değil mi?”
“Söylediklerimizden bu çıkıyor.”
“Bir kalkan veya bir lyrayı saklamak, hiç kullanmamak gerektiğinde, doğruluk faydalıdır diyeceksin; ama onları kullanmak gerekirse hoplit sanatı <a name=“icnot11”></a><a href=“006_devlet_1_2_s37.php#dipnot11”>(11)</a> veya müzik faydalıdır, değil mi?”
“Öyle olmak gerek.”
“Diğer bütün işlerde de doğruluk bir şey kullanıldığı zaman faydasız, o şey kullanılmadığı zaman faydalıdır, değil mi?”
“Öyle olacak.”
“Demek ki dostum, doğruluk, kullanılmayan şeylerde faydalıysa, onun bir değeri olmasa gerek. Şimdi şunu araştıralım: Yumruk döğüşünde veya başka bir döğüşte vurmasını çok iyi bilen, kendini korumasını da çok iyi bilir, değil mi?” <a name=“icnot12”></a><a href=“006_devlet_1_2_s38.php#dipnot12”>(12)</a>
“Şüphesiz.”
“Ya hastalıktan korunmasını bilen, onu başkalarına gizlice aşılamasını herkesten iyi bilmez mi?”
“Bilir sanırım.”
“Sonra, düşmanın niyetlerini gizlice öğrenen, bütün sırlarını çalan kimse, aynı zamanda ordunun iyi bir koruyucusudur, değil mi?”
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   ...    39   »